Toenemende ongelijkheid in onderwijskansen

Vandaag vindt in Maarssen het congres ‘De Staat van het Onderwijs’ plaats, dat georganiseerd wordt door de Inspectie van het Onderwijs. Hier krijgen de minister en staatssecretaris van OCW ook het jaarlijks rapport ‘De Staat van het Onderwijs 2016’ uitgereikt.

De algemene conclusie luidt dat de kwaliteit van het hbo- en het wo-onderwijs goed is. In vergelijking met andere landen halen Nederlandse studenten betere resultaten en zijn ze gemiddeld hoger opgeleid. Maar deze voorsprong wordt wel steeds kleiner.

Tegelijkertijd is er sprake van een toenemende ongelijkheid in het onderwijs. Kinderen van laagopgeleide ouders stromen minder vaak door naar het hoger onderwijs (26%) dan kinderen van hoogopgeleide ouders (55%), ook al hebben ze een even hoog IQ. En deze kloof tussen kansarme en kansrijke jongeren wordt steeds groter.

Dit houdt in dat jongeren met laagopgeleide ouders onderwijs volgen onder hun niveau, waardoor hun talenten onbenut blijven. Kinderen van laagopgeleide ouders krijgen in groep 8 van de basisschool al een lager schooladvies dan dat op basis van de uitslag van hun Cito-toets verwacht wordt. Bovendien hebben leerkrachten vanaf 2014 meer invloed op de schooladviezen in groep 8. Het advies van de leraar is bindend en niet de uitslag van de Cito-toets.

Ook in de eerste drie jaar van het voortgezet onderwijs zijn de verschillen tussen kansarme en kansrijke kinderen groot. Dit zou te maken kunnen hebben met afschaffen van de ‘brede scholen’. Er zijn steeds meer scholen die alleen vwo en havo aanbieden en dat maakt de overstap van het vmbo naar havo veel moeilijker.

Middelbare scholen ontmoedigen ook het doorstromen naar een hoger niveau. Als de leerling op dat hogere niveau minder goede cijfers haalt dan gemiddeld, heeft dat een negatieve invloed op de resultaten van de school.

Het rapport dat dit jaar wordt gepresenteerd is gebaseerd op resultaten uit 2013. De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) vreest dat de ongelijkheid ondertussen alleen maar verder is toegenomen en zal blijven toenemen. Sinds dit jaar is het leenstelsel ingevoerd en zijn hogescholen en universiteiten meer gaan selecteren. Daardoor stroomden 8400 minder studenten door naar het hbo. In Amsterdam, de voor studenten duurste stad om te wonen, is de daling nog veel groter.

De LSVb meldt dat het zich zal blijven inzetten voor de brede toegankelijkheid van het hoger onderwijs.

Bron(nen):   Science Guide