ZATERDAG 26 MEI 2012

Rudy Kousbroek 1929 - 2010
zondag 4 april 2010
Door: Henk Steenhuis
Categorie: Media

Als er weleens geklaagd werd over te weinig intellectueel vertoon in de Nederlandse samenleving, kan niemand toch op Rudy Kousbroek (1929, Sumatra) hebben gedoeld, die vandaag is overleden. Kousbroek heeft jarenlang met groot vertoon blijk gegeven van nieuwsgierigheid, denkkracht, belezenheid, schrijfkunst en gepaste hoon voor mensen die zich dommer voordeden dan ze waren - of die tout court dom waren.
Zijn pogingen om als dichter en romanschrijver naam te maken, zijn gelukkig maar van korte duur geweest en tijdig had hij ontdekt wat hem paste als een handschoen: het essay, op de lengte van een ouderwetse krantenpagina. Vele jaren kon de trouwe lezer van het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad op zijn bijdragen rekenen die altijd lezenswaardig waren en met regelmaat van grote kwaliteit. 
Kousbroek woonde vele jaren in Parijs en van alles wat in Frankrijk verscheen aan boeken, films en voorstellingen was hij het doorgeefluik. Maar ook veel meer dan dat, want Kousbroek zei niet alleen wat hij had gelezen, hij voegde daar ook zijn eigen inzichten aan toe waar je als lezer maar al te graag kennis van nam.
Wetenschap en techniek waren zijn passie en in combinatie met zijn ietwat romantische inslag leidde dat dikwijls tot bijzondere stukken over auto's, motoren, machines en andere zaken waar de doorsnee schrijver maar zelden belangstelling voor had. Van het hogere moest hij weinig heben en al in 1970 publiceerde hij de bundel Het avondrood der magiërs, waarin op hardhandige wijze werd afgerekend met dominees en soortgelijke kwakzalvers. 
God en gebod konden hem maar matig boeien en ook later nog, in 1997, maakte hij in Hoger honing korte metten met mensen die in God geloofden. Of nog erger, die misschien wel een beetje in God geloofden.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat veel van die oude stukken van Kousbroek over al zijn Franse vondsten en ontdekkingen niet altijd meer even leesbaar zijn. Iemand die ons vanuit een andere cultuur bericht hoe de zaken er daar voor staan was 35 jaar geleden misschien iets bijzonders, maar dat is nu niet langer het geval. Nee, niet alles wat hij schreef was bedoeld voor de eeuwigheid.
Maar er zijn tenministe 2 thema's in zijn werk die tot de dag van vandaag hun grote zeggingskracht hebben behouden. Ten eerste is dat zijn gekanker op Nederland. Toen Kousbroek eindelijk terugkeerde naar Nederland schrok hij zich rot om de culturele staat van de natie in de jaren zeventig en haalde hij de karwats te voorschijn om iedereen te slaan die hij maar kon raken. Heerlijk was dat; het vuur, de passie en het talent waarmee hij zijn tegenstanders inpeperde dat verslonzing hier de boventoon voerde. En hoe meer middelmaat, hoe bozer hij werd.
En echt groots zijn al de artikelen en boeken waarin hij met heimwee vertelt over zijn Indische jeugd. Verrassend ook om te ontdekken dat de man met zijn rationele en wetenschappelijke pantser een onverwachte kant had die bijkans sentimenteel was. Het getreur om een ver land en een langvoorbije jeugd in de tropenzon was ronduit ontroerend en meer dan eens aangrijpend. In een van zijn boeken (geschreven met Paula Gomes) haalt hij op een hele simpele manier herinneringen op aan zijn jeugdjaren en deze bundel, Verloren goeling, is ronduit een juweel. 
Een klein jaar geleden, hij was al ernstig ziek, verscheen in NRC Handelsblad een uitgebreid interview met Kousbroek en dat was een prachtig vraaggesprek: een helder verstand, hoon voor stommelingen, oog voor succes en falen, smart om de mooie dingen die voorbij gaan, de aankomende dood; alles kwam hier nog eens samen en het is domweg een verlies dat Kousbroek niet langer onder ons is. 
Vandaag, op de dag dat zijn overlijden bekend werd gemaakt, gebeurde nog iets dat ongetwijfeld zijn hoon had opgeroepen en hem zou hebben bevestigd in zijn overtuiging dat Nederland wordt bevolkt door barbaren. 
Vanavond had het NOS Journaal om 8 uur een ultrakort item over de dood van Herman Rudolf Kousbroek. Om daarna langdurig stil te staan bij het overlijden van de zangeres Sugar Lee Hooper, een  opgeblazen kikker van geen enkele betekenis. 
Een korte beschouwing over deze belachelijke handelwijze zou goed gepast hebben in Kousbroeks verrukkelijke bundel over Hollandse eigenaardigheden, verschenen in 1979. Titel: De waanzin aan de macht.

