Zwitsers stemmen over verplichting tot ”verantwoord ondernemen”

BERN (ANP) - Zwitsers kunnen zondag in een referendum stemmen of Zwitserse bedrijven en hun toeleveranciers verplicht worden "verantwoord te ondernemen". De vraag is of ondernemingen moeten controleren of zij zelf of hun dochterondernemingen of zakenpartners zich niet (mede)schuldig maken aan schendingen van de mensenrechten of schade aan het milieu.

De bedrijven die zich niet aan deze verplichtingen houden, zouden niet alleen een boete van 100.000 frank (ruim 92.000 euro) riskeren, maar ook aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de schade die zij of hun handelspartners aanrichten. Daarmee zouden ook overtredingen in het buitenland in Zwitserland vervolgd kunnen worden.

Daarnaast is er een referendum over een verbod voor de staat en instellingen zoals pensioenfondsen om geld te stoppen in ondernemingen die oorlogstuig maken. Als dat wordt aangenomen moet bijvoorbeeld de Centrale Bank snel voor circa 20 miljard franken (18,5 miljard euro) aan aandelen de deur uit doen.

De uitslag ligt nog open, omdat volgens Zwitserse media het verschil tussen het aantal voor- en tegenstanders niet groot is. Beide initiatieven zijn eerder enthousiast ontvangen, maar het aantal tegenstanders lijkt ondertussen toegenomen door vrees dat het land met de voorstellen weinig concreets bereikt behalve slepende juridische conflicten rond Zwitserse bedrijven.

Het zijn zondag de laatste referenda van dit jaar. Lokaal wordt over een heleboel vraagstukken gestemd. In het kanton Genève bijvoorbeeld over stemrecht voor psychiatrische patiënten of geestelijk gehandicapten die dat recht momenteel wordt ontzegd door het kanton of de federale overheid. Indien de 'Genevois' het recht zondag toekennen, zal dat voorbeeld waarschijnlijk in andere kantons gevolgd worden.