MAANDAG 21 MEI 2012

Middeleeuwse wetenschap verdient meer respect
vrijdag 3 december 2010
Door: Chantal Caes
Categorie: Wetenschap

De Middeleeuwen heten natuurlijk niet voor niets ‘middeleeuwen’. Ze worden gezien als een overgangsfase tussen de Klassieke Oudheid en de Renaissance, een periode van duisterheid, van wetenschappelijke stagnatie en barbaarsheid. We denken aan de pest, armoede, heksenjachten en andere kwellingen. De historische werkelijkheid is anders. De Cambridge historicus James Hannam levert in zijn boek 'Gods Filosofen' genoeg stof om dat beeld grondig te herzien. Volgens hem waren de Middeleeuwen juist een periode van enorme vooruitgang op het gebied van de wetenschap.

In de Middeleeuwen werden het kompas, de mechanische klok, de windmolen, het papier, het buskruit, de stijgbeugel en de drukkunst uitgevonden. Dankzij het kompas konden nieuwe werelden ontdekt worden, dankzij de boekdrukkunst werden miljoenen boeken geproduceerd. Ook het denken werd op nieuwe sporen gezet. In de twaalfde eeuw werden de eerste universiteiten opgericht, waar de academische vrijheid werd beschermd tegen de bemoeizucht van de vorst. Wetenschap in de hedendaagse zin van het woord bestond nog niet, men sprak wel van de 'scientia', de kennis, en die omvatte alle disciplines met inbegrip van theologie en filosofie. Een intellectuele doorbraak was dat men in de Middeleeuwen de natuur als afzonderlijk onderwerp begon te bestuderen. Hannam laat zien hoe cruciaal deze 'natuurfilosofie' was.

Maar in Oxford is geen middeleeuws handschrift te vinden. Die zijn door de humanisten bij het grof vuil gezet. Als zij wat meer respect hadden gehad voor het werk van hun voorgangers, had de wetenschap geen twee eeuwen vertraging opgelopen, aldus James Hannam.

Bronnen: De Pers, Filosofie Magazine (niet online), boek

  < 
 > 

Meer berichten:

Reacties (8)
Eindelijk! In de Middeleeuwen werd ook de economische wetenschap uitgevonden, in Salamanca. En Adam Smith is een dwaallicht:
http://www.amazon.com/School-Salamanca-Marjorie-Grice-Hutchinson/dp/B002DZCR5G
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Karl Kraut

Laat het nou net zo zijn dat bijna al die uitvindingen plaatshadden in de tweede helft van de middeleeuwen. Inderdaad werd de situatie in Europa vanaf de 12e eeuw beter (toen wist men wel dat de wereld rond was). De eerste helft (in het Engels "dark age" genoemd) was in Europa echter wel degelijk een periode van achterlijkheid en anarchie, vergelijkbaar met het huidige Somalie.
De "dark age" was in Europa een achteruitgang t.o.v. het Romeinse Rijk, maar het Romeinse Rijk (en ook de Perzen en Chinezen), waren voor de dark age ook niet echt inventief, juist gestagneerd. Pas na de schok van de kruistochten en de Mongoolse oorlogen werd er weer op grote schaal kennis uitgewisseld in de wereld, waar Oost-Azie en Europa van profiteerden. Als je geboren werd in het West-Romeinse Rijk in bv. 380 en dan 100 jaar oud werd had je wel zo ongeveer een complete instorting van de jou bekende wereld kunnen waarnemen.
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Jan

@Karl Kraut

De economische "wetenschap" zal wel een samensmelting zijn van alchemie, astrologie en numerologie ;-)
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Jan

Ik begrijp je skepsis, Jan. Maar de subjectiviteitsleer, waarvoor de de grondslag in Salamanca werd gelegd, sluit vooral de onmogelijkheden uit, die louter omwille van politieke redenen tot op heden de toon aangeeft. Daartoe beperkt zich dan die economische wetenschap qua wetenschap.
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Karl Kraut

Duister aan de Middeleeuwen was vooral de pest:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Zwarte_Dood
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Karl Kraut

@Karl Kraut

Ook de Romeinen hadden pest-epidemieen. Ik denk dat het grootste verschil tussen de Romeinse tijd en de middeleeuwen was dat je als Romeins burger er vrij zeker van kon zijn dat je niet ieder moment door een bende Vikingen of andere barbaren kon worden overvallen en dat je je kind in de maatschappij kon laten opklimmen d.m.v. onderwijs.
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Jan

De pest heeft ervoor en nog eeuwenlang erna geheerst, maar kennelijk niet zo erg als tussen 1347 en 1351. En die pestperiode ligt dan dus nog steeds het best in het geheugen.

