Je zet de verwarming op de slaapkamer uit, 's ochtends is het raam beslagen en je denkt: ik koop een luchtontvochtiger. Dat kan helpen, maar in een koude kamer koop je makkelijk het verkeerde apparaat. Het type dat je in de meeste winkels ziet, werkt slecht als het in de kamer onder de 15 graden is.
Eerder schreven we al over ventileren in Slapen met het raam open in de winter: goed idee of niet? en over schimmel bij een koude kamer in Slapen zonder verwarming? Zo voorkom je zwarte plekjes op de muur. Dit stuk gaat over de stap daarna: eerst meten, dan pas kopen.
Eerst een hygrometer, geen CO2-meter
Een CO2-meter laat zien of er genoeg frisse lucht binnenkomt. Voor schimmel draait het om iets anders: de relatieve luchtvochtigheid. Die meet je met een hygrometer, een vochtmeter die
volgens Boorkoning al vanaf een paar euro te koop is.
Volgens Holland Vochtbestrijding ligt de luchtvochtigheid in een slaapkamer het best tussen de 45 en 55 procent. Een hogere waarde verhoogt het risico op schimmel op koude buitenmuren en ramen. Boven de 65 procent neemt de kans op condens en schimmel toe en boven de 70 procent moet je volgens het bedrijf iets doen. Milieu Centraal noemt 40 tot 60 procent goed bij een binnentemperatuur tussen 18 en 23 graden en 70 procent of hoger te vochtig, meldt Luchtontvochtigeronline.
Een goedkope meter is niet heel precies. Modellen van een paar euro kunnen volgens Luchtvochtmeters.nl 5 tot 10 procent afwijken, en dat is precies het verschil tussen 62 en 72 procent. Zet de meter daarom op ooghoogte, niet naast een raam of radiator, zodat je meting niet wordt vertekend, adviseert Smartdry.
Het gewone model werkt als een koelkast
Blijft de meter hoog staan, dan komt de ontvochtiger in beeld. De Consumentenbond onderscheidt twee typen. Een condensatie- of compressorontvochtiger werkt een beetje zoals een koelkast: de lucht stroomt langs een koude verdamper, het vocht condenseert en komt in een opvangbak terecht.
Dat werkt op temperatuurverschil, en daar zit het probleem. Is de ruimte koud, dan bevriezen de lamellen sneller en moet het apparaat steeds ontdooien, schrijft Luchtenvocht.nl. De capaciteit zakt dan flink. Luchtontvochtigeronline geeft cijfers: bij 14 graden houdt een compressormodel nog zo'n 25 procent van zijn oorspronkelijke capaciteit over, bij 10 graden nog 5 tot 10 procent.
Bij 10 graden doet een gewone ontvochtiger nog maar een fractie van zijn werk.
- Welingelichte KringenOnder 15 graden: adsorptie
Het andere type is de adsorptieontvochtiger. Die haalt vocht uit de lucht met een droogmiddel, vaak silicagel, in een ronddraaiende rotor die steeds opnieuw met warme lucht wordt gedroogd, legt de Consumentenbond uit. MediaMarkt noemt de compressorontvochtiger geschikt boven de 15 graden en het adsorptiemodel geschikt voor kleine, koele ruimtes tot 15 graden.
Luchtontvochtigeronline zet koude slaapkamers uitdrukkelijk in het rijtje van ruimtes waar een adsorptiemodel past. Een extra voordeel volgens die site: zo'n apparaat blaast vaak iets warmere lucht uit, waardoor een koude kamer minder klam aanvoelt. Tussen 10 en 15 graden kan een compressormodel met ontdooifunctie nog, maar adsorptie noemt de site veiliger als het wisselend koud is.
Het adsorptiemodel trekt wel meer stroom
Er zit een keerzijde aan. De Consumentenbond is daar duidelijk over, al heeft de bond dit type zelf niet getest:
Dit type werkt goed in koude of onverwarmde ruimtes, maar verbruikt wel meer stroom dan een condensatie-ontvochtiger.
- ConsumentenbondVolgens Itec gebruiken compressordrogers 30 tot 50 procent minder stroom. Maar omdat een adsorptiedroger een ruimte sneller droog krijgt, is het energieverbruik rond de 15 graden volgens dat bedrijf ongeveer gelijk. Hoe kouder het wordt, hoe zuiniger het adsorptiemodel uitvalt. In een slaapkamer die je wél verwarmt, haalt een compressormodel juist meer water uit de lucht voor minder stroom, schrijft Luchtenvocht.nl.
Wat je nu kunt doen
- Hang een hygrometer op ooghoogte in de slaapkamer, uit de buurt van raam en radiator, en kijk een paar dagen naar de waarde.
- Zit je structureel boven de 65 tot 70 procent? Dan is het tijd voor actie: beter ventileren of een ontvochtiger.
- Meet ook de temperatuur. Blijft de kamer 's nachts onder ongeveer 15 graden, kies dan een adsorptiemodel.
- Verwarm je de slaapkamer gewoon, dan is een compressormodel zuiniger.
- Lees bij het kopen of er compressor of adsorptie op de doos staat, en niet alleen hoeveel liter per dag het apparaat haalt.