Gisteren heeft de democratie gesproken. Over haar uitspraak, en de gevolgen ervan, staat de rest van de krant vol. Laten we daarom hier de democratie zelf ter sprake brengen en, meer in het bijzonder, de vraag of ook zij misschien behoort tot de vele eindige verschijnselen die de geschiedenis der mensheid heeft getoond, die als gevolg van inwendige oorzaken, zo niet ten einde zijn gekomen, dan toch, soms met behoud van de naam, onherkenbaar zijn veranderd.
De vraag is niet zo gekunsteld, want in de, historisch gezien, erg korte tijd van twintig jaar zijn wijzelf getuigen geweest van de mutatie, zelfs de verdwijning, van zulke verschijnselen. In Europa zijn de Sovjet-Unie en het communisme ondergegaan, meer als gevolg van innerlijke tegenstrijdigheden dan van uitwendige druk of tegenstand.
In China bestaat het in naam nog wel, maar heeft het in feite plaatsgemaakt voor een kapitalisme dat meer trekken gemeen heeft met dat uit Marx’ en Dickens’ tijd dan met de westerse verzorgingsmaatschappijen. Het aandeel dat lonen en salarissen in het bruto nationaal product innemen, is van 1983 tot 2005 gedaald van 57 naar 37 procent en sindsdien statisch gebleven. De duurzaamheid van het experiment lijkt bedreigd.
En de grote winnaar van de Koude Oorlog, het kapitalisme zelf? In zijn Hochburg, de Verenigde Staten, heeft de staat in 2008 – nog tijdens het regime van Bush jr. – banken door een injectie van vele miljarden van de ondergang moeten redden, en kort daarna de auto-industrie. In andere landen, onder andere Nederland, is hetzelfde gebeurd. De zege van het kapitalisme is kortstondig en, op z’n minst, hol gebleken. En nog is het niet herrezen uit zijn zelfgegraven graf.
Lees verder in NRC Handelsblad
Bosman is geen kleintje, zijn onderarmen zijn gevaarlijk dik In de dooie hoek van een rij hoge huizen aan het einde van een Roermondse laan bevindt zich't Kepels Winkelke van [...] | ||
Gaat Geert de euro inzetten? Met de SP aan de macht wordt Nederland 'Europeser'. Het was een van de merkwaardigste uitspraken van Geert over de SP, [...] | ||
Mannen denken bij vorst aan schaatsen, kerels aan de koningin 'Gaat het nog gebeuren, Marc?', vroeg Albert Verlinde in RTL Boulevard aan royaltyjournalist Marc van der Linden. Marc [...] | ||
Elfstedentocht: het nationale orgasme Het wetterskip Fryslân heeft het Hooglandgemaal bij Stavoren stopgezet en de spilsluizen bij Harlingen spuien [...] | ||
Orthodoxen moeten in therapie Rabbijn Aryeh Ralbag durft het land niet meer in, vertelde hij in de NRC van maandag. Hij heeft namelijk 'sterke [...] | ||
Ziezo, uw dag is inmiddels grondig verpest Het is tóch maandag vandaag, dus een portie hartverscheurend leed kan er ook nog wel bij. Op Marktplaats.nl trof [...] | ||





|