'‘Politiek is Nederland een dwerg, maar economisch een reus”. Aldus werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes in Trouw van 2 oktober. Het is een motto dat het kabinet-Rutte kan meenemen op zijn hachelijke tocht door de komende jaren. Maar er zijn een paar kanttekeningen te maken bij deze uitspraak.

Dwergen heb je in formaten. Er zijn landen wier politieke betekenis nog kleiner is dan die van Nederland. De grootste van de kleinen? Misschien, maar wie dit van zichzelf beweert, maakt zich niet populair bij de andere kleinen, wier steun hij wel eens zou kunnen gebruiken. Bovendien: de laatste tien jaar heeft Nederland moeite gehad met het uitleggen van fenomenen die het traditionele beeld dat anderen van Nederland hadden, danig tegenspraken: Pim Fortuyn en de moord op hem, gevolgd door de moord op Theo van Gogh, en nu een kabinet dat afhankelijk is van een onberekenbare figuur als Wilders. Ons prestige lijdt daaronder.

En is Nederland werkelijk een economische reus? Vijf dagen later schreef de Amerikaanse econoom Melvyn Krauss in deze krant dat „de invloed van het land in de internationale financiële wereld snel aan het wegebben is”. Niettemin blijft zijn economische betekenis, mede dankzij zijn ligging, groter dan van menig geografisch groter land.

Toch hebben de Nederlanders zelden politieke munt uit die economische betekenis kunnen – of willen – slaan. Beide gebieden bleven strikt gescheiden. Aan de befaamde diplomaat E.N. van Kleffens (1894-1983) wordt het woord toegeschreven: „Je ne parle pas fromage.” Nu hebben we heel wat meer te verkopen dan kaas.

Nederland is, met al zijn maritieme traditie, onverbrekelijk aan het continent Europa verbonden. Maar in de ogen van het opkomende Azië is Europa in ‘terminale neergang’, aldus The Economist van 9 oktober in een stuk over de Aziatisch-Europese bijeenkomst die vorige week in Brussel plaatsvond. Europa’s praatjes en preken wekken slechts ergernis.

Welnu, van dat Europa dat niet beantwoordt aan eigen pretenties, is Nederland een klein en onverbrekelijk onderdeel. Het deelt dus in de reputatie die Europa elders geniet. En: als Nederland in het kwijnende Europa al niet tot de grootsten behoort, welke rang neemt het in op de wereldschaal?

Lees verder in NRC