Waarom meer economische groei onze problemen niet gaat oplossen

Nederland kampt met woningnood, er zijn te weinig leraren en het klimaatprobleem is ook nog niet opgelost. Bijna nergens op de wereld is de vermogensongelijkheid zo groot als hier en het aantal daklozen is in tien jaar tijd verdubbeld. Economische groei gaat deze problemen niet oplossen, betogen journalisten Sander Heijne en Hendrik Noten bij Brainwash. 

Meer spulletjes maken
Economische groei, dus de groei van het bbp, bestaat uit de totale waarde van alle geleverde goederen en diensten in bijvoorbeeld een kwartaal. De journalisten, die het boek Fantoomgroei schreven, leggen uit: “Wie streeft naar economische groei, zegt eigenlijk; laten we alles op alles zetten om het komende kwartaal meer spulletjes te maken dan in het afgelopen kwartaal. Ongeacht wat voor spullen dit zijn.”

Ze noemen als voorbeeld een tiener die een pakje sigaretten koopt. “Dit is goed voor het bbp. Dat groeit. Maar als diezelfde tiener besluit om na school voor zijn zieke oma te zorgen, levert dat economisch niets op.” Toch is dat laatste natuurlijk beter.

Duurzame groei
Ze pleiten er daarom voor het begrip economische groei veel ruimer te nemen, waarbij we gerichte keuzes maken over wat we precies willen in onze samenleving. De schrijvers illustreren dat opnieuw met een voorbeeld: “Het boekingsplatform booking.com was de afgelopen jaren met ruim twee miljard euro aan belastingkorting de grootste gebruiker van de fiscale vrijstelling van innovatieve bedrijven. Puur omdat ze een ingewikkeld algoritme schrijven. In een wereld waarin we iedere vorm van groei toejuichen, was dit volstrekt logisch. Maar stel nu eens dat we die twee miljard euro aan belastinggeld hadden besteed aan de ontwikkeling van, zeg, een levensreddend kankermedicijn? Was dat dan niet veel waardevoller geweest voor de samenleving dan de ontwikkeling van een website waarop je makkelijker hotels kunt boeken?” Het antwoord is niet moeilijk.