Die snelheid is verslavend aantrekkelijk. Geen weken meer wachten op stukken, geen eindeloos ge‑mail over ontbrekende documenten, maar bijna real‑time duidelijkheid. Voor koopjesjagers en overstappers voelt dat als pure vooruitgang. Maar onder die glanzende laag schuilt een ongemakkelijke vraag: wie neemt hier nu eigenlijk het besluit over jouw wooncarrière van dertig jaar – een adviseur van vlees en bloed, of een model dat je nooit te zien krijgt?

Wat banken je beloven: razendsnel maatwerk

Banken presenteren hun nieuwe AI‑hulpen als onschuldige assistenten. De officiële lijn: de medewerker houdt het laatste woord, de technologie rekent alleen snel scenario’s door en zoekt naar oplossingen binnen het bestaande beleid. In de praktijk doet het systeem precies datgene waar mensen slecht in zijn: razendsnel alle combinaties van studieschuld, partnerinkomen, familie­lening, tijdelijk contract en bijna‑pensioen doorakkeren om tóch een route naar “ja” te vinden.

Vooral bij ingewikkelde dossiers is dat een gamechanger. Waar een mens vroeger misschien één of twee varianten uitwerkte, spuugt de AI in een minuut tien alternatieven uit. Daar zitten oplossingen tussen die zonder algoritme nooit op tafel waren gekomen. De adviseur hoeft alleen nog te kiezen welke variant “het beste” is, en die aan de klant voor te leggen. De vraag is dan: hoeveel echte beoordelingsruimte is er nog over als de technologische kaart al zo stevig is gelegd?

Voor de consument oogt het allemaal soepel en klantvriendelijk. Je krijgt sneller antwoord, de kans dat je ergens op een vergeten loonstrook strandt wordt kleiner, en de ervaring voelt moderner dan een stoffig kantoor met ordners. Intussen verschuift de machtsbalans: wie de rekensommen maakt en de opties selecteert, bepaalt in hoge mate wat jij als redelijk en normaal gaat beschouwen.

De keerzijde: zorgplicht in de verdrukking

Als een algoritme binnen een minuut heeft berekend wat jij “verantwoord” kunt lenen, lijkt het bijna onbeleefd om daar te lang vragen bij te stellen. Toch is dat precies wat je zou moeten doen. Een model maakt aannames over jouw toekomst: over inkomen, relatie, gezondheid, rente en huizenprijzen. Die aannames zie je niet op het scherm. Je krijgt alleen het ogenschijnlijk neutrale getal: dit kunt u lenen, dit is uw maandlast.

Daar wringt het met de zorgplicht. Goede advisering vraagt tijd voor uitleg, voor het verkennen van scenario’s, voor het bespreekbaar maken van risico’s die je liever even wegduwt. Als snelheid het belangrijkste verkoopargument wordt – “binnen één minuut duidelijkheid!” – ligt het gevaar op de loer dat die moeilijke gesprekken worden weggemoffeld. De check of een hypotheek echt past bij jouw leven wordt dan gereduceerd tot een technische validatie: voldoet het aan het beleid, ja of nee.

Regelgevers zien dat risico. Ze waarschuwen al langer voor financiële beslissingen die verregaand worden gestuurd door ondoorzichtige digitale systemen. Transparantie – kunnen uitleggen waarom optie A wel en B niet kan – is geen luxe, maar randvoorwaarde. Een adviseur die zich verschuilt achter “het systeem zegt dat dit niet kan” neemt geen verantwoordelijkheid, maar verschuift die naar een zwarte doos.

Wat je als huizenkoper wél moet doen

De verleiding is groot om mee te gaan in de AI‑hypotheekflow: snel, slick en zonder gedoe. Juist daarom is dit het moment om eigen regie te nemen. Stel simpele, maar scherpe vragen: is mijn dossier door een algoritme beoordeeld? Welke scenario’s zijn doorgerekend? Wat gebeurt er als mijn inkomen daalt, de rente stijgt of ik eerder wil aflossen? En: zijn er varianten die voor mij slechter zijn, maar voor de bank gunstiger?