Bronnen: NOS Journaal, Interview Kousbroek 2009

  < 
 > 

Meer berichten:

Reacties (14)
Is dat laatste vraaggesprek nog ergens online beschikbaar?
Geplaatst op: zondag 4 april 2010 | Door: H

"Om daarna langdurig stil te staan bij het overlijden van de zangeres Sugar Lee Hooper, een opgeblazen kikker van geen enkele betekenis."

Respectloos heer Henk Steenhuis,
Meer woorden hoef ik hier niet aan toe te voegen.
Je kan een persoon niet appreciëren, maat dit soort uitspraken kunnen echt niet, en als zeer kwetsend worden ervaren.

Lang leve google dat deze quote naar boven komt terwijl je op zoek bent naar wat informatie over de dood van Marja van der Toorn.
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: W

Een terechte opmerking over Sugar Lee Hooper.

Inderdaad, wat is het wrang dat de NOS uitgebreid stilstond bij haar overlijden -ze was van geen enkele betekenis voor het Nederlandse muziekleven- en nauwelijks tijd besteedde aan het heengaan van de reus Rudy Kousbroek. Ik zal hem missen!
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: Bram

Steenhuis 3e alinea: De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat veel van die oude stukken van Koubroek .....

Vanavond had het NOS Journaal om 8 uur een ultrakort item over de dood van Herman Rudolf Kousbroek. Om daarna langdurig stil te staan bij het overlijden van de zangeres Sugar Lee Hooper.
-----------------------------------------------------

Slordig van Steenhuis om de naam van Kousbroek die hij hoog heeft zitten, onjuist te spellen.

Dat het NOS-journaal meer aandacht besteedde aan het overlijden van Sugar Lee Hooper, heeft te maken met het feit dat negen van de tien Nederlanders geen affiniteit (meer) hebben met de heer Kousbroek, daarentegen hebben negen van de tien Nederlanders dat wel met de extravagante Sugar Lee Hooper.

Kousbroek en Sugar Lee Hooper zijn, net zoals appels en peren niet met elkaar te vergelijken, maar hebben beiden wel degelijk een positieve bijdrage geleverd en in hun eigen genre en op hun eigen manier een erfenis nagelaten.

Omdat Kousbroek en Sugar Lee Hooper tegelijkertijd gingen hemelen denkt Steenhuis Kousbroek op te hemelen door Sugar Lee Hooper te benoemen als een 'opgeblazen kikker van geen enkele betekenis' om het feit dat NOS meer aandacht schonk aan haar dan aan hem.

Steenhuis heeft beiden hoogstwaarschijnlijk nimmer ontmoet, laat staan gekend. Daarentegen kwam ik Sugar Lee Hooper wel jarenlang in het straatbeeld dagelijks tegen, gewoon als Marja van der Toorn.
De afgelopen jaren kampte zij met gezondheidsproblemen en woog al geruime tijd ruim 60 kilo lichter dan weleer. Uiteindelijk heeft een noodlottig ongeval op 62-jarige leeftijd tot haar dood geleid.

Dat niet iedereen gecharmeerd was van haar extravagante muzikale optreden kan ik mij indenken, om haar daarom postuum te benoemen als 'een opgeblazen kikker van geen enkele betekenis' vind ik respectloos.

Marja kennende had zij zich hier zeker tegen verweerd.
Daar zij hier niet meer toe in staat is, doe ik dat bij deze.

Tevens is de vraag waarom reacties, niet respectloos zoals die van Steenhuis, hier verwijderd worden.
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: R.E.A.List

"Respectloos heer Henk Steenhuis,
Meer woorden hoef ik hier niet aan toe te voegen.
Je kan een persoon niet appreciëren, maat dit soort uitspraken kunnen echt niet, en als zeer kwetsend worden ervaren."

"Dat niet iedereen gecharmeerd was van haar extravagante muzikale optreden kan ik mij indenken, om haar daarom postuum te benoemen als 'een opgeblazen kikker van geen enkele betekenis' vind ik respectloos."

Kunnen niet? Respectloos?

Iedereen heeft toch recht op zijn eigen mening? En om eerlijk te zijn heb ik ook altijd gewalgd van Sugar Lee Hooper. Je hoeft het stuk van bovenstaande schrijver toch niet per se te lezen?

Werkelijk. De rotzooi die dagelijks via de televisie de huiskamer wordt ingeslingerd is verbazingwekkend. En Sugar Lee Hopper maakte deel uit van die ergerniswekkende rommel.

