‘Verhoeven wil iets toevoegen aan de wereld’

DEN HAAG - Maar weinig mensen kennen Paul Verhoeven, die woensdag 80 jaar oud wordt, zo goed als biograaf Rob van Scheers. Al bijna drie decennia volgt de journalist de belangrijkste filmmaker die Nederland heeft voortgebracht en sprak met vrijwel alle mensen die ooit met Verhoeven samenwerkte.

“Er zijn twee soorten mensen in dit leven”, stelt Van Scheers. “De ene groep dat zijn jij en ik. De andere groep bestaat uit bevlogen makers die iets willen toevoegen aan de wereld. Tot die groep behoort Paul Verhoeven.”

Het feit dat de regisseur zijn verjaardag overslaat omdat hij op de set van zijn nieuwste film staat, het lesbische nonnenepos Bernedetta, is kenmerkend. “De enige reden waarom iedereen er zo’n ding van maakt, is dat we het tientallig stelsel hanteren. Als we het twaalftallig stelsel zouden hanteren, zou er niets aan de hand zijn deze zomer'', zo citeert de biograaf Verhoeven. ,,Dat is Paul ten voeten uit.”

Goed gezelschap

Van Scheers, toen nog een jonge journalist, stuurde Verhoeven in 1991 een briefkaart met de vraag of het niet eens tijd werd voor een biografie. De Nederlandse regisseur was halverwege de jaren tachtig uit onvrede over het vaderlandse filmklimaat naar Hollywood gevlucht waar hij hits als Robocop en Total Recall had gemaakt. “Hij vond het fijn dat een jonger persoon een ander beeld van zijn werk had dan de recensenten en critici die hem weg hadden gejaagd. Na één telefoongesprek was de samenwerking beklonken.”

De biograaf, die tegenwoordig onder meer voor Elsevier en de Volkskrant werkt, stelt dat Verhoeven hyperintelligent is en bijzonder goed gezelschap. Het is nooit saai met Paul; tijdens elke ontmoeting passeert de hele wereldpolitiek de revue en doorspekt hij het gesprek met talloze geweldige anekdotes. Hij heeft een enorme feitenkennis op alle fronten: van films tot literatuur, van geschiedenis tot beeldende kunst.” Er zijn weinig mensen loyaler dan Verhoeven, aldus Van Scheers. “Als je door de eerste laag van zelfbescherming heen bent, is er niemand meer supportive dan Paul. Hij zal altijd zijn best doen je te hulp te schieten of van dienst te zijn.”

Waardering

De biograaf constateert dat de waardering voor Verhoeven, zowel in Nederland als in de VS, in golfbewegingen loopt. “Toen Spetters uit kwam, stond hij voor veel Nederlandse journalisten zo’n beetje gelijk aan de antichrist. Sinds zijn terugkeer uit Hollywood wordt hij als een soort filmische Johan Cruijff hoog op een voetstuk gehesen.” Van Scheers vindt het fascinerend hoe die curves werken. “Je moet blijkbaar eerst veel weerstand oproepen voordat je écht gevierd kan worden. Daar kon, om die vergelijking door te trekken, Cruijff natuurlijk ook over meepraten.”

De regisseur geniet van de nieuwe hausse aan waardering die hem ten deel valt sinds hij in Frankrijk films maakt. “Cannes, waar zijn thriller Elle twee jaar geleden in première ging, was een warm bad voor hem. Hij kreeg een staande ovatie van zestien minuten en werd gelauwerd als een grote Europese filmauteur.” Van Scheers denkt dat dat zeer terecht is. “In de jaren zeventig, toen hij doorbrak, kreeg Paul wel eens het verwijt geen eigen stijl te hebben. Niets is minder waar: een Verhoeven-scene herken je uit duizenden. Aan de opbouw, de cameravoering en de kadrering. Het is altijd dynamisch, de beelden bevatten eigenlijk altijd een scherp randje.”

Het is de bedoeling dat Benedetta volgend jaar zijn première beleeft op het festival van Cannes. Het wordt de zeventiende speelfilm die Verhoeven aflevert. “Hij mag wel tachtig zijn, maar barst nog van de energie. Ik kan hem op de set maar amper bijhouden.” Van Scheers denkt dat de regisseur letterlijk doorgaat met werken tot hij erbij neervalt. “Ik zou ook geen beste film kunnen kiezen: zijn werk is één grote, lange film die bestaat uit verschillende episodes. Het is Paul Verhoeven tegen de rest van de wereld, en hij heeft nog veel te veel te vertellen om te stoppen met draaien.”

0 Reacties Doe mee met de discussie →