Na het slotdebat van vanavond stapt Balkenende in zijn dienstwagen op het Binnenhof. Op de achterbank zit Bianca al enige tijd te wachten. Ze kijkt naar hem. Hij kent die blik van het laatste CDA-congres – er zit ongerustheid in, een lichte angst misschien – maar dat betekent nog niet dat hij de blik begrijpt.

Op 24 april bekrachtigde Balkenende voor het CDA-congres zijn hernieuwde lijsttrekkerschap met de woorden: ‘U kunt op mij rekenen!’ Iedereen was opgestaan en in hartstochtelijke vreugde uitgebarsten. In de hele zaal was er toen eigenlijk maar één die een beetje angstig naar het podium omhoog bleef kijken.


Nou vooruit, misschien twee.

De wagen rijdt naar het Buitenhof, slaat rechtsaf in de richting van het Lange Voorhout, om zijn weg te zoeken naar Capelle aan den IJssel, naar huis.

Als Balkenende even naar links kijkt, kan hij mij op straat zien staan, kijkend naar zijn vertrek. Het moment is niet vrij van droefenis. Het land is zijn premier kwijt, een man zijn functie – en we weten hoezeer mannen functie met waardigheid verwarren.

Als het klopt wat ik hoor zeggen – dat Balkenende mijn portret De lachende derde een rotboek vindt – zou ik de woorden van Simon Carmiggelt in herinnering willen brengen, uitgesproken nadat Godfried Bomans hem in een verhaal bij de enkels had afgezaagd: ‘Het mooiste geschenk dat je van een schrijver kunt krijgen is een verhaal.’

Balkenende kijkt naar buiten, de straten zijn donker. ‘Jan Peter,’ zegt Bianca zacht. Hij voelt hoe zij haar hand op de achterbank legt, hoe de hand langzaam dichterbij komt, maar hij slaagt er niet in het gebaar te beantwoorden.

Dit was het dus, denkt hij – de campagne die met een grote knal begon, is geëindigd met een sisser. Op 5 mei stond Balkenende op een podium in Wageningen. Een man naast hem stak een fakkel in een grote korf. Het Bevrijdingsvuur ontbrandde niet. De man deed een nieuwe poging. Opnieuw ging het vuur niet aan.

Dat was het moment dat Balkenende besloot zijn arm in de korf te steken. Precies toen vond een ontploffing plaats – bijna stond de premier in lichterlaaie. Ik zag het op tv. Ik dacht: die man is nergens bang voor. Mijn vriendin begon over neurologie, maar zulke dingen zegt ze ook vaak tegen mij.

Na een ontploffing zijn wij tijdelijk doof. Er treedt een metalige stilte in. We zien monden bewegen, ledematen, we zien mensen en patronen, maar niets dringt werkelijk tot ons door. Zo heeft Balkenende de campagne ervaren – stille patronen waar hij geen vat op kreeg.

Achteraf kun je zeggen: het was niet Balkenende die loskwam van de werkelijkheid, de werkelijkheid verwijderde zich van hem. Maar goed, dat zijn van die dingen die een mens zich pas veel later realiseert.

‘Bianca,’ zegt hij. Hij legt zijn hand op de bank, tussen hen in, een vreemde hand, alsof die iemand anders toebehoort. Nu is het Bianca die niet reageert.

Zo rijden ze naar huis, zo komen ze in de straat waaraan hun hofje ligt. Acht jaar lang is Balkenende iedere avond met deze auto naar deze plek gebracht. Nooit eerder heeft hij de richtingaanwijzer gehoord. Nu vult het geluid ineens de wagen, valt het geluid hem bijna aan – de kale soundtrack die normaal gesproken gestrande huwelijken tot aan de voordeur begeleidt.


Enkele uren later ontwaakt Balkenende met een schok. Het is alsof iemand hem van dichtbij in het oor heeft geschreeuwd: ‘Obama is aan de telefoon!’ Hij schiet overeind, schudt zijn hoofd; verward. Hij heeft het toch niet zelf geroepen?

Amelie is op zijn bed gesprongen. Papa. Eindelijk thuis. Gescheiden ouders worden weemoedig van de halve millimeters die kinderen groeien in weken die zij bij de co-ouder verblijven. In Balkenendes geval lijkt het alsof zijn dochter in een nacht acht jaar ouder is geworden.

Er welt iets in hem op, krachtiger dan ooit. Het schiet omhoog, een hete bal. Met dat die in zijn borst uiteen spat, slaakt Amelie een kreet. Vlak daarna springt ze huilend van het bed, rent huilend door de gang, de trap af, door de huiskamer naar de keuken, waar de troostende moeder op haar wacht.

Balkenende gaat op de rand van het bed zitten, de ellebogen op de knieën. Hij is geen staatsman geweest, geen democraat, geen goede premier. Hij is er niet in geslaagd de langstzittende premier te worden, een prijs waar hij het graag voor had gedaan. De mensen zullen hem herinneren als iemand die niet tegen grapjes kon, die alle kritiek persoonlijk nam; een beetje een kinderachtige premier.

Eigenlijk, denkt hij, terwijl hij met wankele benen op de vloerbedekking staat, had hij helemaal geen premier mogen worden. Na honderd jaar verzuiling bevrijdde het land zich eindelijk van het CDA. Het was alleen maar te danken aan de angst en onzekerheid na de moord op Fortuyn dat kiezers tijdelijk op oude reflexen waren teruggevallen.
lees verder in De Pers

Bron: De Pers

Meer berichten:

Joden eerst: Israelische regering moet niks hebben van zwarte Afrikanen

Forenzen zijn zeurende rijken volgens GroenLinks

Bouterse wist sporen op plaats delict

Tofik Dibi haalt uit

Wie is Beppe Grillo?

'Dappere Dodo' Wilders eist aftreden van Jan Kees de Jager