Op papier geschonken aan je kinderen om erfbelasting te besparen? Op 2 november hoor je of het kabinet dat voordeel inperkt

Samenleving
IMG_5094
Veel ouders met een eigen huis schenken hun kinderen op papier. Bij de notaris ligt vast dat het kind een bedrag krijgt, maar het geld blijft gewoon bij de ouder. Je kinderen betalen daardoor later minder erfbelasting. Uiterlijk maandag 2 november hoor je of het kabinet dat voordeel wil inperken om er de reparatie van box 3 mee te betalen.
Dat staat in de schriftelijke antwoorden van staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën op vragen over het Belastingplan 2027. Volgens Taxence gaat het om vragen die de Tweede Kamer op 12 oktober stelde. De antwoorden zijn gedateerd 16 oktober. Volgens De Dagelijkse Standaard werkt het kabinet aan een aangepast dekkingsvoorstel voor de box 3-novelle. Daarin neemt het de wens van de Kamer mee om het heffingsvrij rendement in box 3 te verhogen door papieren schenkingen aan te pakken.
Vorige week schreven we al over de politieke strijd hierover. Een Kamermeerderheid van ChristenUnie, D66 en CDA wil het box 3-gat deels dichten met papieren schenkingen, en de VVD is daar fel op tegen. Nieuw is dat er nu bedragen en een datum op tafel liggen.

Zo werkt het voordeel

Bij een schenking op papier maak je het geld niet over. Je hebt een schuld aan je kind en betaalt daarover elk jaar 6 procent rente. Die schuld moet bij een notaris zijn vastgelegd. Volgens de Consumentenbond moet dat minimaal 180 dagen vóór het overlijden van de schenker gebeurd zijn. Bij je overlijden gaat de schuld van de nalatenschap af. Je kinderen betalen dan over een kleiner bedrag erfbelasting.
Daar zit de winst. Kinderen betalen over een erfenis 10 procent belasting tot €158.669 en 20 procent over het deel daarboven. Een papieren schenking kan volgens De Dagelijkse Standaard voorkomen dat een deel van het vermogen in de schijf van 20 procent valt. Volgens de Consumentenbond verlaagt die schuld vaak ook je box 3-vermogen.

Twee ingrepen, twee bedragen

Eerenberg wijst op twee maatregelen die al in de Voorjaarsnota 2026 stonden. Toen kwam de papieren schenking op de lijst met 'opmerkelijke belastingconstructies'. Het ministerie heeft beide maatregelen doorgerekend:
  • Lagere rekenrente. De vaste rente van 6 procent en de levensverwachtingen in de schenk- en erfbelasting worden gemoderniseerd. Het ministerie verwacht een rekenrente van zo'n 3 procent per 1 januari 2028. Volgens De Dagelijkse Standaard levert dit vanaf 2028 structureel €153 miljoen per jaar op.
  • Fictieve verkrijging. Een latere aflossing, of de schuld die bij overlijden opeisbaar wordt, wordt dan belast alsof er nooit op papier geschonken is. Volgens Eerenberg verdwijnt zo het hele voordeel van de lagere schijf op de geschonken som. Papieren schenkingen zullen dan naar verwachting nauwelijks meer voorkomen. Dit levert vanaf 2027 structureel €157 miljoen per jaar op.
  • Beide samen. €157 miljoen in 2027 en €274 miljoen per jaar vanaf 2028.
Eerenberg erkent wel dat ouders soms op papier schenken zonder fiscaal motief. Een voorbeeld: één kind krijgt geld of een bedrijf, en de andere kinderen krijgen een even grote schenking op papier omdat het geld van de ouder nog vastzit.
Het gaat nog om opties, niet om een wetsvoorstel.

Rekenvoorbeeld met €200.000 overwaarde

Wat dit kan betekenen, laten we zien met een verzonnen en vereenvoudigd voorbeeld. Een ouder laat één kind €300.000 na, waarvan €200.000 overwaarde van het huis. Vrijstellingen laten we weg. Dit is geen advies voor jouw situatie.
  • Zonder papieren schenking: 10 procent over €158.669 (€15.867) plus 20 procent over €141.331 (€28.266). Totaal: €44.133 erfbelasting.
  • Met een eerdere papieren schenking van €100.000: €10.000 schenkbelasting tegen 10 procent. De erfenis is daarna €200.000, waarover €24.133 erfbelasting. Totaal: €34.133.
  • Verschil: €10.000, omdat €100.000 niet in de schijf van 20 procent valt maar tegen 10 procent wordt belast.
Daarnaast maak je elk jaar 6 procent rente over: €6.000 op €100.000. Die rente is onbelast voor de schenkbelasting, maar je moet het geld wel hebben. Met de fictieve verkrijging zou in dit voorbeeld het voordeel van €10.000 grotendeels verdwijnen. Met een rekenrente van zo'n 3 procent gaat er nog maar ongeveer €3.000 per jaar onbelast naar je kind.

Wat er met bestaande aktes gebeurt, is onbekend

De grote vraag is volgens Nextens hoe nieuwe regels omgaan met papieren schenkingen die al bestaan. Als ze teruggrijpen op bestaande aktes, kan dat leiden tot onverwachte belasting bij aflossing. FPS Advies wijst erop dat de ingangsdatum en een eventuele overgangsregeling nog niet bekend zijn. Juist die zijn doorslaggevend.
Uiterlijk 2 november stuurt Eerenberg de box 3-novelle, de uitvoeringstoets van de Belastingdienst en het nieuwe dekkingspakket naar de Kamer. Wat er met de grens voor spaarders gebeurt, lees je in ons stuk Valt het Belastingplan, dan wordt tanken duurder, maar je pensioenstrook en spaargeld kunnen er juist op vooruitgaan.

Wat je nu kunt doen

  • Verander een bestaande akte niet overhaast. Er ligt nog geen wetsvoorstel. Wacht eerst af wat er op 2 november naar de Kamer gaat.
  • Overweeg je een nieuwe schenking op papier? Bespreek dat met een notaris of fiscalist. Neem daarbij mee dat de regels later kunnen veranderen.
  • Heb je al een akte? Blijf de 6 procent rente echt overmaken. Doe je dat niet, dan ziet de Belastingdienst de schuld niet meer als schuld.
  • Reken na of je de rente ook op lange termijn kunt betalen, zeker als je vermogen grotendeels in je huis zit.
  • Houd ook 12 november in de gaten. De Kamercommissie voor Financiën heeft besproken dat er dan over de novelle gestemd kan worden.
loading

Loading