Gepensioneerd met een aflossingsvrije hypotheek? Bij tot 46.000 huishoudens kan de restschuld een probleem worden, zo check je of jij erbij hoort

woensdag, 21 oktober 2026 om 7:12

Heb je een aflossingsvrije hypotheek en ben je met pensioen, of zit je er dicht tegenaan? Dan betaal je nu alleen rente. Aan het eind van de looptijd staat de schuld nog gewoon open, en voor een deel van de gepensioneerden wordt juist dat moment lastig.

Volgens onderzoek van DNB-econoom Mauro Mastrogiacomo gaat het om 23.000 tot 46.000 huishoudens. Dat is 5 tot 10 procent van de gepensioneerden met een aflossingsvrije hypotheek. HomeFinance zette die schatting op 20 oktober opnieuw op een rij, samen met de strengere toets van banken op je pensioeninkomen. Het cijfer zelf is niet nieuw: Mastrogiacomo publiceerde de analyse eerder in een brief van pensioennetwerk Netspar, en vakblad Geron bracht haar in juni 2020.

De einddatum is het probleem, niet de maandlast

Bij een aflossingsvrije hypotheek betaal je tijdens de looptijd geen verplicht deel van de schuld terug. Volgens HomeFinance kan daardoor na doorgaans 30 jaar nog een bedrag openstaan dat je alsnog moet aflossen of opnieuw moet financieren.

Dat raakt vooral ouderen. Onder hypotheekbezitters van 65 jaar en ouder heeft volgens HomeFinance 94 procent nog een volledig of gedeeltelijk aflossingsvrij deel. Bij huiseigenaren onder de 35 jaar is dat 12 procent.

Het gaat om 5 tot 10 procent van de gepensioneerden met een aflossingsvrije hypotheek, niet om alle huiseigenaren.

Wie in de risicogroep valt

Volgens Netspar is het opnieuw afsluiten van een langlopende, aflossingsvrije lening voor deze huishoudens vaak niet mogelijk. Strengere voorwaarden bij verlengen kunnen zorgen voor flink hogere woonlasten. Tegelijk loopt het inkomen na pensionering vaak terug en heeft deze groep te weinig eigen vermogen om dat op te vangen.

Uitwijken is ook niet eenvoudig. Volgens Mastrogiacomo in Geron verdient de helft van deze huishoudens te weinig voor de vrije huursector en te veel voor een sociale huurwoning. Consumind schreef eerder dat vooral alleenstaande ouderen die weinig hebben gewerkt, en dus weinig pensioen hebben, in de problemen kunnen komen.

Netspar noemt ook een uitweg: wie (een deel van) de aflossingsvrije hypotheek mag voortzetten, kan betalingsproblemen voorkomen.

De bank kijkt naar je pensioen, niet naar je salaris

Of dat voortzetten lukt, hangt steeds meer af van je toekomstige inkomen. Volgens Cournot lichtte DNB in mei 2026 toe dat banken voldoende rekening moeten houden met het inkomen na pensionering en de levensverwachting van de klant. HomeFinance schrijft dat een geldverstrekker naar je toekomstige pensioeninkomen moet kijken als de looptijd doorloopt tot na de wettelijke pensioenleeftijd.

Veel geldverstrekkers houden nu vanaf 10 jaar vóór de AOW-leeftijd rekening met je pensioeninkomen. Rabobank en Obvion vervroegen dat vanaf maart 2027 naar 15 jaar ervoor. Volgens HomeFinance hanteren de eerste grote banken bovendien sinds 11 mei 2026 strengere voorwaarden voor het aanpassen van een aflossingsvrije hypotheek.

Paniek is niet nodig. De Belegger wijst erop dat DNB zo'n lening niet verbiedt, en dat er bij een ongewijzigde bestaande hypotheek niets verandert. De toets speelt pas als je gaat oversluiten, verlengen of aanpassen.

De rente helpt voorlopig niet mee

Wie nu moet oversluiten, doet dat bij een hoge rente. Volgens Van Bruggen daalde de gemiddelde hypotheekrente voor tien jaar vast vorige week licht, van 4,49 naar 4,47 procent. Hypotheekexpert Oscar Noorlag ziet daarin volgens InFinance weinig aanleiding om op verdere forse renteverlagingen te rekenen. Hij noemt de daling een kleine, tijdelijke correctie op de sterke rentestijgingen van de afgelopen maanden.

Een lage maandlast nu zegt weinig over wat er op de einddatum gebeurt.

De grote golf moet nog komen

Tussen 2035 en 2038 lopen volgens DNB bij ruim 700.000 huishoudens aflossingsvrije hypotheken af, en tegelijk eindigt hun recht op hypotheekrenteaftrek. Een tweede piek volgt tussen 2047 en 2052. De AFM kwam in eerder onderzoek uit op ongeveer 78.000 huishoudens met een risico op gedwongen verhuizing, omdat ze mogelijk geen nieuwe lening krijgen. Die telling meet iets anders dan de schatting van Mastrogiacomo, die alleen naar gepensioneerden kijkt.

Wat je nu kunt doen

Zoek per leningdeel op wanneer de looptijd eindigt en hoeveel schuld er dan naar verwachting nog openstaat.
Leg die einddatum naast je AOW-datum. Loopt de hypotheek daarna door, dan beoordeelt de bank of de lasten bij je pensioeninkomen passen.
Vraag je geldverstrekker ruim voor de einddatum welk inkomen meetelt bij een nieuwe aanvraag, en welke grens de bank hanteert voor het aflossingsvrije deel.
Reken uit wat extra aflossen of sparen doet met het bedrag dat openstaat.
Neem verkoop van je huis mee als mogelijkheid, zonder daar nu al over te beslissen.