VRIJDAG 25 MEI 2012

Alles berust op toeval
dinsdag 26 april 2011
Door: Chantal Caes
Categorie: Wetenschap

Kleine kansen spelen een grote rol in ons dagelijks leven. Zo spelen we mee met de Lotto en sluiten we allerhande verzekeringen af, want 'je weet maar nooit'. 'Omdat kansrekening zo alom tegenwoordig is, is het belangrijk haar grondslagen kritisch te onderzoeken', aldus Sylvia Wenmackers. Ze promoveert 2 mei 2011 op dit onderwerp aan de Rijksuniversiteit Groningen.

'De standaard kansrekening, zoals die op de middelbare school wordt aangeleerd en ook door wetenschappers wordt gebruikt in de statistiek, heeft de volgende - vreemde - eigenschap: sommige gebeurtenissen krijgen kans nul toegekend, terwijl ze toch kunnen gebeuren. Als je bijvoorbeeld een eerlijke loterij met oneindig veel loten zou organiseren, heeft elk lot aanvankelijk kans nul om geselecteerd te worden, terwijl er toch werkelijk een lot getrokken wordt. 'Kans gelijk aan nul' is dus niet hetzelfde als 'onmogelijk'. Ik vond het vreemd dat hier niemand een alternatief voor had', zegt Wenmackers. Daarom ging ze met de oneindig kleine kansen aan de slag en bedacht nieuwe grondslagen voor de kansrekening en een nieuwe niet-standaard wiskundige analyse.

Hoewel de Staatsloterij vooralsnog geen oneindige loterijen organiseert, zijn oneindig kleine kansen ook in ons eigen leven terug te vinden. Stel je je eigen geboortedag voor: de kans dat je leven daarna precies zo zou verlopen zoals het tot nu toe verlopen is, was oneindig klein. Toch is het zo gegaan en niet anders en hechten we veel belang aan de details van ons huidige bestaan: dat we in dit huis wonen, dat we met deze partner samen zijn, en zo verder. Wenmackers: 'Oneindig kleine kansen kunnen dus grote gevolgen hebben!'

Bron: RU Groningen

Tags:

 


  < 
 > 

Meer berichten met de tag kansrekening:

Reacties (8)
Dit fenomeen is in de statistiek allang bekend, deze man weet dus niet waar hij over praat. Poisson heeft hier een paar boekies over geschreven die in compacte vorm in je wiskundeboek staan vanaf havo 2 en hoger. Wet van de grote aantallen heet het. Specifiek: de zwakke wet van de grote aantallen.
Geplaatst op: dinsdag 26 april 2011 | Door: Mo

Weggewikt door de redactie.
Geplaatst op: woensdag 27 april 2011 | Door: Sylvia Wenmackers

Het werk van Poisson is mij zeker bekend. De zwakke en sterke wet van de grote aantallen hebben te maken met het herhalen van hetzelfde experiment. Het probleem van een oneindige loterij (of eender welk kansproces met oneindig veel mogelijke uitkomsten) stelt zich echter ook als het maar één keer wordt uitgevoerd. Er is dan dus geen herhaling en geen directe relatie met de wetten van grote aantallen.

Het is wel zo dat de sterke wet van de grote getallen en andere resultaten uit de kansrekening allemaal berusten op het gebruik van de klassieke limiet. Daardoor betekent kans één er niet 'absoluut zeker', maar slechts 'bijna zeker'. Als je de resultaten op deze voorzichtige manier interpreteert, is er verder geen probleem, dat klopt. Het blijft echter tegen-intuïtief en dat maakt het er voor leerlingen en studenten ook niet gemakkelijker op.

Een van de resultaten uit mijn proefschrift is dat je door de niet-standaard analyse als basis te nemen (ipv de klassieke limiet) meer overeenstemming krijgt tussen het formalisme voor kansrekening en onze intuïties daarover. Dit kon Poisson natuurlijk niet voorzien, want de niet-standaard analyse is pas in de jaren '60 van vorige eeuwig ontwikkeld door Abraham Robinson, die daar toen ook een 'boekie' over heeft geschreven.

Mijn naam is overigens Sylvia en ik ben een vrouw.