Leg aanbiedingen van verschillende partijen naast elkaar, en laat je niet verblinden door snelheid. Binnen een minuut duidelijkheid klinkt indrukwekkend, maar zegt niets over de kwaliteit van het advies, noch over de ruimte die je overhoudt als het leven anders loopt dan het model verwacht. Een hypotheek sluit je niet af voor de duur van een muisklik, maar voor de duur van een groot deel van je volwassen leven.

Mexico-Stad verwacht veel bezoekers in de stad op de dag van de openingswedstrijd. Gastland Mexico speelt dan om 15.00 uur lokale tijd tegen Zuid-Afrika.

Maar niet alleen de bezoekers kunnen voor chaos zorgen op de wedstrijddag; mogelijk komen er ook protesten. Een lerarenvakbond heeft gedreigd met grote demonstraties als de regering hun eisen niet daarvoor tegemoetkomt.

Sheinbaum heeft maandag gegarandeerd dat de opening "vreedzaam" zal verlopen.

"Onze landen hebben vandaag een belangrijke stap voorwaarts gezet", aldus Zelensky. Hoewel hij niet toelicht wat de deal precies behelst, zei de Letse premier Andris Kulbergs dat deze Letland in staat stelt zijn technologische kennis uit te bouwen en handvatten biedt voor gezamenlijke productie.

Zelensky zei eerder dat tal van landen inmiddels interesse hebben in dronecontracten met Oekraïne. Zo werd in de marge van de Four Freedoms Awards in Middelburg, waarvan Zelensky en het Oekraïense volk dit jaar een van de laureaten zijn, in april ook door Nederland een dronedeal gesloten. Defensie kondigde toen aan 248 miljoen euro vrij te maken voor gezamenlijke droneproductie.

Noorwegen, ook aanwezig in Tallinn, kondigde dinsdag aan omgerekend 109 miljoen euro te investeren in maritieme drones voor Oekraïne.

De IQOS is een elektronisch apparaat dat speciale tabakssticks opwarmt in plaats van verbrandt. Dat is volgens Philip Morris minder slecht voor de gezondheid dan roken. Het gebruik van verhitte tabak is volgens het RIVM schadelijk voor de gezondheid.

Het CBb beargumenteert dat de IQOS tijdens de actie nog niet werd gezien als tabaksproduct en dat het aanbod daarom geen reclame voor tabak is.

Eerder werd al bekend dat ook duizend inwoners van Amersfoort aan de proef mogen meedoen. Voor deze groep gaat het gratis reizen al op 1 juli in.

"Als er meer aanmeldingen zijn dan beschikbare plekken, wordt op een eerlijke en zorgvuldige manier geloot wie kan meedoen", laat de gemeente Nijmegen weten. Die gaat inwoners die gebruikmaken van een regeling voor voordelig busvervoer een brief sturen om ze op de mogelijkheid van gratis treinreizen te wijzen.

Het leek een klassiek geval van frauduleus ziekteverzuim: een werknemer meldt zich na zijn proeftijd ziek met knieklachten, zegt dat hij “met krukken loopt” en de deur niet uit kan, maar wordt even later gesignaleerd achter het stuur, op het voetbalveld en met een flinke hond aan de lijn. De werkgever, een afvalverwerker uit Rotterdam, krijgt argwaan nadat twee bloembezorgbezoeken aan huis op niets uitlopen en schakelt een bedrijfsrechercheur in. Binnen vier dagen ligt er een rapport met videobeelden van de ogenschijnlijk kwieke chauffeur op badslippers, zonder krukken, trappen lopend en actief op straat.

De reactie van het bedrijf is hard: ontslag op staande voet wegens ‘frauduleus ziekteverzuim’ en een rekening voor de kosten van het recherchebureau. De kantonrechter gaat daar aanvankelijk in mee en verklaart het ontslag rechtsgeldig. Maar in hoger beroep oordeelt het gerechtshof Den Haag anders: het rapport van de privédetective is “onvoldoende bewijsmateriaal” voor zo’n zware maatregel. De man had al twee knieoperaties achter de rug, gebruikte pijnstilling, was naar de fysiotherapeut verwezen en droeg een kniebrace; bovendien verslechterden zijn klachten in de loop van de dag. In die context, en tegen de achtergrond van een conflict over onbetaalde overuren, had de werkgever eerst opnieuw een arboverpleegkundige of bedrijfsarts moeten inschakelen in plaats van direct naar ontslag te grijpen.

