VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

NAIROBI (ANP) - Het vertrek van de Verenigde Staten uit het Klimaatakkoord van Parijs dreigt wereldwijd tot een aanzienlijk hogere opwarming te leiden. Tot die conclusie komt het VN-milieubureau (UNEP) in een belangrijk jaarlijks rapport. Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw volgens berekeningen 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Dat is een ongunstigere verwachting dan vorig jaar, toen de Amerikaanse voornemens en beloftes nog wel meetelden in het zogeheten Emissions Gap Report. Toen kwamen de wetenschappers die het rapport opstelden nog uit op 2,3 tot 2,5 graden opwarming, mits landen hun beloftes waarmaken. Ook een bijstelling van eerdere schattingen speelt mee.

Als ook de minder concrete voornemens die landen hebben over "netto-nul"-uitstoot van broeikasgassen werkelijkheid worden, is er een aanzienlijke kans dat de temperatuurstijging tot 2,1 graden kan worden beperkt. Dat is nog altijd boven het 'Parijsdoel' om ruim onder de 2 graden te blijven en bij voorkeur onder de 1,5 graden. UNEP kwam vorig jaar tot de slotsom dat dit laatste al niet meer realistisch is.

Ontwikkelingen versnellen

Toch is het rapport niet alleen somber. UNEP ziet dat er "meer mogelijkheden dan ooit" zijn om duurzame ontwikkelingen te versnellen. De organisatie wijst er bijvoorbeeld op dat het aandeel hernieuwbare energie veel harder groeit dan een decennium geleden voor mogelijk werd gehouden. Voor zonne-energie is de groei zelfs zeven keer zo hoog als beleidsmakers dachten toen het Klimaatakkoord werd opgesteld, in 2015.

In combinatie met een snellere afbouw van kolen, gas en olie ziet UNEP een scenario voor zich waarin de wereld het overschrijden van de 1,5 graden tot twee à drie tienden van een graad kan beperken. Daarvoor zou de wereldwijde uitstoot wel in rap tempo moeten dalen: in 2030 moet er dan 18 procent af zijn, tien jaar later 69 procent. Complete energiesystemen moeten dan wel in een decennium worden omgebouwd.

'Geen overgave'

Ook zouden grote hoeveelheden CO2 uit de atmosfeer gehaald moeten worden. Hoewel diverse technieken daarvoor in ontwikkeling zijn, ziet UNEP nog veel onzekerheden en uitdagingen opdoemen.

VN-chef António Guterres benadrukt in een persoonlijke boodschap in het rapport dat tijdelijke overschrijding van de 1,5 graden "geen overgave" betekent. "We kunnen de overschrijding zo klein en kort mogelijk houden."

Het rapport verschijnt in aanloop naar de volgende VN-klimaattop, COP31. Die wordt van 9 tot en met 20 november gehouden in het Turkse Antalya.