Om vijf uur in de middag is een nieuw hoogtepunt in Remco Camperts uitgebreide oeuvre.

In onze literatuur ligt een roman met een schrijver als hoofdpersoon al gauw achter op de kopgroep. Veel lezers houden er niet van, en critici al helemaal niet. Sommige lezers vinden het verwaand, een schrijver die over een al dan niet fictieve schrijver schrijft. Anderen vinden het beperkt om zo dicht bij huis te blijven. Kon de schrijver niets anders verzinnen? Had hij de durf niet om de lezer binnen te leiden in een onbekende wereld en te laten zien wat de verbeelding vermag?

Dit taboe op de schrijver als romanpersonage leidt soms tot een geforceerde baantjesjacht voor de held die een of ander (meestal zittend) beroep krijgt toegeschoven. In de gunstigste gevallen ontwikkelt zich uit deze beroepskeuze een mooie metafoor die het hele boek helpt dragen. In andere gevallen wordt de lezer opgezadeld met een hoop vaktaal die de schrijver bij zijn research heeft opgedaan.

Misschien zou het nog het best zijn om romanpersonages vrij te stellen van elke arbeid. Het is ten slotte al moeilijk genoeg om je in een roman te handhaven. Daarom komen er ook zoveel adolescenten, scholieren en andere zoekers voor in onze literatuur, want die zijn nog een onbeschreven blad en kunnen zich geheel vrijmaken. Voor schrijvers geldt eigenlijk hetzelfde, zolang ze maar niet zeuren over hun werk. Hoe zwaar het is en hoe weinig ze ervoor terugkrijgen.

De schrijvers in Remco Camperts werk zijn nooit ploeteraars die over hun werk piekeren. De boze, vastgelopen kunstenaar Hendrik van Otterlo, in Het satijnen hart, is niet voor niets een schilder. Als hij een schrijver was geweest, hadden veel lezers afgehaakt, want een geblokkeerde schrijver is wel het laatste waar we over willen lezen.

Toch draait Remco Camperts nieuwe boek, de uit één draad gecomponeerde bundel Om vijf uur in de middag, om schrijvers voor wie het eigenlijk niet meer hoeft. En het is een nieuw hoogtepunt in Camperts uitgebreide oeuvre. In het centrale verhaal ‘Luchtdichter’ benijdt een schrijver, genaamd Veranneman, de zwervers die vlakbij zijn huis in het park bier zitten te drinken. Zij hebben ‘de werkelijkheid in hun leven opgelost.’ Ze zijn ‘bevrijd van alles.’ Het is een idyllische voorstelling van zaken, maar laat wel zien waarmee Campert in Om vijf uur in de middag bezig is. Bevrijding. Onthechting. 

Lees verder op hermanstevens.nl