Juristen wijzen er al jaren op dat ontslag op staande voet de zwaarste sanctie is in het arbeidsrecht. Het mag alleen als er een dringende reden is én als de reactie proportioneel is, zeker bij zieke werknemers die extra bescherming genieten. “Werkgevers moeten daarom zorgvuldig handelen bij het geven van ontslag op staande voet”, zei DAS-advocaat Pascal Besselink eerder al over deze zaak. Dat betekent: medisch laten herbeoordelen, goed dossier opbouwen, waarschuwen en pas daarna de zwaarste stap overwegen.

Deze uitspraak onderstreept hoe dun het koord is waarop werkgevers balanceren tussen controle en wantrouwen. Bedrijfsrecherche, video-opnames en huisbezoeken zijn geen juridisch gouden kogel, maar slechts één puzzelstukje in het grotere geheel. Wie alleen op dat ene stukje leunt, loopt het risico om achteraf zelf de boete te betalen – in dit geval zo’n 7000 euro schadevergoeding én het wegstrepen van de recherchekosten.

De vraag die blijft hangen: wanneer is iemand nou eigenlijk echt te ziek om te werken – en wie durft nog te oordelen op basis van een paar filmpjes in de middagzon?

De stemming werd gesteund door uitlatingen van president Donald Trump. Volgens Trump zitten de gesprekken over een vredesakkoord in het Midden-Oosten in de "laatste fase" en zal het een "zeer goede deal worden". Maandag dreigde de maandenlange oorlog nog opnieuw op te laaien door wederzijdse aanvallen van Iran en Israël. Volgens Trump hebben beide landen op zijn verzoek de nieuwe vijandelijkheden gestaakt.

De Nasdaq noteerde kort na opening van de markt 0,6 procent hoger op 26.100 punten. De Dow-Jonesindex won 0,6 procent tot 51.116 punten en de brede S&P 500-index steeg 0,6 procent tot 7449 punten.

De beurzen in New York eindigden maandag gemengd. De Nasdaq sloot 0,9 procent hoger dankzij een stevig herstel in de Amerikaanse chipsector. De brede S&P 500 steeg 0,3 procent en de Dow daalde 0,2 procent.

De chipbedrijven Nvidia, Broadcom, Micron Technology, Intel en AMD wonnen tot 3 procent. Maandag stegen de chipaandelen al tot bijna 10 procent, na de koersverliezen tot 17 procent op vrijdag.

De olieprijzen gingen omlaag door de hoop op de voortzetting van de vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten.

Nuvalent werd 39 procent meer waard. De Britse farmaceut GSK koopt de Amerikaanse ontwikkelaar van longkankermedicatie voor 10,6 miljard dollar. Het is de grootste overname voor GSK in meer dan tien jaar.

Beleggers wachten verder op het Amerikaanse inflatiecijfer over mei, dat woensdag op het programma staat. Dat cijfer biedt meer duidelijkheid over de impact van de hogere energieprijzen door de Iranoorlog op de consumentenprijzen in de grootste economie ter wereld.

Ook wordt uitgekeken naar de beursgang van SpaceX. Het ruimtevaart-, satelliet- en AI-bedrijf van Elon Musk krijgt vrijdag een beursnotering in New York en wil daarmee 75 miljard dollar ophalen. De beursgang wordt daarmee de grootste ooit.

Apple klaagt over de Wet digitale markten (DMA), die het bedrijf verplicht Siri AI zodanig open te stellen dat het ook in combinatie met producten van concurrenten goed blijft werken. Maar volgens een woordvoerder van de Europese Commissie is het onzin dat die eis een te groot obstakel was voor Apple.

"Het is de beslissing van Apple en Apple alleen om Siri AI niet uit te rollen in de EU, want werkelijk niets in de DMA verbiedt Apple om nieuwe producten in de EU te introduceren", zei hij. "Apple was simpelweg niet in staat om oplossingen voor interoperabiliteit te ontwikkelen die voldoen aan essentiële privacy- en veiligheidsstandaarden van de EU."

Het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer (presidium) had aangeraden akkoord te gaan met de nieuwe naam, omdat aan alle voorwaarden is voldaan. De linkse partijen vormen sinds eind 2023 samen een fractie in de Tweede Kamer.