Geplaatst op: woensdag 27 april 2011 | Door: Sylvia Wenmackers

Is hier een heel proefschrift over geschreven? Tja.
Wat ik altijd veel meer counter intuitive heb gevonden is dat de kans op een gebeurtenis afhankelijk is van de kennis cq. informatie gerelateerd aan die gebeurtenis, van de degene die de kans berekent. En dat de kans verandert op het moment dat je informatiepositie verandert.
Geplaatst op: woensdag 27 april 2011 | Door: TRS

"Oneindig" levert altijd gedoe op maar limieten geven wel degelijk goede, fysische uitkomsten: zo geven integralen en afgeleiden precies het juiste volume of oppervlak van een voorwerp.

Ik gok dan ook dat het proefschrift de kans niet als 0 neemt maar als dp (een infinitesimaal stukje kans), net zoals je in de calculus werkt met een infinitesimaal stukje lengte, volume, hoek (etcetera), respectievelijk dx, dv en dphi.

Ik betwijfel trouwens of je wel een oneindige loterij kunt houden: als je oneindig veel loten hebt en je wilt echt random kiezen dan zul je alle loten overzien en dat kost je oneindig veel tijd
Geplaatst op: woensdag 27 april 2011 | Door: Jan

*... dan zul je alle loten MOETEN overzien...*
Geplaatst op: woensdag 27 april 2011 | Door: Jan

Weggewikt door de redactie.
Geplaatst op: donderdag 28 april 2011 | Door: Mo

Niet-standaard analyse gaat niet direct over kritiek op de standaard analyse, maar probeert "de geesten van overleden grootheden" zoals bisschop Berkeley in de 17e eeuw dx en dy noemde, uit te drijven door op een meer rekenkundige manier, dus zonder limieten, e.e.a. te benaderen. Deze geesten waren nog steeds rond! Veel studenten hebben moeite met de standaard analyse. Hun intuitie zal waarschijnlijk het probleem zijn.
Geplaatst op: dinsdag 3 januari 2012 | Door: W. van Zeeland



Reageren

Om te kunnen reageren moet u zich eerst hier registeren.
Reacties die niet voldoen aan de huisregels worden verwijderd.

Wachtwoord   

Vink aan als u niet wilt dat uw emailadres gepubliceerd wordt

foto
Waarom we vaak kiezen wat de ander ook kiest
Al op het schoolplein of in de speeltuin willen kinderen altijd met hetzelfde speelgoed spelen. Maar ook in latere [...]

foto
Hoe word je astronaut (en wat schuift het?)
Hoe word je astronaut? Vanuit het internationale ruimtestation ISS adviseert André Kuipers om een [...]

foto
We hebben hersenen, omdat we bewegen
Wat we waarnemen met onze ogen, oren en andere zintuigen, wordt door onze hersenen verwerkt zodat we passend kunnen [...]

foto
China schiet op regenwolken
Nieuw onderdeel van het Chinese vijfjarenplan: de komende jaren gaat het 3 tot 5 % meer regenen. En de Chinezen laten [...]

foto
Waarom krijgen we schokken als we in slaap vallen?
Je bevindt je op de grens tussen waken en slapen en ineens gaat er een schok door je armen of benen heen. Soms lijkt [...]

foto
Depressief door ongezonde kost
Onderzoek laat zien dat er een sterk verband bestaat tussen het eten van ongezond, bewerkt voedsel en het krijgen van [...]
De Koppensneller
Job Cohen heeft een nieuwe baan (16:13) AT5

Mooi weer houdt lang stand (12:19) De Telegraaf

NS vreest lege treinen door Lenteakkoord (09:25) de Volkskrant

Nederlander geeft minder uit aan Oranjegekte (19:22) Nos

Ungerecht und überflüssig:Bayern-Fans pfeifen bei Robben (18:02) Die Welt

Beter geen Spelen: Grote toernooien schaden de economie (17:34) Powned

Vandaag eerste zomerse dag. (16:05) Het Parool

PVV-Eurofractie naar vlaggetjesdag in Urk (12:06) Visserijnieuws

Lady Gaga komt met eigen socialenetwerksite (18:33) Het Laatste Nieuws

Paul Verhoeven: Ik kreeg slipje Sharon Stone cadeau (16:17) Elsevier

ADVERTENTIE
Tip en volg ons!
ADVERTENTIE
VoorpaginaArchiefOver onsContactAdverteren Huisregels RSS-FeedPDAIPhone
Laatste wijziging: Fri, 25 May 2012 01:28:24 +0200 (Thu, 24 May 2012 23:28:24 GMT)
Pagina gegenereerd: Fri, 25 May 2012 01:28:24 +0200 (Thu, 24 May 2012 23:28:24 GMT) 
Procestijd pagina: 0.308 sec.