Ex-vrouw Joost Zwagerman: “Zijn bevlogenheid werd een bezetenheid”

Twintig jaar waren ze getrouwd, de overleden Joost Zwagerman en Arielle Veerman. Samen kregen ze drie kinderen. Na hun scheiding verklaarde Zwagerman haar tot grote vijand. Nu vertelt de restaurateur van schilderijen haar kant van het verhaal in een boek, getiteld ‘De Laatste Adem’.

Modder gooien
Trouw sprak met Veerman en vraagt zich af of mensen het niet zullen beschouwen als moddergooien over het graf heen. De gevierde schrijver, die in 2015 zelfmoord pleegde na aanhoudende depressies, kan zich immers niet meer verweren. “Die reactie kan ik me voorstellen, maar Joost was een man van macht en aanzien, hij vertelde ook aan iedereen over onze scheiding. Ik denk dat dit boek mijn weerwoord is, mijn wederhoor,” zegt ze daarop.

Twee kampen
“De laatste vier jaar van Joosts leven heb ik ontzettend veel met hem meegemaakt, hij zat me dicht op de huid,” vertelt ze. “Hij sprak heel slecht over me tegen iedereen die hij tegenkwam. Hij belaagde me met e-mails, soms wel dertig per nacht, nog tot twee weken voor zijn dood. Dat was heel ingewikkeld en moeilijk en ik ben daar heel eenzaam in geweest. Niemand wilde er iets van weten, tenminste niemand uit zijn kring – en die was breed. Er waren twee kampen ontstaan, twee gescheiden oorlogsgebieden.”

Waanzinnige krachten
“Joost had waanzinnige krachten die hij aanwendde voor fantastische dingen. Zeker als essayist vond ik hem heel erg goed, ik bewonderde de manier waarop hij over kunst schreef, zijn invalshoeken. Maar hij had ook een destructieve kant: zijn bevlogenheid werd een bezetenheid die uiteindelijk tot zijn ondergang leidde. ”

Ze heeft het nog altijd moeilijk met zijn dood. “Ik weet niet of het alleen in mijn eigen hoofd bestaat, maar ik voel een onuitgesproken beschuldiging: dat ik medeplichtig ben aan zijn dood. Zo van: was zij het, heeft zij hem over de rand geduwd? Zijn dood heeft een enorme impact gehad op mijn positie in het leven.”

Kapot maken
Waarom het boek ‘De Langste Adem’heet? “Joost gebruikte die uitdrukking in een e-mail aan een vriend. Daarin beschrijft hij zijn ‘Tien stappen om Arielle kapot te maken’. Aan het einde zegt hij: ‘Je weet, ik win altijd, want ik heb de langste adem’.

Toch wil ze haar ex-man niet alleen maar in een kwaad daglicht stellen. Haar doel met het boek? “Helderheid. Echt een secce analyse. Dit was Joost, dit was ik, dit waren wij samen. Mijn boek is geen dreun die ik heb willen uitdelen, het gaat over ieders onvermogen. Het is een verhaal waarin iedereen machteloos staat, Joost ook, ik ook, zo is de mens, we zijn geen helden.”

Bron(nen):   Trouw