De oprichting van Progressief Nederland is zaterdag tijdens een congres in Den Bosch. Dan stemmen leden van de beide partijen over het fusievoorstel. In maart werd de nieuwe partijnaam bekendgemaakt. "Progressief betekent strijden voor een eerlijke en rechtvaardige samenleving", zei partijleider Jesse Klaver toen.

De Groep Markuszower mag de naam van de fractie niet wijzigen in De Nieuwe Alliantie (DNA). Daar was in de Kamer onvoldoende steun voor. Het presidium was ook tegen de naamswijziging.

Toch blijkt uit nieuw onderzoek dat wetenschappers zelf veel terughoudender zijn dan de opwinding in de media doet vermoeden.

In april 2025 meldden onderzoekers dat ze op de exoplaneet K2-18b mogelijk sporen hadden gevonden van dimethylsulfide en dimethyldisulfide. Op aarde worden deze moleculen voornamelijk geproduceerd door levende organismen. De ontdekking werd door veel media gepresenteerd als een van de sterkste aanwijzingen ooit voor buitenaards leven.

Enkele maanden later volgde een tweede sensationele aankondiging. NASA maakte bekend dat een Marsgesteente met de naam Cheyava Falls kenmerken bevatte die op aarde vaak samenhangen met microbiële activiteit. Volgens NASA-bestuurder Sean Duffy was dit zelfs het moment waarop de mensheid het dichtst bij de ontdekking van leven op Mars was gekomen.

Maar hoe kijken experts hier zelf naar?

Om die vraag te beantwoorden ondervroegen onderzoekers van Durham University honderden astrobiologen wereldwijd, vlak na beide aankondigingen. Hun resultaten schetsen een opvallend genuanceerd beeld.

Slechts 6,6 procent van de ondervraagde wetenschappers vond dat er op basis van de gegevens rond K2-18b waarschijnlijk buitenaards leven was ontdekt. Bijna twee derde was het daar niet mee eens, terwijl 28 procent geen duidelijke positie innam.

De Marsontdekking werd iets positiever beoordeeld. Daar dacht 15,1 procent dat er waarschijnlijk sprake was van bewijs voor buitenaards leven. Toch bleef ook hier de meerderheid sceptisch of afwachtend.

Volgens de onderzoekers zit de belangrijkste boodschap echter niet in het simpele onderscheid tussen voor- en tegenstanders. Veel wetenschappers verschoven van een positie van sterke afwijzing naar een meer voorzichtige openheid. Met andere woorden: de wetenschappelijke gemeenschap werd nieuwsgieriger, maar is zeker niet overtuigd.

Aard van het bewijs

Dat verschil heeft waarschijnlijk te maken met de aard van het bewijs. De aanwijzingen op K2-18b zijn afkomstig van atmosferische metingen op enorme afstand, uitgevoerd met geavanceerde telescopen. Het Marsgesteente daarentegen kan veel directer worden onderzocht.

Toch weten astrobiologen uit ervaring dat verschijnselen die op leven lijken, vaak ook door niet-biologische processen kunnen ontstaan. Juist daarom zijn wetenschappers terughoudend met grote conclusies.

De studie laat bovendien zien hoe problematisch uitspraken kunnen zijn als “de wetenschap zegt” of “wetenschappers geloven”. In werkelijkheid bestaat wetenschappelijke consensus vaak uit een spectrum van meningen, variërend van sterke steun tot stevige scepsis en alles daartussenin.

Dat geldt niet alleen voor de zoektocht naar buitenaards leven. Ook bij discussies over klimaatverandering, pandemieën, kunstmatige intelligentie en medische innovaties wordt regelmatig verwezen naar wat wetenschappers zouden denken, terwijl systematisch onderzoek naar die opvattingen vaak ontbreekt.

De onderzoekers benadrukken daarom dat peilingen onder wetenschappers geen vervanging zijn voor bewijs. Wel kunnen ze inzicht geven in hoe experts omgaan met onzekerheid. En juist die onzekerheid blijkt een essentieel onderdeel van wetenschappelijke vooruitgang.

