Ongeveer 10 procent van de 240 gevangenen die op Guantanamo Bay werden vastgehouden op het moment dat president Obama aantrad, bestond uit leidinggevenden, uitvoerders en mensen die hand en spandiensten verrichten in samenzweringen tegen Amerika. De meerderheid in de beruchte Amerikaanse terroristengevangenis op Cuba bestond uit laaggeplaatste strijders. Dat is de conclusie van een tot nu toe geheim gehouden Amerikaanse overheidsrapport. Circa 5 procent van de gevangenen kon helemaal niet in een categorie worden ondergebracht.

Het rapport van de Guantanamo Review Task Force adviseert om 126 gevangenen over te brengen naar hun eigen land of een derde land. Precies 36 moeten er worden vervolgd door een federale of een militaire rechter. Voor 48 andere gevangenen geldt dat zij op basis van het oorlogsrecht voor onbepaalde tijd moeten worden vastgehouden. Een groep van 30 Jemenieten mag worden vrijgelaten als de veiligheidssituatie in hun land verbetert.

Het Amerikaanse overheidsrapport was al in januari klaar maar is pas deze week naar verschillende parlementaire commissies gestuurd. De Amerikaanse overheid had het rapport in een la gelegd na de mislukte aanslag op het KLM-toestel dat op eerste kerstdag vorig jaar op weg was naar Detroit. Noch bij het grote publiek noch in het Congres was er daarna animo om de sluiting van het militaire detentiecentrum te bespreken, zo was de inschatting van de overheid.
Hoewel de aantallen overeenkomen met eerdere schattingen kan het rapport toch belangrijke politieke gevolgen hebben, denkt The Washington Post. De weerstand tegen de sluiting van Guantanamo Bay groeit in het Congres onder zowel Republikeinen als Democraten. De overheid doet daarom zijn best om te laten zien dat het alle voors en tegens goed tegen elkaar heeft afgewogen en dat het rekening houdt met veiligheidsrisico’s.

Of de overheid in het Amerikaanse Congres genoeg steun kan verwerven om in de staat Illinois een staatsgevangenis te bouwen die Guantanamo moet vervangen blijft onduidelijk. Verschillende belangrijke parlementscommissies hebben deze maand laten weten dat ze financiering van zo’n faciliteit in de VS zouden dwarsbomen. In Guantanamo Bay zitten momenteel nog 181 gevangenen.
Het conservatieve Amerikaans tijdschrift The Weekly Standard bestrijdt overigens de conclusie van de Post. Het feit dat slechts een klein aantal Guantanamo-gevangenen een toonaangevende rol vervulde, betekent niet automatisch dat de rol van de meeste van hen er niet toe deed, stelt The Weekly Standard.

The Weekly Standard benadrukt dat ‘laaggeplaatste strijders’ niet onbelangrijk zijn. "Zij zijn degenen die het merendeel van de gevechten voor al-Qaida en de Taliban voor zijn rekening neemt. Zij zijn ook degenen die zelfmoord missies uitvoeren."
Het blad lijkt in deze bewering te worden gesteund door het genoemde rapport waarin de Guantanamo Review Task Force ook concludeert dat ten minste 95 procent van de gevangenen die sinds januari 2009 in Guantanamo zijn vastgehouden, een aanwijsbare rol speelde in het terreur netwerk.

Bronnen: The Weekly Standard, The Washington Post

Meer berichten:

Joden eerst: Israelische regering moet niks hebben van zwarte Afrikanen

Forenzen zijn zeurende rijken volgens GroenLinks

Bouterse wist sporen op plaats delict

Tofik Dibi haalt uit

Wie is Beppe Grillo?

'Dappere Dodo' Wilders eist aftreden van Jan Kees de Jager