Men kon in het Romeinse imperium opstijgen, omdat destijds alle wegen naar Rome leidden. Maar het Romeinse imperium ging dus failliet. Want aan elk parasiteren op de rest van de wereld komt toch ooit eens een einde; zie nu ook de VS.
Geplaatst op: vrijdag 3 december 2010 | Door: Karl Kraut

De renaissance begon een eeuw (1300-1350 Giotto, Cimabue, Dante, Boccaccio, Petrarca, Bruni )eerder dan de boekdrukkunst (1450 Gutenberg). Tenminste als we het over Europa hebben. De Chinezen hadden geen renaissance, toch?
Geplaatst op: zondag 5 december 2010 | Door: jantje



Reageren

Om te kunnen reageren moet u zich eerst hier registeren.
Reacties die niet voldoen aan de huisregels worden verwijderd.

Wachtwoord   

Vink aan als u niet wilt dat uw emailadres gepubliceerd wordt

foto
De kwal wordt de heerser van de oceanen
We zijn op weg naar een onderwaterwereld waar kwallen koning zijn. Dat is volgens Callum Robert Professor aan de [...]

foto
De Oerkoeien waar alle koeien van afstammen
Alle koeien stammen waarschijnlijk af van slechts 80 dieren die ongeveer 10.500 jaar geleden leefden. Wetenschappers [...]

foto
Steve Jobs wilde na iPod, Ipad en iPhone een iCar ontwerpen
Apple-oprichter Steve Jobs had nog grote plannen. Hij stierf vorig jaar maar had graag een auto ontworpen. Ongetijfeld [...]

foto
Kijk vanaf 23.30 naar spectaculaire zonsverduistering
Vanaf half twaalf vanavond begint in Azie een zonsverduistering. Die kunnen we in Nederland uiteraard niet zien, maar [...]

foto
Regelmatig eten een stuk gezonder
Amerikaanse onderzoekers zijn erachter gekomen dat een regelmatig eetpatroon beter is dan op onregelmatige tijden eten. [...]

foto
Infographic: Welke voedingssupplementen kunnen waarmaken dat ze echt 'gezond' zijn?
'Van chocola word je slank'. 'Vis verkleint de kans op darmkanker'. ‘Van zwarte peper word je dun’. [...]
De Koppensneller
Paul Verhoeven: Ik kreeg slipje Sharon Stone cadeau (16:17) Elsevier

Samsom: 'Lage rente is tijdbom' (11:17) BNR

Helderziend varken voorspelt EK-uitslagen (14:31) De Telegraaf

Hoofdredacteur Volkskrant noemt redacteuren 'makke schapen' (13:14) Villamedia

Wordt het volgende week toch nog lente (zelfs een beetje zomer) (09:44) KNMI

Afnemende steun voor lente-akkoord (18:40) 1vandaag

Nederlandse vogels sterven door dioxinevervuiling (16:25) Trouw

Doorbraak naar warmer weer (10:53) de Telegraaf

Peter R. de Vries weigert Zomergasten (10:15) Mediacourant

Klacht tegen advocaat van Gaddafi-liefje Talitha van Zon (15:11) Follow the Money

ADVERTENTIE
Tip en volg ons!
ADVERTENTIE
VoorpaginaArchiefOver onsContactAdverteren Huisregels RSS-FeedPDAIPhone
Laatste wijziging: Mon, 21 May 2012 18:17:11 +0200 (Mon, 21 May 2012 16:17:11 GMT)
Pagina gegenereerd: Mon, 21 May 2012 18:17:11 +0200 (Mon, 21 May 2012 16:17:11 GMT) 
Procestijd pagina: 0.277 sec.