*

Welingelichte Kringen.nl
ZATERDAG 25 OKTOBER 2014 

Zelfbeschadigend gedrag wordt een échte diagnose in DSM-5

Dit zijn de criteria
Zelfbeschadigend gedrag wordt een échte diagnose in DSM-5
Door - zondag 2 december 2012, 19:10 in categorie: Opinie

De niet-suïcidale zelfbeschadigingsstoornis wordt in de DSM-5 als een nieuwe diagnose geïntroduceerd. Zoals het een échte diagnose betaamt, is er ook al een afkorting: NSSI (Non-Suicidal Self-Injury). Ook wordt het wel ‘automutilatie’ of ‘opzettelijke zelfverwonding’ genoemd.

In de huidige versie, de DSM IV(TR), wordt zelfbeschadiging gezien als een symptoom van een andere stoornis. Vaak denkt men dan aan een borderline persoonlijkheidsstoornis, maar het komt bij tal van andere diagnoses voor, o.a. bij de posttraumatische stressstoornis (PTSS) en de dissociatieve stoornis (DIS).

De voorgestelde criteria voor de nieuwe diagnose zijn:

A. In het afgelopen jaar heeft de persoon op 5 of meer dagen opzettelijk schade aan zijn of haar lichaam toegebracht. Deze beschadiging heeft naar alle waarschijnlijkheid pijn, bloeden of blauwe plekken veroorzaakt en werd gedaan met de intentie dat het zou leiden tot licht of matig lichamelijk letsel. Verder werd het gedrag niet uitgevoerd omwille van een sociaal-gesanctioneerde reden (zoals het aanbrengen van een tatoeage of piercing). De persoon had geen suïcidale intentie toen hij/zij het gedrag stelde en de zelfbeschadiging was niet gering, zoals het pulken aan een wond of nagelbijten.

B. De zelfbeschadiging gaat samen met 2 van de volgende verschijnselen:

  • Negatieve emoties of gedachten (angst, woede, negatieve gedachten over zichzelf) die onmiddellijk voorafgaand aan het gedrag optreden.
  • Voorafgaand aan het gedrag, was de persoon gepreoccupeerd met het uitvoeren van het gedrag en had hij/zij moeite om eraan te weerstaan. Deze periode kan kort zijn, maar kan ook meerdere uren in beslag nemen.
  • De persoon ervaart vaak de aandrang om het gedrag te stellen, ook al voert hij/zij het niet bij iedere aandrang uit.
  • De persoon stelt het gedrag met een bepaald doel. Dit kan het verlichten van emotionele pijn of negatieve gedachten zijn of het bereiken van een bepaalde emotionele toestand. De persoon verwacht dat dit effect bereikt zal worden na het uitvoeren van de zelfverwonding.

C. Zelfbeschadiging, en de gevolgen ervan, leiden tot psychisch onwelbevinden of problemen op verschillende levensgebieden (werk, school, relaties).

D. De zelfbeschadiging treedt niet op tijdens een psychose, delirium of intoxicatie (drugs, alcohol). Het gedrag kan niet toegeschreven worden aan een andere stoornis.

Weer een etiketje erbij: moeten we daar nu blij mee zijn? In het kader van ‘Iedereen een diagnose‘, zoals de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter stelt, zeker niet. Een DSM-5 diagnose zegt niets over oorzaken, achtergronden en leidt niet tot meer begrip van de problematiek. Diagnostiek is een instrument, geen doel op zich, of zou dat moeten zijn. Lees in dit kader ook: DSM-5 is een dwangbuis, GGZ is diagnostisch leeg

Er zijn echter ook voordelen. Zelfbeschadiging komt vaker voor zonder dat iemand voldoet aan de criteria van een (ernstige) psychiatrische stoornis. Je krijgt dan geen zwaarder etiket dan nodig is. De zelfbeschadiging krijgt meer aandacht en wordt niet alleen gezien als een bijverschijnsel van iets anders. Als je het ziet als een symptoom van, kan dit impliceren dat de behandelaar ervan uitgaat dat dit wel zal verdwijnen als bv. een PTSS effectief behandeld wordt. Dat is lang niet altijd het geval. Zelfbeschadiging kan een eigen leven gaan leiden, het heeft vaak een verslavend effect. Er kunnen ook specifieke richtlijnen worden opgesteld voor de behandeling. Als psychiaters niet al te rigide omgaan met het protocol kan dat een pluspunt zijn. En door de organisatie van de zorg in Nederland heb je nu eenmaal een diagnose nodig om in een DBC (diagnose-behandel-combinatie) te passen en in aanmerking te komen voor behandeling. Tot slot is het voor wetenschappers ook moeilijk om subsidie te krijgen voor onderzoek naar een stoornis die niet van een DSM-nummertje is voorzien.

Meer informatie/hulp ook voor naasten: Landelijke Stichting Zelfbeschadiging

Foto: Arie Kievit uit het fotoboek ‘Voor Altijd Lange Mouwen’



Bron(nen):   About.com PTSD  Landelijke Stichting Zelfbeschadiging   Fotoboek
Wil je reageren? Klik hier!
  • Prikker

    Valt obesitas of anorexia daar ook onder ?