Voor wie hoopte dat de mensheid op het punt staat haar eerste buitenaardse buur te ontmoeten, is de boodschap helder: de aanwijzingen zijn fascinerend, maar het definitieve bewijs laat voorlopig nog op zich wachten.

Bron: Science Alert

De politie heeft vier mannen aangehouden voor het bedwelmen en daarna verkrachten van vrouwen, of pogingen daartoe, en het uitwisselen van beelden daarvan op sociale media.

Het is volgens de VVD-bewindsman ingewikkeld om hier vat op te krijgen. Het delen van zelfgemaakte misbruikbeelden is vaak een vereiste om deel te nemen aan zulke chatgroepen. Dat maakt het moeilijk voor de politie om stiekem mee te kijken. Die heeft daarom tips nodig van toevallige getuigen van misbruik of deelnemers die tot inkeer zijn gekomen.

Frankrijk heeft ook een inreisverbod ingesteld tegen de Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich, een extreemrechtse politicus die pleit voor de Israëlische annexatie van de Westelijke Jordaanoever. De andere landen deden dat eerder al, net als onder meer Nederland. Ook een aantal kolonisten komt Frankrijk niet meer in.

De Britse sancties zijn volgens een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken vooral gericht op het lamleggen van geldstromen naar extremistische organisaties.

Joodse nederzettingen

Israël heeft de Westoever bezet sinds 1967 en het aantal Joodse nederzettingen neemt sindsdien gestaag toe. Die nederzettingen zijn volgens de Verenigde Naties illegaal. Westerse landen zien de nederzettingen als gevaar voor de tweestatenoplossing: het idee dat een Palestijnse en een Israëlische staat naast elkaar kunnen bestaan.

Vijf van de zes landen uit de groep hebben de Palestijnse staat inmiddels erkend. Nederland heeft dat nog niet gedaan.

Confrontaties

De uitbreidingen van nederzettingen leiden vaak tot confrontaties met Palestijnen die daar al woonden. De kolonisten gebruiken volgens mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch vrijwel dagelijks geweld tegen Palestijnen, zoals het in brand steken van huizen en auto's. Vorig jaar kwamen daarbij negen Palestijnen om.

Volgens HRW en een onderzoekscommissie van de VN zijn de Israëlische autoriteiten ook rechtstreeks betrokken bij dat geweld.

Recent hebben luchtvaartmaatschappijen te maken met hoge brandstofkosten door de oorlog in het Midden-Oosten. De blokkade van de Straat van Hormuz zet de aanvoer van vliegtuigbrandstof onder druk. Ook zijn belangrijke vliegroutes naar en over de regio verstoord. Luchtvaartmaatschappijen hebben als gevolg van de hoge kosten ervoor gekozen om vluchten te schrappen.

Dit jaar wil Airbus 870 commerciële vliegtuigen opleveren. Om dat doel te bereiken moet het bedrijf "meer doen in minder tijd", staat in een brief van de topman aan medewerkers die is ingezien door persbureau Bloomberg. De prestaties van Airbus waren in het eerste kwartaal "zwak", stelt Faury in de brief.

De depositorente is de vergoeding die banken ontvangen wanneer zij geld tijdelijk bij de ECB parkeren. Normaal gesproken werkt een hogere depositorente door naar de spaarrente die consumenten krijgen. Banken verdienen immers meer aan het geld van hun klanten en kunnen daardoor een aantrekkelijkere vergoeding bieden.

Concurrentie

Maar in Nederland lijkt die logica niet volledig op te gaan. Terwijl de ECB-rente op 2 procent staat, zijn er inmiddels verschillende banken die spaarders zelfs meer dan 3 procent rente bieden. Dat verschil heeft volgens kenners weinig te maken met kosten of beleid van de centrale bank, maar vooral met concurrentie.

“De stijging komt puur door concurrentie, maar alleen bij banken die hun klanten actief willen aantrekken. De grote Nederlandse banken hebben daar geen prikkel voor zolang hun klanten niet overstappen.”

Dat zegt Ricardo van den Heuvel van SpaarrentesVergelijken.net. Volgens hem weten de grote banken dat veel Nederlanders hun spaargeld jarenlang op dezelfde rekening laten staan, ongeacht de rente.

