Of je in januari meer betaalt aan de pomp, hangt af van het Belastingplan. Wie dat plan aan een meerderheid moet helpen, daarover zitten twee ministers uit hetzelfde kabinet niet op één lijn. Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) zei eerder dat er geen belastingplan komt zonder rechts. Asielminister Bart van den Brink (CDA) wilde dat niet bevestigen. Gevraagd naar Heinens uitspraak zei hij: "Dat gaan we zien." Dat meldden het Reformatorisch Dagblad en het ANP.
Van den Brink zei dit afgelopen donderdag, na een gesprek met JA21-leider Joost Eerdmans over asiel. Wat de eisen van JA21 en de SGP met je tankbeurt te maken hebben, lees je in ons stuk
SGP en JA21 dreigen af te haken: daarmee komt ruim €10 extra per volle tank benzine op 1 januari dichterbij. Dit stuk gaat over wat de minister zelf liet doorschemeren.
Twee ministers, twee verhalen
Het kabinet-Jetten is een minderheidskabinet en heeft voor het Belastingplan steun nodig van de oppositie. Begin oktober, tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen, liet Heinen al weten dat hij nog altijd "optimistisch" was over een meerderheid dit najaar. Dat schreef Transport Online. Op dat moment hadden onder meer JA21 en PRO laten weten het plan in de huidige vorm niet te steunen.
Daarna legde Heinen zich vast op een route via rechts. Van den Brink hield die belofte nu juist open. Aan zijn antwoord van vier woorden is te zien dat binnen het kabinet nog niet vaststaat aan welke kant van de Kamer de deal moet vallen.
Heinen sloot een route zonder rechts uit. Van den Brink wilde die belofte niet herhalen.
Dwang verwacht hij niet, uitsluiten doet hij ook niet
Inhoudelijk ging het gesprek vooral over de spreidingswet. Van den Brink zei volgens het Reformatorisch Dagblad dat hij die wet moet uitvoeren. Hij verwacht wel niet dat hij gemeenten zal moeten dwingen om asielzoekers op te vangen. "Ik verwacht er met gemeenten uit te komen", zei hij. Volgens het ANP kan hij dwang niet uitsluiten. Ook HBP Media meldt dat de minister niet wil garanderen dat het Rijk die bevoegdheid nooit zal gebruiken.
Wel klonk de minister verzoenend. De eisen van JA21 vindt hij volgens de NOS op zich niet onoverkomelijk. "Volgens mij ben ik in staat om met JA21 op asiel en migratie verder te werken", zei hij. Hij werkt naar eigen zeggen al aan de meeste eisen, maar is als minister "nog maar net begonnen". Het gesprek met Eerdmans krijgt een vervolg.
Hier kan een uitweg liggen
Daar zit de spanning. Eerdmans wil een belofte dat de dwang niet wordt ingezet. Van den Brink zegt dat hij die dwang waarschijnlijk niet nodig heeft, maar wil het niet beloven. Het verschil tussen verwachten en garanderen is klein. Als het kabinet JA21 toch nog tegemoetkomt, ligt het voor de hand dat dat via deze ruimte gebeurt.
Eerdmans zelf geeft voorlopig niets toe. Volgens het ANP bevestigde hij dat JA21 in november tegen het Belastingplan stemt als hij niet "zwart-op-wit" krijgt dat de dwangoptie niet wordt ingezet. Dat geldt ook als het kabinet aan alle andere wensen voldoet en het plan de lastenverlichting oplevert die zijn partij wil. "Anders moeten ze over links", zei hij.
Volgens Eerdmans vragen JA21 en de SGP niet te veel van het kabinet. "Links vraagt 6 miljard", zei hij volgens het ANP.
Wij vragen asielmaatregelen en een lastenverlichting, waarbij asielmaatregelen nog eerder geld opleveren.
- Joost Eerdmans, JA21 (via ANP)Wat je nu kunt doen
- Let op een schriftelijke toezegging over de spreidingswet. Zonder die toezegging stemt JA21 volgens Eerdmans niet voor.
- Volg het vervolggesprek tussen Van den Brink en Eerdmans. Daar moet blijken of "verwachten" alsnog "beloven" wordt.
- Reken nog niet op de accijnskorting voor 2027. Die hangt aan het Belastingplan, en binnen het kabinet staat nog niet vast met welke partijen het plan er moet komen.