Op 28 november 1997 meldde de Volkskrant dat een exmedewerkster van het wetenschappelijk bureau van de PvdA voor de verkiezingen van 1998 hoog op de lijst van GroenLinks zou komen. Ze heette Femke Halsema (31).
Als extra informatie stond er nog bij, dat Halsema deel had uitgemaakt van een groep ‘die ijverde voor progressieve samenwerking tussen PvdA, D66 en GroenLinks’.
Bijna op de kop af dertien jaar later, drie weken geleden, hield Halsema een toespraak ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van GL. Daarin pleitte ze voor samenwerking met PvdA en D66, zodat de verenigde ‘sociaal-progressieven’ eindelijk tegenwicht zouden kunnen bieden aan het superieure machtsspel van christen-democraten en liberalen. Weinig bijval, niet echt veel opgeschoten. Op links laten ze zich nu eenmaal veel liever verspreid afslachten – maar wel met het eigen gelijk op de lippen – dan in ruil voor macht water bij de wijn te doen.
Alweer een behoorlijke tijd geleden informeerde ik bij toenmalig PvdA-leider Wouter Bos naar de mogelijkheid van een progressief meerderheidskabinet – op dat moment gezien de peilingen geen absurd idee. Bos keek me aan alsof ik hem had gevraagd of hij weleens overwoog met geweld de macht te grijpen, alle VVD’ers en CDA’ers in concentratiekampen op te sluiten voor een stevige heropvoeding en zo de sociaal-democratische heilstaat te vestigen.
Geen haar op Wouters hoofd die erover dacht.
Bij GroenLinks waren ze lange tijd niet zo geporteerd van macht. Macht corrumpeert, vonden ze daar. Je kon maar beter getuigen van je bevlogen ideeën en de reine zuiverheid van je ziel, dan je in te laten met het duistere gekonkel van het machtsspel en andere vuile trucs van het kapitalisme.
Maar je kunt een jaar de goede boodschap verkondigen, en nóg een jaar en misschien nóg wel een; er komt onherroepelijk een moment waarop je misselijk wordt van je eigen blije praatjes over een rechtvaardige wereld – die desondanks geen steek dichterbij komt. Omdat je geen macht hebt en omdat de minister gapend een sudoku maakt terwijl jij toch de contouren van het paradijs staat te schetsen.
Ik denk dat dit is wat Femke Halsema is overkomen. In 2006 verknalde de getuigenispolitica nog mogelijke deelname aan een kabinet van PvdA en CDA, vier jaar later stelde de machtspolitica alles in het werk omdat niet nog een keer te laten gebeuren en eindelijk te gaan regeren.
Dat het zover niet kwam, lag in elk geval niet aan GroenLinks. Halsema wilde meedoen met de macht en had geen zin in nog eens vier jaar machteloze oppositie en loftuitingen vanwege haar knappe debatingtechniek.
Misschien was ze de laatste jaren wel de beste politica in Den Haag, wellicht school in haar wel een voortreffelijk premier. Maar ze was de spelbepaler van een club die meedeed om de sportiviteitsbeker, maar nooit om het landskampioenschap. Dat kun je lang volhouden, maar uiteindelijk raak je gefrustreerd en heb je geen zin meer.
Twaalf jaar gebuffeld, maar met welk resultaat? De progressieve samenwerking is niet het enige niet-gerealiseerde ideaal. Begonnen aan de zijlijn van Paars II, geëindigd aan die van Rutte I, dat al jouw idealen over de kling wil jagen. Hoe oneindig optimistisch moet je zijn omdaarvan niet op zijn minst een heel klein beetje depressief te worden?
Zie voor deze column, het afscheid van Femke en de komst van Sap de Volkskrant
Laat Hare Majesteit dan een mooi gebaar maken in deze zware tijden Het begrotingsakkoord, dat mensen hard treft, is de inzet bij de volgende verkiezingen. De neopopulisten zullen geen [...] | ||
De echte BAM! van dit jaar: de G500 van Sywert van Lienden Zo was je een rijzende ster binnen je partij, zo ben je ineens een hinderlijke figuur. Zo word je door de politieke [...] | ||
Mark Rutte is een bullebak Dus Mark Rutte is helemaal niet de aimabele, joviale, tweeduimenomhoog, sympathieke, sportieve, goedlachse, [...] | ||
Zapduim uit de kom Afgelopen donderdag gaat mijn mobiele telefoon. Het is Henk Bleker. De Henk Bleker? Inderdaad: de Henk Bleker. Ik mag [...] | ||
Zogenaamd Joods clubje Heb je het gehoord? De Vereniging van Joodse Organisaties (VJO) wil overleg met de minister van Onderwijs over het [...] | ||
De eindeloze crisis De zomer van 2012 zou de geschiedenis in moeten gaan als een triomf van de democratie. Verkiezingen in Griekenland, [...] | ||





|