Kinderen zijn eigenlijk nare mensen. De enige reden dat we ze hun gedrag vergeven, is dat we nog hoop op de toekomst hebben. Maar als een volwassene zich op sociaal gebied als de gemiddelde vierjarige zou gedragen, dan spreken we van een egocentrische, narcistische sociopaat. En kinderen zijn dat in zekere zin dus ook. Vooral de jongsten kunnen er wat van.

Zo leiden ze aan een enorme mate van zelfoverschatting. Deborah Stipek van de University van California vroeg bijvoorbeeld aan kinderen van groep drie hoe hoog ze zichzelf inschatten. Op een paar uitzonderingen na zeiden ze allemaal dat ze ‘één van de slimsten’ van de klas waren. Een andere onderzoekster, Jane Gaultney, vroeg aan ouders om hun kinderen te scoren op hoe goed hun kinderen zeiden dat ze iets konden, en in hoeverre dat in werkelijkheid ook zo was. In vijftig procent van de gevallen overschatten de kinderen zich schromelijk, slechts een paar procent van de kinderen onderschatte zichzelf. En weer een ander onderzoek laat zien dat vijfjarigen die moeten voorspellen hoeveel plaatjes ze in een testje kunnen onthouden, zichzelf met maar liefst 152% overschatten (bij volwassenen is dat 6%). En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Ook op het gebied van het maken van ruzie zijn het eigenlijk draken. Een gemiddelde driejarige maakt meer ruzie dan de meest fanatieke voetbalhooligan. Gemiddelden van één keer per kwartier zijn op die leeftijd eerder regel dan uitzondering. En geweld wordt daarbij overigens ook al niet geschuwd. Eén van de redenen voor dat geweld is dat kinderen zich niet voor kunnen stellen dat als ze zelf niets voelen, de ander pijn kan hebben. Hun gedachtengang is; als ik zelf geen pijn voel, dan is er geen pijn.

Elk huishouden is dus een soort Pieter Baancentrum, waarin egocentrische, narcistische sociopaatjes door ouders worden geobserveerd en daarna geschikt gemaakt worden om op een beetje normale manier in de maatschappij te kunnen functioneren. Deze achttien jaar durende therapie heeft overigens ook een naam; het heet opvoeden.

Het Parool (niet online)