PvdA-ers wéér fout: Arrogant, elitair, hoofd in de wolken

Columnist Dirk-Jan van Baar verbaast zich over de PvdA. Hoe kun je je zo vaak vergissen en zo je kerntaak (het organiseren van arbeiders) verwaarlozen? De PvdA doet niet mee aan macht.  "Het is voor VVD en  CDA  aantrekkelijk  om de PvdA links te laten liggen en tot zaken te komen met de SP".

DE SP IS VOOR RECHTS AANTREKKELIJKER DAN DE PVDA

Soms doen de media er alles aan om het vooroordeel te bevestigen dat zij op de hand van de PvdA zijn. Dat is nu minder zo dan vroeger, maar het deftige discussieprogramma Buitenhof presteerde het toch weer om vier (voormalige) PvdA-coryfeeën aan het woord te laten over de vraag hoe het verder moet.
Voor de goede orde: in de afgelopen week had de PvdA geen rol van betekenis bij de val van het kabinet-Rutte (dat er gekomen was doordat Wouter Bos in 2010 was weggelopen uit het kabinet-Balkenende IV), en de PvdA deed ook niet mee aan het gelegenheidsakkoord van Jan Kees de Jager.
Het gezelschap was het onderling niet eens (het waren PvdA'ers), maar meende toch dat er straks na de verkiezingen in september weer zaken gedaan moeten worden met de PvdA.

Er werd gerept van 'een goede onderhandelingspositie', alsof de andere partijen weer graag met de PvdA in zee willen gaan. Daar zouden de kameraden zich weleens geweldig in kunnen vergissen, zoals ze zich de laatste jaren steeds vergissen.
D66 en GroenLinks, potentiële partners voor een 'progressieve' coalitie, zijn de arrogantie van de PvdA meer dan beu en dat zou ook weleens kunnen gelden voor de SP, die niet vies is van avances richting CDA. Iedereen denkt nog dat de SP links van de PvdA staat, maar het kan voor de VVD en het CDA straks aantrekkelijk zijn om de PvdA links te laten liggen en tot zaken te komen met de SP. Ik zie daarvoor drie redenen.

1 De PvdA gedraagt zich nog steeds als de arrogante bestuurspartij tegen wie niet te regeren valt, zeker niet nu er door het weglopen van Wilders geen werkbare rechtse meerderheid meer is. Een opening richting SP maakt het voor de conservatieve partijen echter mogelijk de PvdA te passeren, zoals de PvdA de afgelopen week door de Kunduz-coalitie ook al gepasseerd is.

2 De PvdA doet allang niet meer wat een sociaaldemocratische partij moet doen, namelijk het organiseren en disciplineren van de arbeidersklasse. Zij staat nu bij uitstek voor de ´linkse elite´ die zo goed voor zichzelf kon zorgen en zich van de eigen achterban heeft vervreemd. De SP staat klaar om in dit gat te springen, heeft daar inmiddels twintig jaar geduldig aan gewerkt en is ook diep ingedrongen binnen de vakbeweging.
In het poldermodel moet daar toch zaken mee worden gedaan, zeker als het over pensioenen en hervormingen van de arbeidsmarkt gaat. De ´sociale partners´ kunnen dat heel goed zonder de PvdA, die de eigen gelederen vaak niet eens weet te disciplineren. Dat laatste is nu juist het grote pluspunt van de SP.

3 Het echte probleem voor de Nederlandse bestuurselite is de vervreemding van de onderkant van de samenleving en de wereld van Henk en Ingrid. Dat populisme neem je niet weg door het buiten te sluiten. Daarom hebben VVD en een meerderheid van het CDA Wilders ook een kans willen geven. Het Nederlandse poldermodel is inclusive en wil ook zijn critici incorporeren. Wat voor Wilders geldt, die zelf is weggelopen, geldt ook voor GroenLinks en meer nog voor de SP. De SP is veel meer dan academische clubjes als D66 en GroenLinks een echte volkspartij, wat de PvdA ooit was, en allang niet meer is.

De conclusie kan niet anders zijn dan dat een realistisch geworden SP voor rechts Nederland een aantrekkelijker partij is om mee tot zaken te komen dan de PvdA, die nog steeds met haar hoofd in de wolken loopt en niet doet waarvoor zij is opgericht. In Amsterdam en Hilversum weten ze dat nog niet. In Brabant wel.