Door: Dirk Jan van Baar
Categorie: Economie
De aardbeving van 8,8 op de schaal van Richter die zaterdag Chili trof is voor Bret Stephens van The Wall Street Journal reden om nog eens op een andere aardbeving terug te kijken die het Zuid-Amerikaanse land in de jaren zeventig trof: de linkse omwenteling onder de populist Salavador Allende en de daarop volgende coup van generaal Pinochet.
Stephens wijst erop dat de aardbeving in Chili vijfhonderd keer sterker was dan in Haïti, maar dat de Chilenen de klap toch redelijk hebben doorstaan omdat hun land een stuk rijker was dan het eiland in de Caraïben. De Chilenen wonen in stevige stenen huizen, niet in hutten en krotten. Het land was mentaal op aardbevingen voorbereid en kent een sterke vrije markteconomie die de mensen weerbaar heeft gemaakt.
Chili is dan ook bekend van het economische experiment van de Chicago Boys van Milton Friedman, waartoe het land overging toen het in 1975, twee jaar na de coup tegen Salvador Allende, economisch aan de grond was komen te zitten.
Pinochet was zelf overigens niet in economie geïnteresseerd; ten einde raad had hij in 1975 een gesprek van drie kwartier met Friedman. Het Zuid-Amerikaanse land moest het dan maar op de Noord-Amerikaanse manier proberen. Het experiment werd uiteindelijk een succes, waardoor Chili zelfs een 'model' werd voor allerlei (ook Oost-Europese) landen die de ravages van eerdere socialistische experimenten achter zich wilden laten. In de linkse mythologie bleef Friedman echter verdacht, juist vanwege zijn samenwerking met Pinochet. De toegenomen welvaart zou alleen aan een rijke bovenlaag ten goede zijn gekomen, wat Stephens ontkent.
Waar de schrijver niet op ingaat, en wat zijn betoog toch iets afzwakt, is dat Chili honderd jaar geleden ook al een redelijk ontwikkeld land was, een van de eerste parlementaire democratieën ter wereld. En door de aardbeving van afgelopen zaterdag hoorden we voor het eerst ook weer van een nog zwaardere aardbeving van meer dan 9 op de schaal van Richter die het land in 1960 had getroffen, ruim voordat Allende in 1970 (overigens op democratische wijze) met iets meer dan een derde van de stemmen aan de macht was gekomen.
Twee jaar na die aardbeving, in 1962, werd in dit kleine en verre Zuid-Amerikaanse land tijdens de WK gewoon gevoetbald, en werd Brazilië wereldkampioen. Hoewel de WK toen nog niet zo groot was als nu, moet dat toch een enorme organisatorische prestatie zijn geweest van het gastland, waarbij de Chilenen op hun eigen toernooi ook nog eens keurig vierde werden. Milton Friedman gaf toen nog gewoon college in Chicago.
Bron: The Wall Street Journal
Inderdaad, de zogenaamde redding van Chili. Wat daar toen der tijd gebeurd is onder het 'vrije markt neo-liberalisme' was niets meer dan een economisch experiment dat voornamelijk positief uitpakte voor de vele vriendjes van Friedman, uiteraard gebonden aan de leer van de Chicago School, het toenmalige regime en Amerikaanse multinationals. Het is werkelijk een idiote gedachte dat onder deze experimentele, economische terreur, Chili modern werd conform het ideaal van het Neo-liberalisme.
Typisch een geval van ""de Engelse scherpschutter"". Ofwel marketing tools voor een bepaald doel. Wel een beetje grof om een ramp te koppelen om je gelijk te halen m.b.t. het Milton F. beleid.
Salvador Allende had een puinhoop achtergelaten. En dat was niet de schuld van de CIA, maar van zijn goedbedoelde doch idiote socialistische experimenten. Eigenlijk is het onverantwoord om de shocktherapie van Friedman uit te voeren zonder vangnet voor de allerarmsten, maar het heeft wel geholpen. En nee, niet de CIA en de Amerikaanse multinationals hebben er het meeste van geprofiteerd, maar de gehele Chileense bevolking.
Eigenlijk, Ivo, eigenlijk... Eigenlijk was Pinochet zo slecht nog niet, nietwaar. Een paar doden, maar daar moeten we niet over zeuren. En het bloedgeld, nee, dat ging naar de gehele bevolking, echt waar.
Dit is een beetje een domme reactie, Henk. Het economische beleid van Pinochet was niet zo slecht. Dat laat natuurlijk onverlet dat Pinochet een foute dictator was met bloed aan zijn handen. Stalin heeft ons meegeholpen om de nazi's te verslaan. En Hitler was heel lief voor dieren. Dat betekent niet dat dit fijne persoonlijkheden waren. Elke duivel heeft wel een paar goede eigenschappen.
