VN: Spanje schond rechten van Catalaanse separatistenleiders

GENÈVE (ANP/AFP) - Spanje heeft de politieke rechten van Catalaanse separatistenleiders geschonden, stelt het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties. Het VN-comité heeft een klacht van vier politici beoordeeld die vanwege hun betrokkenheid bij een illegaal referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië in 2017 werden veroordeeld voor opruiing. Het gaat om de voormalige vicepremier van Catalonië Oriol Junqueras en drie ex-ministers.

In juli 2018 werden ze geschorst als actief parlementslid, nadat ze waren aangeklaagd en vervolgd voor rebellie, wat inhoudt dat er een oproep tot een gewelddadige opstand is gedaan. Tijdens hun schorsing mochten ze geen publieke taken uitvoeren.

Het VN-Mensenrechtencomité bestaat uit achttien onafhankelijke experts die beoordelen of landen civiele en politieke rechten respecteren naar aanleiding van een internationaal verdrag hierover. Volgens de separatisten werden hun politieke rechten onder dit verdrag geschonden doordat ze geschorst werden, terwijl ze nog nergens voor veroordeeld waren.

Gratie

In 2019 werden de vier uiteindelijk schuldig bevonden aan opruiing, wat in tegenstelling tot rebellie inhoudt dat niet is opgeroepen tot geweld. Hierop werd hun schorsing opgeheven. In 2021 verleende de Spaanse premier Pedro Sanchez de separatistenleiders gratie, naar eigen zeggen als gebaar van goede wil.

Het Mensenrechtencomité oordeelt nu dat het besluit van Spanje om tot schorsing over te gaan niet gebaseerd was op redelijke of objectieve gronden. De separatisten hadden er bij hun aanhangers op aangedrongen de protesten geweldloos te houden.

De Spaanse regering en rechtbanken krijgen geen boete of andere straf opgelegd. Wel geldt het oordeel van het VN-comité als een symbolische overwinning voor Catalaanse separatisten, die nog steeds vinden dat Catalonië zich van Spanje moet afsplitsen.