Weinig overstappers

Die conclusie sluit aan bij onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De toezichthouder stelde eerder vast dat het merendeel van de Nederlandse spaarders klant is bij een van de drie grootbanken. Omdat slechts weinig mensen overstappen naar een concurrent met een hogere rente, ervaren de grote spelers nauwelijks druk om hun tarieven te verhogen.

Voor spaarders kan dat flink in de papieren lopen. “Bij 10.000 euro spaargeld mis je al 175 euro per jaar”, vertelt Van den Heuvel. “Bij 25.000 euro is dat 437 euro en bij 50.000 euro loop je 875 euro mis, puur omdat je er nooit aan denkt.”

Volgens hem is het verschil tussen de grootbanken en andere aanbieders momenteel uitzonderlijk groot. “De kloof tussen grootbanken en de rest van de markt is momenteel het grootst in jaren. Spaarders die dat niet weten, betalen daar letterlijk voor."

Voor veel Nederlanders staat het spaargeld veilig geparkeerd. Maar die vertrouwde spaarrekening blijkt ongemerkt ook een dure gewoonte te kunnen zijn.

Bron: Radar

Het is voor Russen nog mogelijk om naar Europa te reizen met een toeristenvisum, wat tienduizenden nog elk jaar doen. Voor Russen die op de sanctielijst staan, geldt wel een totaal inreisverbod. Onder meer Nederland wil ook af van toeristenvisums voor Russen.

Verder stelt de Commissie ook voor het eerst een importbeperking voor Russische vis voor. De import van Russische kabeljauw moet helemaal aan banden worden gelegd.

31 Russische banken sanctielijst

Er komen nog 31 extra Russische banken op de sanctielijst, net als 21 banken of cryptobedrijven uit derde landen die de Russische banken ondersteunen. Ook komen er 30 meer boten van de zogeheten schaduwvloot op de sanctielijst, waarmee het totaal aantal uitkomt op ruim 660 boten.

Verder wil Brussel ook meer exportrestricties voor producten die mogelijk in de Russische oorlogsindustrie kunnen worden gebruikt. Ze stelt exportrestricties voor op bepaalde soorten metaal en bepaalde onderdelen voor drones. Verder stelt ze ook voor om bepaalde metalen en auto-onderdelen niet meer uit Rusland te importeren. Zo hoopt Brussel de Russische economie te raken.

Voor akkoord van het sanctiepakket moeten alle 27 lidstaten instemmen.

Het incident past in een groter patroon. Volgens BILD verliest Trump de controle over de oorlog die hij zelf honderd dagen geleden mede ontketende. Na een mislukt vredesoffensief staat Teheran strategisch sterker dan voorheen: Amerikaanse inlichtingen erkennen dat het Iraanse raket- en kernprogramma bij lange na niet "geëvisceerd" is, zoals Trump beweerde.

Ook persoonlijk loopt de spanning op. In een uitgelekt telefoongesprek zou Trump Netanyahu "fucking crazy" en "ondankbaar" hebben genoemd, met de opmerking dat de Israëlische premier zonder hem "in de gevangenis zou zitten" wegens zijn corruptieproces. Tegelijk trok NAVO-Europa zijn steun voor de Iran-campagne terug en sprak de Italiaanse premier Giorgia Meloni Trump openlijk tegen na diens uithaal richting de paus.

Binnenslands rommelt het eveneens: zelfs Republikeinen verzetten zich tegen een miljardenfonds waarmee Trump-loyalisten "gecompenseerd" zouden worden. Militair historicus Danny Orbach concludeert nuchter: "Netanyahu heeft Washington laten zien dat geen enkel akkoord met Iran kan worden gesloten als Israëls belangen worden genegeerd".

De man die zich graag presenteert als 's werelds machtigste onderhandelaar lijkt plotseling vooral te smeken. Is dit het begin van Trumps politieke aftakeling – of slaat hij straks juist wraak op iedereen die hem nu durft te negeren?

In 2025 deden ongeveer 822.000 mensen een asielverzoek in de Europese landen die samenwerken op het gebied van asielaanvragen. Dat zijn de 27 EU-landen, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Dat zijn 19 procent minder aanvragen dan in 2024.

