Producent De Oost opgelucht na uitspraak rechter

Filmproducent Sander Verdonk van New Amsterdam Film Company noemt het "heel goed nieuws" dat de rechter heeft geoordeeld dat er aan het begin van de film De Oost geen disclaimer hoeft te komen. Het kort geding tegen de filmmakers was aangespannen door de Federatie Indische Nederlanders (FIN), die een speciale disclaimer wil om het fictieve karakter van De Oost te benadrukken.

Verdonk is opgelucht dat hij voorafgaand geen disclaimer hoeft toe te voegen. "Het zou het begin van het einde zijn voor de artistieke vrijheid", zegt de producent tegen het ANP. "Niet voor mij alleen, maar voor alle filmmakers. Als maker is het heel belangrijk dat we het recht op vrijheid van meningsuiting en artistieke expressie hebben en houden. Ik ben blij dat we niet gecanceld worden nog voordat de film uitgebracht is."

De producent heeft moeite dat de aanklacht gebaseerd is op twee trailers. "Ik erken hun emotie", zegt hij. "Maar hun framing op basis van de trailers is niet terecht. Ze vallen over de beeldvorming van bijvoorbeeld de uniformen van de militairen en het lettertype van de filmtitel maar wat de soldaten doen, daar hebben ze het niet over."

Teleurgesteld

De FIN is op haar beurt "teleurgesteld" over het oordeel, laat woordvoerder Michaël Lentze weten. "Het gaat ons erom dat de kijkers weten dat de film niet de werkelijkheid weergeeft. Er wordt gezegd: zo was het. Maar dat klopt niet. En eigenlijk bleek dat de producent dat zelf erkent", zegt de woordvoerder, waarmee hij doelt op een disclaimer die de producent, zo bleek vorige week, na de aftiteling van de film heeft opgenomen. "De rechter heeft gezegd dat die vooral bedoeld lijkt om zich juridisch in de dekken. Dat is natuurlijk wel opvallend."

Het grootste bezwaar is volgens de federatie dat de film onderdeel is van een groter educatief project, De Wereld van de Oost. "Het hoort bij een lespakket en dan moet duidelijk zijn dat het niet zo gegaan is als in de film wordt voorgesteld. We gaan nu kijken wat we hiermee gaan doen", zegt Lentze. "Ik kan me voorstellen dat er wat gaat gebeuren."

De rechter in Amsterdam oordeelde dinsdag dat het tonen van een disclaimer voorafgaand aan de film niet kan worden afgedwongen. Het zou "een beperking van de vrijheid van meningsuiting" vormen en bovendien zou het bij een film die nog moet worden uitgebracht "een vorm van preventieve censuur" zijn. Het staat de makers volgens de rechter vrij om aan de historische feiten fictieve elementen toe te voegen en een eigen invalshoek te kiezen.