Franse ‘Le Petit Nicolas’-illustrator Sempé (89) overleden

Jean-Jacques Sempé, die de geliefde Franse kinderboekenreeks "Le Petit Nicolas" illustreerde, is op 89-jarige leeftijd overleden, meldt zijn vrouw. De kinderboeken boden een geïdealiseerde visie op de kindertijd in het Frankrijk van de jaren vijftig en werden een internationale bestseller, ook in Nederland, als De kleine Nicolaas. Sempé illustreerde tevens meer covers van het vooraanstaande opinieblad The New Yorker dan welke andere illustrator dan ook.

Sempé, die oorspronkelijk jazzpianist wilde worden en een moeilijke jeugd had, stopte op 14-jarige leeftijd met school. Vervolgens loog hij over zijn leeftijd om in het leger te gaan. Het soldatenleven beviel hem echter slecht en hij besloot een ander beroep te omarmen: hij begon zijn tekeningen te verkopen aan Parijse kranten.

Toen hij bij een persbureau werkte, raakte hij bevriend met de legendarische stripschrijver René Goscinny, bekend van Asterix, en samen creëerden ze in 1959 het karakter Le Petit Nicolas. "De avonturen van Nicolas waren een manier om de ellende die ik doormaakte tijdens mijn jeugd opnieuw te beleven en ervoor te zorgen dat alles goed kwam", zei Sempé in 2018.

Maar in 1959 bleven de boeken grotendeels onopgemerkt. Hij bleef derhalve tekeningen verkopen aan kranten om de eindjes aan elkaar te knopen, een fase in zijn carrière die hij als "vreselijk" beschreef. Pas in 1978, toen hij werd aangenomen door The New Yorker, werd hij succesvol. "Ik was bijna 50 en voor het eerst in mijn leven bestond ik. Ik had eindelijk mijn familie gevonden."

Sempé werd in 1932 geboren in het dorpje Pessac, vlakbij Bordeaux, nadat zijn moeder een affaire had met haar baas. De onwettige zoon kwam in een gewelddadig pleeggezin te wonen. Toen zijn moeder hem terugnam, bleek ook zij gewelddadige trekjes te hebben. "Kom dichterbij, ik sla je zo hard dat de muur je terugslaat", herinnerde hij zich dat ze tegen hem had gezegd.

Ze woonden bij zijn alcoholische stiefvader. Wie zijn echte vader was, bleef een mysterie dat Sempé zijn leven lang zou achtervolgen. "Je weet niet wie je bent, waar je op gebouwd bent", zei hij later.

De wereld die Sempé in Le Petit Nicolas schetste, stond in schril contrast met de ellende van zijn eigen opvoeding. Met zacht getekende lijnen onthulde hij grappige en soms bijtende waarheden over de wereld, zonder ooit zijn toevlucht te nemen tot spot. "Je komt nooit over je jeugd heen", zei hij tegen het einde van zijn leven. "Je probeert dingen op een rijtje te zetten, je herinneringen mooier te maken. Maar je komt er nooit overheen."

Tegenwoordig zijn de boeken internationale bestsellers met meer dan 15 miljoen verkochte exemplaren in 45 landen en zijn ze bewerkt tot een populaire film- en tekenfilmserie.