De afname komt onder meer doordat bijvoorbeeld de instroom vanuit Syrië is afgenomen, aldus het agentschap. Ook de samenwerking van de EU met andere landen om migratiestromen buiten de EU op te vangen, speelt een rol, ziet de EUAA.

Op vrijdag gaat het asiel- en migratiepact van de EU in. Daarin staan strengere regels voor het screenen van asielzoekers en het behandelen van asielverzoeken.

B. was tijdens de bewuste nacht op stap met medeverdachte Wouter van A. (48). In een café in IJsselstein kwamen zij het slachtoffer tegen en boden haar aan naar huis in Nieuwegein te brengen. Zij stopten evenwel op een parkeerplaats bij een fastfoodrestaurant, waar zij het meisje vervolgens tachtig minuten lang zouden hebben misbruikt. Het slachtoffer had te veel gedronken, aldus het OM.

De politie arresteerde beide verdachten enkele dagen later. De mannen zaten 89 dagen in voorarrest en mochten hun berechting vervolgens in vrijheid afwachten.

'Stomdronken'

Verdachte B. verklaarde ten overstaan van de rechtbank dat hij die nacht "stomdronken" was. Van dwang zou volgens de verdachten geen sprake zijn geweest, hetgeen het OM met kracht bestrijdt. Volgens verdachte Van A. heeft het slachtoffer zelfs een initiërende rol gespeeld en was zij niet dronken. Ook zouden ze niet hebben geweten dat het slachtoffer pas 17 jaar was.

"Uitermate kwetsend" noemde de advocaat van het slachtoffer de beweringen van de beklaagden. "Zij wilde geen seks, zij wilde alleen maar naar huis, niets meer en niets minder." De raadsvrouw benadrukte dat haar cliënte "een klein, tenger meisje" is, dat die nacht "alleen" was, "in een auto, omringd door twee volwassen mannen, dronken". De officier van justitie omschreef beide verdachten als "beren van kerels".

"Ik begrijp niet dat de verdachten beweren dat ik dit wilde", zei het in de rechtszaal aanwezige slachtoffer. "Ik reageerde niet eens."

Dat doet hij in pak, achter een doodskist omringd door foto's van de overleden jongeren. Tijdens de presentatie werd er een minuut stilte voor hen gehouden.

Op de eerste pagina's van het nieuwe rapport staat een lijst met de deelnemers aan het onderzoek uit 2024 en hoe het nu met hen gaat. Die lijst werd voorgelezen en daarbij viel het woord "suïcidepoging" vaak. Van de 51 deelnemers deden 38 een poging om uit het leven te stappen. Vijf deelnemers overleden, net als twee anderen die niet deelnamen aan het onderzoek.

In de zaal zitten jongeren die op een ZIKOS-afdeling hebben gezeten en nabestaanden. Ook betrokken organisaties en meerdere Kamerleden zijn aanwezig in de zaal.

De vier uitvoerders zouden voor de aanslag 3000 euro krijgen, volgens justitie. Dinsdag staan zes verdachten tussen de 17 en 23 jaar voor de rechter. Vijf van hen komen uit Tilburg. De oudste komt uit Amsterdam. De zaak van de minderjarige verdachte wordt behandeld achter gesloten deuren.

Het Openbaar Ministerie ziet de explosie als een terreuraanslag, omdat die bedoeld was om de Joodse bevolking "ernstige vrees" aan te jagen. Volgens de officier van justitie gaat het om "feiten die de Joodse gemeenschap in het hart hebben getroffen en waarvan de gevolgen nog altijd nadreunen".

Cobra 6 en fles benzine

Bij de explosie aan het A.B.N. Davidsplein werd een cobra 6 en een fles benzine gebruikt. "Door snel ingrijpen van de politie is een tweede explosie bij de synagoge aan de Mozartlaan voorkomen", aldus de officier. Vier verdachten konden gelijk worden aangehouden.

De aanslagen zijn opgeëist door een pro-Iraanse groep, Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI). Drie kwartier na de explosie verschenen beelden in een Telegramkanaal van de organisatie. De organisatie eiste eerder ook gelijksoortige aanslagen op in het Belgische Luik en in Griekenland.

Justitie zegt geen verband te zien tussen deze verdachten en andere incidenten in het land. In maart en april waren er verschillende explosies bij joodse instellingen in Amsterdam en Nijkerk.