Meer dan miljoen stemmen op PvdA en VVD gingen niet van harte

Meer dan miljoen stemmen op PvdA en VVD kwamen  niet van harte. Deze  kiezers stemden op de partij van Mark Rutte of Diederik Samsom terwijl ze eigenlijk op een andere partij wilden stemmen. Veel PvdA-stemmers deden dit om Diederik Samsom premier te maken (een anti-VVD-stem dus). Omgekeerd wilden conservatieve stemmers Mark Rutte in het  Catshuis houden (aan anti-links stem), zo blijkt uit de peiling van Maurice de Hond.

Het ‘strategisch stemmen’ heeft grote gevolgen gehad voor de uitslag. Als alle kiezers hun eerste voorkeur hadden gevolgd had de VVD geen 41 zetels gehad maar slechts 34 zetels gehad. Voor de PvdA is het nog veel dramatischer: Geen 38 maar slechts 26 zetels. Zonder strategische stemmen hadden PvdA en VVD geen comfortabele meerderheid van 79 zetels gehad maar een onwerkbare minderheid van 60 zetels.

De SP heeft zwaar geleden onder het veschijnsel ‘strategisch stemmen’. Zonder de tweestrijd Rutte-Samsom had de SP geen 15 maar 23 zetels gehaald. De PVV van Geert Wilders zou gestegen zijn van 15 naar 18 zetels. CDA en D66 hadden er 2 zetels bij gekregen. En voor GroenLinks, 50Plus, PvdD en ChrUnie elk 1 zetel.