Het is de eerste koude ochtend. De radiatoren blijven koud en op het display van je cv-ketel knippert een storingscode. Je denkt meteen aan een kapot onderdeel en een dure monteur. Bij een HR-ketel zit het probleem bij vorst geregeld ergens anders: in het dunne afvoerpijpje voor condenswater, buiten aan de muur.
Deze week kan dat voor het eerst dit seizoen gebeuren. Volgens Weeronline koelt het in de nacht naar dinsdag 20 oktober onder brede opklaringen flink af, met minima tussen 1 en 7 graden. Regionaal is grondvorst mogelijk en het weerbureau sluit niet uit dat de eerste vorst van het seizoen wordt gemeten. In het noordoosten kan het afkoelen tot 1 à 2 graden, meldt RBNieuws op basis van Weeronline.
Dat is vroeg. In De Bilt vriest het volgens Weeronline gemiddeld pas rond 3 november voor het eerst, schrijft Weersvooruitzicht.nl. Het gaat dus om een eerste koude nacht: vanaf woensdag verdwijnen de koude nachten volgens de weekverwachting alweer. Toch is dit een goed moment om buiten twee dingen te controleren, voordat de echte vorst komt.
Waarom een HR-ketel bij vorst uitvalt
Een HR-ketel maakt condenswater. Dat water is licht zuur en moet via een eigen leiding weg, legt installatiebedrijf Ekaa Duurzaam uit. Die leiding moet goed aflopen en voldoende tegen vorst beschermd zijn. Een verkeerde helling of een gedeeltelijke verstopping kan volgens het bedrijf terugstroming, lekkage of bevriezing veroorzaken.
Loopt de afvoer langs een buitenmuur, door een garage of over een koude zolder, dan kan het water dat erin staat bevriezen, schrijft Ooink Installaties. Zo'n ijsprop sluit de afvoer volledig af. Het condenswater kan geen kant op en stroomt terug de ketel in. Volgens Loodgieters Kwartier slaat de ketel dan uit om schade te voorkomen.
Niet de ketel is kapot, het pijpje buiten zit dicht.
Het kan snel gaan. Een loodgieter van Ontstoppen Leusden schrijft dat het water bevriest als de slang niet goed geïsoleerd is of een te scherpe bocht maakt. Binnen een dag staat de ketel dan op storing. Vorige winter had hij op één dag drie klussen met precies die oorzaak.
Een reset lost een ijsprop niet op
Bij een storing druk je meestal eerst op de resetknop. Bij een bevroren condensafvoer heeft dat weinig zin. Volgens Kvinl kan het pijpje bij vorst dichtvriezen en een verstopping veroorzaken die een reset niet oplost. Deze signalen wijzen op een afvoer die niet meer vrij loopt:
- een storingscode die na een reset steeds terugkomt;
- een borrelend of gorgelend geluid uit de ketel;
- een plasje water onder de ketel;
- bij Remeha soms storing E4, bij Intergas code 1. Volgens Ooink Installaties kunnen die codes ook op andere problemen wijzen.
Niet elke afvoerstoring komt door vorst. In negen van de tien gevallen zit het probleem volgens Ooink in de sifon, de witte zwanenhals direct onder de ketel, waar vuil samenklontert. Vriest het niet, kijk dan eerst daar.
Ontdooi met lauw water, niet met een brander
Loodgieters Kwartier adviseert om het bevroren afvoertje met lauw water te ontdooien en daarna goed te isoleren. Ooink Installaties waarschuwt om de leiding nooit zelf met een föhn of brander te ontdooien. Door de plotselinge temperatuurschok kan het materiaal barsten en dan heb je een flinke lekkage. Giet er ook nooit kokend water in.
Zie je vocht rond de ketel of bevriest de leiding vaker? Schakel dan een specialist in voordat je de installatie verder gebruikt of zelf aanpast, raadt Ekaa Duurzaam aan. Om het te voorkomen kan een elektrische verwarmingskabel om de leiding helpen. Volgens de loodgieter uit Leusden kost zo'n kabel ongeveer €25.
De buitenkraan moet dicht vóór het vriest
Het tweede punt aan de buitenmuur is de buitenkraan. Water zet uit als het bevriest, waardoor de kraan en de waterleiding kunnen springen, schrijft verzekeraar a.s.r. Dan heb je waterschade in huis. InShared raadt aan om niet tot de eerste nachtvorst te wachten, omdat een leiding razendsnel kan bevriezen. Volgens onderzoek van Blauw Research, dat de verzekeraar aanhaalt, neemt maar 20 procent van de Nederlanders maatregelen om waterschade te voorkomen.
Bouwmaat beschrijft de stappen zo:
- Koppel de tuinslang en andere aansluitingen los.
- Draai de afsluitkraan binnen dicht. Die zit meestal in de kruipruimte, de kelder of onder een aanrechtkastje.
- Draai de buitenkraan open en laat de leiding leeglopen.
- Open de aftapper op de afsluitkraan om ook het laatste restwater eruit te halen.
- Sluit de aftapper weer, maar laat de buitenkraan openstaan.
Is de kraan toch bevroren? Draai hem dan nooit met kracht open, adviseert Installatie-shop. Laat hem langzaam ontdooien of gebruik een föhn op een lage stand. Wie er vanaf wil, kan een vorstvrije buitenkraan laten plaatsen: die loopt na gebruik volgens Bouwmaat vanzelf leeg.
Wat je nu kunt doen
Slaat de ketel wel aan, maar blijft één radiator koud? Dan ligt het probleem binnen. Lees daarvoor ons stuk Zo krijg je een koude radiator zelf weer warm, zonder voorrijkosten. Voor de buitenkant van je huis kun je vóór dinsdag dit doen:
- Zoek uit waar de condensafvoer van je ketel naar buiten komt en kijk of die goed afloopt.
- Is het pijpje buiten niet geïsoleerd, vraag je installateur dan naar isolatie of een verwarmingskabel.
- Slaat de ketel bij vorst uit, controleer dan eerst het afvoertje en ontdooi het met lauw water.
- Sluit de buitenkraan binnen af, tap de leiding af en laat de kraan openstaan.
- Blijft de storing terugkomen of zie je vocht bij de ketel, bel dan een monteur.
Bronnen:
Weeronline,
ANP/Weeronline,
RBNieuws,
Weersvooruitzicht.nl,
Ekaa Duurzaam,
Ooink Installaties,
Loodgieters Kwartier,
Ontstoppen Leusden,
Kvinl,
a.s.r.,
InShared,
Bouwmaat,
Installatie-shop