Wie het regeerakkoord doorneemt, leest passages die tien jaar geleden een klacht wegens discriminatie zouden hebben opgeleverd. Het voorkeursbeleid verdwijnt, zware criminelen worden desnoods gedenaturaliseerd. De passages werken als hamerslagen op het vorig tijdsgewricht. Rutte-Verhagen luidt het einde in van zowel de multiculturele samenleving als de politieke correctheid en wellicht ook van de dominante invloed van progressieve partijen op het opinieklimaat.

Het is niet verwonderlijk dat Rutte emotionele woede opwekt bij critici. Maar wie de kiezers van de PVV omschrijft als white trash en het nieuwe kabinet als ‘Bruin-I’, begrijpt niets van dit kantelmoment. Geert Mak wordt ‘misselijk’ en vindt dat de internationale gemeenschap moet optreden tegen Nederland. Tegen wie?

Tegen de vermeende domme Limburgers en Brabanders die op Wilders stemden en het CDA in een existentiële crisis deden belanden? Wie moet optreden? Europa, onder leiding van president Sarkozy en bondskanselier Merkel die zelf tien duizenden zigeuners uitzetten? Door de NAVO, onder leiding van secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen die tien jaar geleden als Deense premier de architect was van een centrum-rechtse coalitie, gedoogd door een uiterst rechtse partij?

De basisfout van de critici is dat ze zich blind staren op Wilders maar blind zijn voor de oorzaken van Wilders. Gedurende decennia is de immigratie van niet-westerse allochtonen veel groter geweest dan de absorptiecapaciteit van het sociaal-economisch weefsel in de Nederlandse steden. In de jaren negentig piekte die immigratie. Je hoefde geen Einstein te zijn om te zien dat er grote sociale fricties zouden ontstaan. Sommigen zagen dat, zoals toenmalig VVD-fractieleider Frits Bolkestein. Maar hij werd gezien als een buitenbeentje op het Binnenhof.

Ook PvdA-fractieleider Thijs Wöltgens voelde aan dat een genereus systeem van sociale voorzieningen niet is te combineren met een ruimhartig immigratiebeleid. Het gros van het politiek establishment zag echter niets. In de jaren negentig is de maatschappelijke basis gelegd voor de politieke erupties van de afgelopen jaren.

Lees verder in de Volkskrant