Wetenschappers gebruiken allerlei statistische gegevens om landen te rangorden. Men rangschikt op inkomen, op kennis en op geluk. Er is zelfs een heuse Big Mac index waarin een verband wordt gelegd tussen de lokale prijs van een hamburger en de economische staat van ontwikkeling in dat land. Valt er nu eenzelfde index te maken op basis van de resultaten in het wereldkampioenschap voetbal tot nu toe? Ik denk het wel. 

Er is misschien geen lineair verband, maar als we de landen uit de verschillende werelddelen naar regionale herkomst groeperen en vervolgens naar hun resultaten kijken, zien we enkele trends die in opvallende mate de werkelijkheid buiten het voetbalveld weerspiegelen.

Allereerst de Europese teams. Het Oude Continent is uiteraard ook dit keer weer voldoende vertegenwoordigd in de knockoutfase van het toernooi. Maar echt indrukwekkend is het allang niet meer. Het aantal Europese landen in de tweede ronde was nog nooit zo gering. Op geopolitiek gebied zagen we het afgelopen decennium min of meer hetzelfde gebeuren. Het zou overdreven zijn om te stellen dat Europa er niet meer toe doet. Toch speelt ons werelddeel niet langer de toonaangevende rol die het in de jaren negentig nog wel speelde. In de grote onderhandelingen (bijvoorbeeld de Kopenhaagse klimaattop) worden de Europeanen als het er werkelijk om spant min of meer overgeslagen.

Niet alle werelddelen kunnen overigens profiteren van deze relatieve Europese neergang.

De Oceanische landen – Australië, Nieuw Zeeland – presteren bijvoorbeeld aardig, maar zijn uiteindelijk te klein om werkelijk gewicht in de schaal te kunnen leggen. Afrika presteert zelfs ronduit teleurstellend. In de vroege jaren negentig waren de verwachtingen hooggespannen. Het door Pelé voorspelde Afrikaanse wereldkampioenschap in het jaar 2000 zou symbool komen te staan voor een economische en politieke opleving – een Afrikaanse renaissance – die het continent nadrukkelijk zou opstuwen in de vaart der volkeren. In praktijk is daar niets van terecht gekomen, niet binnen de lijnen en ook niet daarbuiten. 

Lees verder op Dagelijkse Standaard