*

Welingelichte Kringen.nl
ZATERDAG 01 NOVEMBER 2014 

Politieke drama’s: Zout in wonden, bijltjesdag, koninginnedrama

Net als in voetballerij: Je ontslaat de trainer niet de spelers
Politieke drama’s: Zout in wonden, bijltjesdag, koninginnedrama
Door - maandag 8 oktober 2012, 12:15 in categorie: Mootz

Oud-VVD politicus Frits Huffnagel verbaast zich dat partijen zo weinig van gemaakte fouten leren. Kunnen ze bij een debacle als nu bij GroenLinks echt niks anders bedenken dan een onderzoekscommissie? Die lossen niks op maar strooien nog eens extra zout in de wonden.

“Dan liever de lucht in!”

Het lijkt wel of politieke partijen niets leren van elkaars fouten na een verkiezingsnederlaag. De Pavlov-reactie van iedere partij waarbij de verkiezingen niet zijn gelopen zoals verwacht, gehoopt of voorspeld is dezelfde. Standaard wordt er een commissie in het leven geroepen die de campagne moet gaan evalueren en de vraag moet beantwoorden: “Hoe kan dat nou toch?”.

Vaak wordt een oud-partijbons, of iemand die geen directe betrokkenheid bij de campagne heeft gehad, gevraagd om de commissie te leiden. Resultaat is dat iedereen verantwoordelijk voor de campagne, in ieder geval de lijsttrekker en het bestuur, maandenlang bungelen in afwachting van het zwaard van Damocles dat boven hun hoofd bungelt.

Nooit bericht een dergelijke commissie, die onderzoek heeft gedaan naar het teleurstellende verkiezingsresultaat, dat andere partijen het gewoon beter hebben gedaan. Nooit staat er in het verslag dat de kiezers het simpelweg meer eens waren met andere partijen. Nee, altijd ligt de schuld binnen de partij zelf.

Wanneer een dergelijke commissie dan met haar verslag komt, worden alle wonden nog even stevig open gereten om er flink wat zout in te strooien. Alles wat er zogenaamd fout is gegaan in de campagne en daaraan voorafgaand passeert de revue. Liefst tijdens een partijcongres waar de direct getroffenen, ambitieuze kandidaten op de lijst die tegen hun verwachting in niet zijn gekozen, vrolijk meedoen met de evaluatie.

Vaak monden dergelijke congressen uit in een “bijltjesdag”, waarbij alsnog koppen rollen. Behalve de lijsttrekker is vaak de voorzitter of het volledige partijbestuur de kop van Jut, die worden dan makkelijk verantwoordelijk gesteld. Net als in de voetballerij is het nu eenmaal makkelijker om de trainer(s) te ontslaan dan het slecht presterende elftal. En zo zit een partij een paar maanden na de verkiezingen nog dieper in de put dan op de verkiezingsavond.

Het koninginnedrama dat zich dit weekend bij Groen Links voltrok maakt het verslag van de commissie onder leiding van de Amsterdamse wethouder en oud-Tweede Kamerlid Andrée van Es bij voorbaat overbodig. Het partijbestuur heeft lijsttrekker Jolande Sap de wacht aangezegd en is direct opgestapt.

Als een mooie parodie op commandant Jan van Speijk, waarvan het verhaal wil dat hij zijn schip tot ontploffing bracht om daarmee te voorkomen dat het in handen viel van een woedende menigte Antwerpse arbeiders, stak voorzitter Heleen Weening zelf de lont in het kruitvat. Gister was te horen dat ze daarvoor werd bedankt met een applaus van de Partijraad.

“Dan liever de lucht in!”, zouden de laatste woorden van Van Speijk zijn geweest en alleen de mast staat nog altijd in Den Helder voor het Koninklijk Instituut voor de Marine. We zullen moeten afwachten wat er van Groen Links overblijft. Ik kijk al uit naar de verslagen van commissies van andere partijen die de verkiezingsuitslag evalueren.

Frits Huffnagel, presentator/commentator