Houtkachel aan om de cv te sparen nu gas zo duur is? Bij een open haard verdwijnt het grootste deel van de warmte door de schoorsteen

Gas is zo duur dat je overweegt vanavond de houtkachel of open haard aan te steken en de cv laag te zetten. Scheelt dat geld? Met een gesloten houtkachel kom je ongeveer quitte uit, afhankelijk van wat je voor je hout betaalt. Met een open haard ben je bijna altijd duurder uit.

Het verschil zit in de schoorsteen.

Kenniscentrum Duurzaam Leven, voorheen Milieu Centraal, is aan het begin van het stookseizoen een campagne over houtstook begonnen, samen met het Longfonds en de GGD'en. Volgens HBP Media noemt het kenniscentrum daarbij ook rendementscijfers: bij een traditionele open haard verdwijnt ongeveer 90 procent van de warmte via de schoorsteen. Bij een houtkachel bedraagt het gemiddelde warmteverlies ongeveer 35 procent.

Een cv-ketel haalt veel meer uit zijn brandstof. Een expert van Milieu Centraal rekende eerder bij Radar met een rendement van 95 procent voor centrale verwarming. Bij een houtkachel lag dat volgens haar op 60 tot 80 procent. Nieuwe kachels moeten sinds 2022 volgens de Europese EcoDesign-eisen een rendement van minstens 75% halen, schrijft vakwebsite Haarden-specialisten.

Volgens Energievergelijk.nl betaalde je op 24 oktober gemiddeld €1,785 per kuub gas, inclusief energiebelasting en btw. Per leverancier liep dat uiteen van € 1,589 en € 1,966 per m³. In een kuub gas zit volgens rekensite Keuzekoning ongeveer 9,77 kWh aan energie. Met een ketelrendement van 95 procent kost een kilowattuur warmte uit je cv dan zo'n 19 cent.

Wij rekenden een gewone stookavond door. Volgens haardhoutverkoper Openhaardhout Gigant verbruikt een avond stoken gemiddeld 10–15 kg haardhout. Wij gaan uit van 12 kilo. Een hele pallet ovengedroogd eikenhout van 1,8 kuub en ongeveer 800 kilo kost bij Haardhout-Fabriek €469, inclusief bezorging. Dat is ongeveer 59 cent per kilo, dus zo'n €7 per avond.

Hout met 20 procent vocht levert volgens Wikipedia zo'n 4,2 kWh per kilo. In 12 kilo zit dus ongeveer 50 kWh. Hoeveel daarvan in je kamer terechtkomt, hangt af van wat je stookt:

Per kilowattuur warmte betaal je met een houtkachel en hout van de pallet zo'n 21 cent, tegenover ongeveer 19 cent met je cv. Met een open haard betaal je ongeveer €1,40 per kilowattuur, ruim zeven keer zoveel.

Een open haard is dus vooral een dure sfeermaker.

Bij de houtkachel bepaalt de houtprijs de uitkomst. Volgens Houtstook enzo betaal je dit jaar voor droog hardhout meestal €90 tot €150 per kuub losgestort afgeleverd. Vergelijk dat niet direct met gestapelde prijzen: reken een kuub gestort om naar ongeveer 0,6 kuub gestapeld. Bij €120 per gestorte kuub kost een gestapelde kuub dan zo'n €200, ongeveer een kwart minder dan de pallet. Met een houtkachel kost een avond dan ruwweg €5,40. Daarmee ben je iets goedkoper uit dan met gas.

Het hout moet wel goed droog zijn. Nat hout geeft veel minder warmte, omdat er energie verloren gaat aan het verdampen van het water. Ook verwarmt de kachel alleen de kamer waar hij staat. „De warmte bij een houtkachel is heel lokaal”, zei de Milieu Centraal-expert tegen Radar.

Hangt je thermostaat in dezelfde kamer als de kachel of haard? Dan slaat de cv niet aan en koelt de rest van het huis af, schrijft Duurzaamthuis.nl. Dat scheelt gas, maar daardoor kunnen de andere kamers koud en vochtig worden. Hoeveel het oplevert om de hele woning een graad lager te zetten, lees je in ons stuk De verwarming één graad lager: hoeveel scheelt dat op jouw rekening?

Wil je toch stoken, kijk dan eerst op de Stookwijzer van het RIVM. Die geeft per postcode code geel, oranje of rood. Volgens de rijksinformatiesite IPLO geeft de Stookwijzer code rood als er sprake is van een windkracht 2 of lager binnen een postcodegebied. Het advies is dan om geen hout te stoken.

Ook je buren merken het. Volgens het kenniscentrum komt er uit een gemiddelde houtkachel of open haard ongeveer 7 gram fijnstof per uur. Op een avond van vier uur is dat zo'n 28 gram. Bijna vier op de tien Nederlanders hadden het afgelopen stookseizoen weleens last van de geur van houtrook.

Onze rekensommen zijn voorbeelden met gemiddelde prijzen en rendementen. Het verschil zit in de prijs van je eigen gascontract, wat je voor je hout betaalt en hoe zuinig je kachel is.

Bronnen: HBP Media, Milieu Centraal, Radar, Haarden-specialisten, Energievergelijk.nl, Keuzekoning, Openhaardhout Gigant, Haardhout-Fabriek, Wikipedia, Houtstook enzo, Duurzaamthuis.nl, IPLO, Alleenpuur