‘De woede in Europa zal toenemen’

We zijn minder rationeel dan we denken. We laten ons vaak onbewust leiden door intuïtie, door ‘de onderbuik’. David Brooks, columnist van The New York Times, schreef er een bestseller over, Het Sociale Dier. Het is een ontdekkingsreis naar dat gebied in ons brein, waar emoties, passies, instincten, vooroordelen, begeerten, genen en karakter de regie voeren.
In een interview met de Volkskrant over de duistere krachten in de door hem geobserveerde centra van de macht, zegt Brooks dat die onderbuikgevoelens overal een grote rol spelen: in de kredietcrisis, de eurocrisis, de verkiezingen in de VS. ‘Alles wat zich diep in ons binnenste bevindt, is moeilijk te sturen.’

Ook politici, zoals Bill Clinton en Dominique Strauss-Kahn, die beiden hun baan en reputatie op het spel zetten, hebben daar last van. Politici werken, zegt Brooks, zo hard dat ze alleen verticale relaties erop na houden en zich erg alleen voelen. ‘Behalve naar seks hunkeren machtige mannen naar liefde. Ze kunnen niet buiten menselijk contact en doen daarom soms ongelooflijk stomme dingen ‘Het draait allemaal om het menselijk contact’. Wat politici doet verschillen van de meesten van ons is dat wij soms graag even alleen willen zijn. Politici niet. Zij willen zich de hele tijd omringen met mensen. Hoe intiemer, hoe beter.’

Over de eurocrisis en een eventuele oplossing is Brooks pessimistisch. ‘Het Europese project houdt op den duur geen stand. Dit jaar zijn we er achter gekomen dat je geen halfbakken Europa kunt hebben. Of het wordt een echt land, of je houdt afzonderlijke landen. En om een echt land te worden, duurt eeuwen (…). De euro moest landen tot elkaar brengen, maar in plaats daarvan is de vijandigheid – tussen Duitsers en Grieken, tussen Duitsers en Italianen – alleen maar groter geworden. En het is nog niet voorbij, want wanneer het effect van de bezuinigingen voelbaar wordt, zal de woede toenemen, zeker als het ook nog van buitenaf komt.’

Het hele interview staat in de Volkskrant (betaald online).

Het sociale dier, David Brooks, 29,95