Vergeleken bij al die linkse Amerikaanse regimes was Pinochet inderdaad geweldig. Hij heeft de Chileense economie gered en nadat het klusje geklaard was de macht afgestaan.
Dat laat niet onverlet dat hij pak weg 3.500 mensen om zeep geholpen heeft. Maar ja, politieke tegenstanders ombrengen scheen nationale folklore te zijn in die dagen. Ongeacht de politieke achtergrond.
Er wordt volgens mij een te oppervlakkig verband gelegd tussen positieve economische trends en het bewind wat op dat moment gevoerd werd. Er zijn best goede argumenten om aan te nemen dat de voorspoedige economische ontwikkeling helemaal niet op het conto van de neo-liberale hervormingen kunnen worden toegeschreven.
Zie bijvoorbeeld:
http://www.citizen.org/documents/chilealternatives.pdf
watch replica
Weggewikt door de redactie.
 | ||
'Help de Grieken alsjeblieft' Nu toeristen het massaal laten afweten, komen de Nederlanders in Griekenland in het geweer. Ze zijn bezorgd over de [...] | ||
 | ||
| ||
 Saai! Alle telefoons lijken nu op een iPhone Het tomeloze succes van Apple leidt er toe dat alle telefoons er nu hetzelfde uitzien. Zwart, glanzend hoekig, bijna [...] | ||
| ||
| ||
De Telegraaf: 'Vakantiegeld verdwijnt bij faillissement eurolanden' Wat kost het de gemiddelde Nederlander als de redding van de zwakste eurolanden, Portugal en Ierland en Griekenland, [...] | ||
| ||
| ||
 7 vragen die je zelf kunt stellen in je sollicitatiegesprek 1. Wat is de grootste opgaven waar uw bedrijf/organisatie mee zit, en wat is het aandeel van uw afdeling om die opgave [...] | ||
| ||
| ||
 Nu gaat het echt mis met de Nederlandse economie Toen de economische teruggang na de crisis van 2008 meeviel haalden we opgelucht adem. Te vroeg, constateert het FD. De [...] | ||
| ||
| ||
 3 ton boete voor stoute bankier Deuss De Nederlandse oliehandelaar/bankier John Deuss is vandaag schuldig bevonden aan illegaal bankieren en het niet melden [...] | ||
| ||
Job Cohen heeft een nieuwe baan (16:13) AT5
Mooi weer houdt lang stand (12:19) De Telegraaf
NS vreest lege treinen door Lenteakkoord (09:25) de Volkskrant
Nederlander geeft minder uit aan Oranjegekte (19:22) Nos
Ungerecht und überflüssig:Bayern-Fans pfeifen bei Robben (18:02) Die Welt
Beter geen Spelen: Grote toernooien schaden de economie (17:34) Powned
Vandaag eerste zomerse dag. (16:05) Het Parool
PVV-Eurofractie naar vlaggetjesdag in Urk (12:06) Visserijnieuws
Lady Gaga komt met eigen socialenetwerksite (18:33) Het Laatste Nieuws
2.Je weet dat iedereen die zegt dat Eur [...]
3.Facebook, het moderne poesiealbum
4.Laat Hare Majesteit dan een mooi geba [...]
5.De echte BAM! van dit jaar: de G500 v [...]
6.Mark Rutte is een bullebak
7.Zapduim uit de kom
8.Zogenaamd Joods clubje
9.De eindeloze crisis
10.Journalistiek van alledag
Economie
Samenleving
Media
Wetenschap
Opinie
Cultuur
Boeken
Het Blog
Toon alle artikelen
The New York Times
The Huffington Post
The Washington Post
Time
BusinessWeek
National Public Radio
Salon.com
Mother Jones
Slate.com
Los Angeles Times
Forbes
The Christian Science Monitor
Newsweek
Vanity Fair
Politico
Gawker
Die Welt
Der Spiegel
Neue Zürcher Zeitung
Frankfurter Allgemeine Zeitung
Le Point
Libération
Le Monde
El Pais
El Mundo
La Jornada
De Standaard
De Morgen
Jerusalem Post
Jeune Afrique
The Cato Institute
The Independent
The Guardian
Financial Times
The Economist
The Times
International Herald Tribune
Global Post
Mediapart
Rue89
The Daily Telegraph
Arts & Letters Daily
Elsevier
de Volkskrant
Het Parool
Pluspost
NRC Handelsblad
Newspaper Death Watch
The New Yorker
Perlentaucher
Arabnews (Saoedi-Arabie)
Mainichi Daily (Japan)
Die Süddeutsche Zeitung
Hoeiboei
Die Zeit
The New York Review of Books
Joost Niemoller
Voetbalzone
|
Pagina gegenereerd: Sat, 26 May 2012 14:31:00 +0200 (Sat, 26 May 2012 12:31:00 GMT)
Procestijd pagina: 0.301 sec.