Het spijt me zeer. Maar een overzware zangeres met hits als "Oh wat ben je mooi" en "'t was aan de Costa del Sol" (misschien wel de meest oninteressante plek op aarde) heb ik helemaal niets. Dan liever wat meer aandacht aan Kousbroek, waar ik eigenlijk ook vrij weinig mee heb. Het culturele supplement van het NRC heeft hier namelijk een linea recta abonnement richting prullenbak.
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: HB

Steenhuis zingt zoals-ie gebekt is, maar zijn constatering blijft juist: Rudy Kousbroek afdoen als ,,fait divers'', uitgebreid stilstaan bij Sugar Lee Hooper. De publieke omroep - en Nederland - in een notendop!
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: Bob Lagaaij

@h - de tweede link brengt u bij het betreffende NRC-interview met Kousbroek
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: steenhuis

het is wat cru, maar het was respectvoller geweest van het NOS-journaal als SLH onder fait divers was geschaard en de dood van de heer Kousbroek een uitgebreide belichting had gekregen.
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: j.m.schermer

Zullen we de vanaf nu de aandacht aan meneer Kousbroek besteden en niet meer aan de Blop want dat is voldoende geweest en doet alleen maar meer afbraak aan Rudy .
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: Tika

"Alle compromissen, alle dingen die je half doet, met verborgen agenda’s en halve waarheden, moet je naderhand betreuren – dat is de lering." -- Rudy Kousbroek

Lees het interview!
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: E

Geachte heer Steenhuis.
Natuurlijk was een langer item in het NOS-journaal over Rudy Kousbroek wenselijk geweest. Maar ik zeg u als schrijver en mens dat Marja van der Toorn een belangrijk voorbeeld is geweest voor velen. Door haar openlijke beleving van haar liefde voor een vrouw ( en wat een ontroerend koppel was dat) en het feit dat ze als een van de eerste bekende Nederlanders in 2001 haar geregistreerd partnerschap liet omzetten in een huwelijk, heeft ze zich onvergetelijk gemaakt. Als een mensenleven gemeten wordt in moed, dan heeft ze er nog zo'n zeven te gaan.
Geplaatst op: maandag 5 april 2010 | Door: Helga Walop

Geachte heer Steenhuis, Even ingaan op u mening tav Sugar Lee Hooper. Als u komt te overlijden dan zal ik u herinneren als een opgeblazen blaaskaak zonder enige betekenis.
Geplaatst op: dinsdag 6 april 2010 | Door: cavallo18 ()

blob to blob ...
Geplaatst op: dinsdag 6 april 2010 | Door: Tika

Weggewikt door de redactie.
Geplaatst op: zaterdag 7 augustus 2010 | Door: replica watches



Reageren

Om te kunnen reageren moet u zich eerst hier registeren.
Reacties die niet voldoen aan de huisregels worden verwijderd.

Wachtwoord   

Vink aan als u niet wilt dat uw emailadres gepubliceerd wordt

foto
Miss Travel: voor wie reislust heeft
Als je vroeger geen geld voor vakantie had, ging je met een beschreven stuk karton of met alleen je duim, langs de weg [...]

foto
Zo staat Sacha de Boer er voortaan bij in het Journaal
Het publiek van het journaal vergrijst en dus komen er veranderingen. De taal wordt populairder, de uitstraling [...]

foto
Na de cover van Time: Waar is Aisha nu?
In 2010 verscheen ze op de omslag van Time. De foto van het verminkte gezicht van de jonge Afghaanse vrouw ging de [...]

foto
Er zijn meer mobieltjes op de wereld dan tandenborstels
Een van de CEO’s van SAP, een van de grootste bedrijfssoftware leveranciers, kwam in een van zijn recente [...]

foto
CNN-presentator gooit gast uit live-show: "Je bent vreselijk"
CNN's sterpresentator Anderson Cooper had er na een paar vragen schoon genoeg van: "Ik heb werkelijk niks meer om [...]

foto
'Volkskrant wil Joop.nl verbieden'
Philippe Remarque, sinds 2010 hoofdredacteur van de Volkskrant, wil dat de overheid Joop verbiedt, schrijft Joop. Hij [...]
De Koppensneller
Oorlogsmisdadiger Klaas Faber (90) dood. (14:47) De Nieuwe Pers

Sigaretten in Nieuw-Zeeland worden 40% duurder (08:54) de Volkskrant

Job Cohen heeft een nieuwe baan (16:13) AT5

Mooi weer houdt lang stand (12:19) De Telegraaf

NS vreest lege treinen door Lenteakkoord (09:25) de Volkskrant

Nederlander geeft minder uit aan Oranjegekte (19:22) Nos

Ungerecht und überflüssig:Bayern-Fans pfeifen bei Robben (18:02) Die Welt

Beter geen Spelen: Grote toernooien schaden de economie (17:34) Powned

Vandaag eerste zomerse dag. (16:05) Het Parool

PVV-Eurofractie naar vlaggetjesdag in Urk (12:06) Visserijnieuws

ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Nu actueel op Twitter:
VoorpaginaArchiefOver onsContactAdverteren Huisregels RSS-FeedPDAIPhone
Laatste wijziging: Sat, 26 May 2012 15:51:36 +0200 (Sat, 26 May 2012 13:51:36 GMT)
Pagina gegenereerd: Sat, 26 May 2012 15:51:36 +0200 (Sat, 26 May 2012 13:51:36 GMT) 
Procestijd pagina: 0.305 sec.