Geld kwijt door phishing bij ING, Rabobank of ABN AMRO? Je bank moet het in principe de volgende werkdag terugstorten, ook als je zelf op de link klikte

Samenleving
IMG_5083
Je klikt op een linkje dat van je bank lijkt te komen en vult je inloggegevens in. Een dag later is er geld van je rekening verdwenen. Veel mensen denken dan: eigen schuld, dus dat geld zie ik nooit meer terug. Het Europees Hof van Justitie ziet dat anders. Je bank moet eerst terugbetalen en mag pas daarna gaan discussiëren.
Het Hof deed die uitspraak op donderdag 15 oktober. Volgens Kassa (BNNVARA) moeten banken slachtoffers het volledige bedrag terugbetalen voor het einde van de volgende werkdag. Dat geldt ook als de klant zelf grof nalatig is geweest. Wat dit precies betekent voor klanten van Nederlandse banken, is nog niet duidelijk. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), de koepel van onder meer ING, Rabobank en ABN AMRO, liet weten de uitspraak te bestuderen. Een woordvoerder zei tegen Kassa: "We gaan de uitspraak bestuderen en komen daar in de loop van volgende week op terug". Die reactie wordt dus deze week verwacht.

Het begon met 700 euro in Polen

De zaak draaide om een Poolse vrouw die iets wilde verkopen via een online verkoopplatform. Volgens VRT NWS vulde de klant op een nagebootste banksite de inloggegevens in, en kon de oplichter ongeveer 700 euro naar een andere rekening overmaken. Ze meldde de fraude de volgende dag. Haar bank weigerde te betalen, omdat ze haar beveiligingsgegevens niet goed zou hebben beschermd.
De Poolse rechter legde de zaak voor aan het Europees Hof. Dat maakt nu een duidelijk onderscheid tussen het terugstorten zelf en de vraag wie uiteindelijk voor de schade opdraait. Mag een bank meteen weigeren, dan moet de klant op eigen kosten naar de rechter. Volgens TPO vindt het Hof dat de plicht om direct terug te betalen dan zinloos wordt.
Eerst je geld terug, pas daarna de discussie over schuld.

De bank moet zelf bewijzen dat je grof nalatig was

Je mag het geld niet in alle gevallen houden. Na het terugstorten kan de bank proberen de schade alsnog op jou te verhalen. Volgens Business AM ligt de bewijslast volledig bij de financiële instelling. Als voorbeeld van grove nalatigheid noemt AGF.nl, op basis van het AD, het onvoldoende beschermen van geheime codes.
Volgens het Hof is er maar één uitzondering. De bank mag de terugbetaling uitstellen als ze ‘redelijke gronden heeft om fraude bij de klant zelf te vermoeden’. In Nederland moet de bank die gronden dan schriftelijk melden aan de AFM, schrijft De Dagelijkse Standaard. Die site wijst er ook op dat de Europese regels al in het Burgerlijk Wetboek staan, inclusief de termijn tot het einde van de eerstvolgende werkdag.

Zelf overgemaakt? Dan geldt het niet

Er is wel een belangrijke grens. De uitspraak gaat over betalingen die je niet zelf hebt goedgekeurd. Kassa schrijft: Wie zelf geld overmaakt naar een oplichter, heeft niet automatisch recht op terugbetaling. Wel merkt het programma op dat het bij bankhelpdeskfraude niet altijd gaat om een betaling die de klant zelf heeft goedgekeurd.
Er staat veel geld op het spel. Volgens HBP Media bedroeg de totale schade door bankhelpdeskfraude in 2024 bijna 23 miljoen euro. De NVB zegt dat in Nederland in 2024 gemiddeld ongeveer de helft van de fraudeschade vergoed werd, afhankelijk van de omstandigheden. Dat meldt Fokzine.

In België gaan de banken al om

In België doen banken vaak eerst onderzoek voordat ze terugbetalen. Volgens VRT NWS zegt de Belgische bankenfederatie Febelfin dat ze de Europese uitleg gaat volgen. De Belgische consumentenorganisatie Testaankoop is blij met de uitspraak.
Nu hebben we een arrest van de hoogste Europese rechtbank dat definitief zegt dat banken eerst moeten betalen en daarna pas discussiëren
- Testaankoop
Later kan er nog iets veranderen. Er komt een Europese verordening voor betalingsdiensten die banken vijftien dagen geeft om over terugbetaling te beslissen. Tot die regels ingaan, geldt de uitleg van het Hof. Volgens Cryptobenelux is die nu leidend voor nationale rechters die dezelfde juridische vraag krijgen.

Wat je nu kunt doen

  • Meld een afschrijving die je niet zelf hebt gedaan direct bij je bank. De plicht om terug te betalen geldt alleen als je de fraude zonder onnodige vertraging meldt.
  • Zeg er duidelijk bij dat het om een niet-toegestane betaling gaat. Bij geld dat je zelf naar een oplichter hebt overgemaakt, geldt deze uitspraak niet.
  • Verwacht je geld uiterlijk aan het einde van de werkdag na je melding terug. De bank mag niet weigeren omdat ze vindt dat je onvoorzichtig was.
  • Wil de bank later geld van je terug, vraag dan om het bewijs voor grove nalatigheid. Dat bewijs moet de bank leveren.
  • Hou deze week in de gaten wat de NVB zegt over hoe ING, Rabobank, ABN AMRO en andere banken met de uitspraak omgaan.
loading

Loading