Rechtszaak om The Queen’s Gambit mag doorgaan

Een rechter heeft donderdag het verzoek van Netflix om een zaak rond serie The Queen's Gambit te seponeren afgewezen. Dat betekent dat de Georgische schaakster Nona Gaprindashvili de streamingservice mag aanklagen om leugens die er over haar worden verteld in de hitserie.

The Queen's Gambit is gebaseerd op het gelijknamige boek van Walter Tevi uit 1983 en gaat over Beth Harmon (gespeeld door Anya Taylor-Joy) die in de jaren zestig als jonge vrouw furore maakt in de overwegend mannelijke wereld van het schaken. In de serie wordt een vergelijking gemaakt tussen het personage van Taylor-Joy en de persoon Gaprindashvili. Tijdens een partij van Harmon wordt gezegd dat de Sovjet-schaakster wereldkampioen bij de vrouwen was en - net als Harmon - nog nooit tegen mannen heeft gespeeld.

In haar aanklacht laat de inmiddels 80-jarige schaakster weten dat dit simpelweg niet waar is. "De bewering dat Gaprindashvili nooit tegen mannen heeft gespeeld is overduidelijk onjuist, alsmede zeer seksistisch en kleinerend", staat in het 25-pagina's tellende document. In 1968, het jaar waarin de betreffende aflevering waarin de uitspraak wordt gedaan zich afspeelt, had Gaprindashvili volgens haar claim "al tegen tenminste 59 mannelijke schakers gespeeld, tegen 28 daarvan zelfs gelijktijdig in dezelfde partij. Hiertoe behoren ook minstens tien grootmeesters uit die tijd en drie (oud-)wereldkampioenen."

Pionier

Volgens de aanklacht heeft Netflix "schaamteloos en opzettelijk" gelogen over de prestaties van Gaprindashvili, puur en alleen om meer drama te creëren en de fictieve prestaties van Harmon extra uit te lichten. "Netflix maakte zo een echte vrouwelijke pionier die in die tijd daadwerkelijk tegen mannen speelde en hen ook versloeg belachelijk."

Netflix had de rechter gevraagd de rechtszaak af te wijzen omdat de serie fictie is en de makers artistieke vrijheid hebben. De rechter oordeelde donderdag echter dat Gaprindashvili aannemelijke redenen heeft gegeven om van laster te spreken. Volgens Variety liet de rechter weten dat fictieve uitingen niet immuun zijn voor lasterzaken als zij echte mensen in het verhaal betrekken.