Kort geding om disclaimer bij film De Oost

De rechtbank in Amsterdam buigt zich vrijdag over een kort geding dat is aangespannen door de Federatie Indische Nederlanders (FIN) tegen de makers van de veelbesproken film De Oost. De FIN wil dat er alsnog een disclaimer bij komt, die het fictieve karakter van de film moet benadrukken.

De Oost, over de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog, zou volgens hen een onjuist en onzijdig beeld geven van de situatie in voormalig Nederlands-Indië. "Doordat deze film teruggrijpt op historische gebeurtenissen kan de indruk ontstaan alsof de film ook de geschiedkundige werkelijkheid weergeeft. Dat is niet zo. Betrokkenen, maar ook kijkers, hebben het recht om te weten dat de film vooral een eigen interpretatie is van de producent en de regisseur", zei FIN-voorzitter Hans Moll daar eerder over. "Dat aan de film zelfs een lespakket voor middelbare scholen is gekoppeld, maakt dat een disclaimer onvermijdelijk is."

Een eerste trailer van De Oost zorgde vorig jaar voor veel kritiek van Indische Nederlanders en oorlogsveteranen. In het filmpje worden Nederlandse militairen afgebeeld in zwarte uniformen waardoor ze volgens Moll "als nazi's worden weggezet". Ook draagt KNIL-kapitein Raymond Westerling een snor en wordt er gebruikgemaakt van een gotisch lettertype.

Indonesië

Begin dit jaar onthulde FIN dat De Oost mede gefinancierd is vanuit Indonesië en dat de Indonesische overheid nauw betrokken is bij een van die investeerders. "Of Indonesië ook invloed heeft uitgeoefend op de inhoud van de film is onbekend, maar het is onwaarschijnlijk dat vanuit Indonesië een film wordt gefinancierd, die kritisch staat ten aanzien van de Indonesische geschiedenis. Uit een tweede trailer blijkt dat ook", staat te lezen in een verklaring van de federatie.

De producent, Sander Verdonk van New Amsterdam Film Company, noemde de reacties destijds voorbarig omdat de film nog niet eens was verschenen. "De teaser duurt nog geen minuut, terwijl de film 2,5 uur duurt en nog helemaal niet te zien is in de bioscoop", zei hij toen tegen EenVandaag. De film zou "een multiperspectieve benadering op de koloniale geschiedenis" vormen. Ook stelt de producent dat de invloed van Indonesië nihil is.

Eind vorig jaar pleitte FIN ook al voor een disclaimer maar afspraken daarover tussen FIN en de producent mislukten toen.