    Zou eigenlijk wel zo moeten zijn…

    • Templein

      Misschien kunnen ze dan ook de behandelaars makkelijker aanklagen die gretig klaarstaan om een tatouage te zetten of plastische chirurgie toe te passen voor een vervangprobleem.

      • http://www.welingelichtekringen.nl/ Redactie Welingelichte Kringen

        tatouages en cosmetische chirurgie vallen er niet onder

    • http://www.welingelichtekringen.nl/ Redactie Welingelichte Kringen

      Anorexia en boulimia vallen onder de categorie eetstoornissen. Deze is in DSM-5 uitgebreid met de ‘Binge Eating Disorder’ of eetbuistoornis. Obesitas wordt gezien als een lichamelijke aandoening. Die wordt in DSM-5 (en eerdere versies) genoteerd bij As IV.

      • Prikker

        Dank je, ik snap ‘t. Ik probeerde meer een link te maken naar de onder A & B genoemde criteria waaraan obesitas en anorexia dan ook voldoen.

        • http://www.welingelichtekringen.nl/ Redactie Welingelichte Kringen

          Dat is volkomen terecht! Bij anorexia en boulimia breng je je lichaam ook schade toe. Vaak is het een reactie op negatieve emoties of gedachten en heb je moeite om te weerstaan aan een vreetbui/braken/laxeermiddelen slikken.

          Er is heel veel overlap tussen DSM-5 categorieën. Zelfbeschadiging lijkt ook op een verslaving: net alcohol/drugs de pijn tijdelijk verdoven, brengt zelfverwonding ook een soort van rust en wordt het denken overheerst door het wel/niet toegeven aan de aandrang.

          Dat is het grote nadeel van DSM-5: het etiketje zegt niet veel over de rol/functie van het gedrag en waar het vandaan komt. Bij anorexia en bij zelfbeschadiging is ook vaker sprake van ernstige jeugdtraumata bv.

  • http://twitter.com/lsz_nl LSZelfbeschadiging

    De DSM-5 is gepubliceerd en Non Suicidal Self Injury wordt erin genoemd. Dit betekent in ieder geval dat zelfbeschadiging in behandelingen niet meer kan worden genegeerd en dat behandelaren zich moeten gaan (bij)scholen in kennis over en begrip
    van het ontstaan van zelfverwonding. Dat is een goede zaak, vind ik, al heb ik er moeite mee dat allerlei menselijk gedrag als stoornis wordt gediagnosticeerd.
    Voor de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging kan dit als een erkenning worden gezien. Tot nog toe werd alle hulp aan lotgenoten, professionals uit ggz en jeugdzorg en familie uitgevoerd door vrijwilligers.
    Omdat zelfbeschadiging niet in de eerdere versies van de DSM werd benoemd, kon de LSZ niet in aanmerking komen voor structurele cliënten-subsidie. In 2013 hoop ik dat dat WEL mogelijk wordt.
    Ook hoop ik dat deze erkenning in de DSM5 leidt tot meer onderzoek naar oorzaak en ontstaansgeschiedenis, en naar effectieve interventies door hulpverlening.
    Sonja Nijon
    een van de oprichters van de Landelijke Stichting Zelfbeschading

  • http://www.facebook.com/PCSoldaat Korné Soldaat

    @Prikker:disqus ja, en roken ook…

    • http://www.welingelichtekringen.nl/ Redactie Welingelichte Kringen

      Nee, dat is een aparte diagnose: nicotine-afhankelijkheid valt onder misbruik en afhankelijkheid van middelen.

  • grasspriet

    Lol – wat voor gedrag dan ook maar, het staat allemaal in de DSM-5 en dus is het allemaal behandelbaar.
    Als je moet geloven wat in de DSM-5 staat zijn we allemaal gek.
    Het beroep psychiater wordt steeds ongeloofwaardiger.

  • http://www.facebook.com/dre.schuijt Dré Schuijt

    Inderdaad Sonja, je bent op jacht naar die subsidie, geld geld en nog eens geld,
    Helaas beschrijft de DSM5 niks over mensen die zichzelf verwonden in een verminderend bewustzijn, ik ben 1 van hun en kan je vertellen dat het beangstigend is, elke nacht weer de angst van wat kan ik mezelf aandoen?
    Je kwam op TV uit de kast? waarmee onduidelijk gebleven?, wat me het meest stoort aan je is dat je dit onderwerp opblaast!, je maakt van het kleinste sneetje de grootste wond en de mensen die er werkelijk onder gebukt gaan laat je links liggen!! SCHAAM JE!!!!

  • loek

    Hmmmm, ik denk niet dat er een behandeling is.Ik vindt als ik me zelf snij of wat dan ook ik steeds dichter bij de dood kom en dat geeft een op luchting.En wat betreft dat het niet toe gestaan is : het is tog mijn lichaam waar ik in vast zit,en dat ook nog in een klote wereld!