Ouders die hun kinderen op papier schenken, kunnen dat voordeel kwijtraken: alleen de VVD ligt nog dwars

Samenleving
shutterstock_2638780423
Je hebt bij de notaris vastgelegd dat je kind een bedrag van je krijgt, maar het geld staat gewoon nog op jouw rekening. Elk jaar maak je er rente over. Zo'n schenking op papier scheelt je kinderen later erfbelasting. Een ruime Kamermeerderheid wil juist dat voordeel kleiner maken, en in de coalitie houdt alleen de VVD het nog tegen.

De coalitie is het opnieuw oneens

Volgens het Nederlands Dagblad zijn de coalitiepartijen het onderling opnieuw oneens over de belasting op vermogen. Aanleiding is het gat dat de overgang naar het nieuwe box 3-stelsel slaat. Het kabinet wilde dat eerst dichten met een lagere belastingvrije grens, maar het voorstel om mensen al vanaf een vermogen van 30.000 euro belasting te laten betalen, kon in de Kamer op weinig steun rekenen. Er zouden daardoor honderdduizenden mensen een aanslag tegemoet kunnen zien.
Daarna kwam ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis met een alternatief. Hij stelt voor de papieren schenking in te perken en de extra opbrengst te gebruiken om aanpassingen in het nieuwe box 3-stelsel te financieren. Een ruime Kamermeerderheid wil dat het kabinet onderzoekt of deze constructie kan worden aangepast en hoeveel dat zou kunnen opleveren. Coalitiepartners D66 en CDA steunen dat. De VVD niet, meldt de NOS:
We gaan daar niet aan tornen.
- VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans, tegen de NOS
CDA-leider Bontenbal vindt het aanpakken van het fiscale voordeel een goed plan. Dat de VVD daar anders over denkt, moet volgens hem kunnen in een minderheidscoalitie. De VVD zoekt het geld liever elders: zij wil het belastingtarief voor ondernemers in box 2 nog verder verlagen dan nu in de plannen staat.

Zo werkt een schenking op papier

Het principe is eenvoudig. Iemand schenkt een bedrag zonder het echt over te maken. De schenker blijft het bedrag schuldig aan de ontvanger en betaalt daarover jaarlijks rente. Bij je overlijden gaat die schuld van je nalatenschap af. Er blijft dus minder over om erfbelasting over te betalen.
Het voordeel geldt alleen als je je aan strikte voorwaarden houdt. Volgens de Consumentenbond moet de schenking op papier minimaal 180 dagen vóór het overlijden van de schenker bij een notaris vastgelegd zijn. Ook moet de schenker ieder jaar 6% rente over de schenking betaald hebben. Die rente moet je ook echt overmaken. Als je dat niet doet, telt de schuld niet mee voor de erfbelasting en krijg je niet het belastingvoordeel dat je wilde, schrijft ABN AMRO.
Het geld blijft op jouw rekening staan, maar de schuld gaat bij je overlijden van de erfenis af.

Een rekenvoorbeeld

Partner Accountants rekent een eenvoudig geval door. Stel: je schenkt € 100.000 op papier aan je kind en houdt dit tien jaar vol. Over dit bedrag betaal je jaarlijks 6% rente, oftewel € 6.000 per jaar. In totaal draag je in die periode € 60.000 over aan je kind.
Dan de erfbelasting. Heb je de vrijstelling al volledig gebruikt voor ander vermogen en valt de nalatenschap helemaal in de eerste schijf, dan levert de schuld van € 100.000 een besparing op van € 10.000 aan erfbelasting. Kinderen betalen over een erfenis boven de vrijstelling 10% belasting tot € 158.669. Daarboven wordt het tarief 20% in plaats van 10%. Bij een grotere nalatenschap telt dezelfde schuld van € 100.000 dus zwaarder door.
Gratis is het niet. Volgens Familiehypotheekoverzicht betaal je vaak direct schenkbelasting (±10%), jaarlijks 6% rente én doorlopende box 3-belasting voor je kind. Ook de rente zelf moet je kunnen opbrengen: heb je weinig liquide middelen, dan wordt dit zwaar.
  • Vastleggen: verplicht via een notariële akte
  • Rente: minimaal 6% per jaar, echt overgemaakt
  • Termijn: akte minimaal 180 dagen vóór overlijden
  • Erfbelasting kind: 10% tot € 158.669, daarboven 20%
  • Voorbeeld: € 100.000 op papier kost € 6.000 rente per jaar

Wat er bij versobering wegvalt, is nog onduidelijk

Hier zit de onzekerheid. Er is nog geen wetsvoorstel om de schenking op papier te beperken. Het kabinet moet eerst kijken naar de wensen van de Kamer en met een uitwerking komen. Hoe een eventuele beperking eruit zou zien, en of die ook gevolgen heeft voor akten die al bestaan, is nog niet bekend, schrijft Dagelijkse Standaard.
Nieuw is de discussie niet. In de Voorjaarsnota van eind maart zette het kabinet de constructie al op de lijst met 'opmerkelijke belastingconstructies', schreven we eerder. De Consumentenbond beschrijft twee mogelijke wijzigingen die al in beeld waren. De eerste gaat over de rente: de kans is groot dat per 1 januari 2028 het rentepercentage verandert. De rente wordt dan per jaar vastgesteld, maar zal rond de 3% liggen. De tweede: wie op papier schenkt om het hogere erfbelastingtarief te ontlopen, zou de schenking alsnog tegen het hoge tarief belast zien worden.
In het rekenvoorbeeld komt het zo uit. Wordt de rente gehalveerd, dan gaat er per jaar minder belastingvrij naar je kind. Wordt de schenking alsnog tegen het hoge tarief belast, dan verdwijnt juist het voordeel voor wie met zijn nalatenschap in de schijf van 20% zou vallen. Welke kant Grinwis precies op wil, staat nog niet vast.

De tijdlijn

Volgens Taxence verwacht het kabinet op 28 oktober het advies van de Raad van State over de aanpassing van de box 3-wet. Staatssecretaris Eerenberg streeft ernaar de novelle uiterlijk 2 november bij de Tweede Kamer in te dienen. Dan moet ook duidelijk worden welke dekking het kabinet kiest. Daarna gaat het snel: de Tweede Kamer stemt op 12 november 2026 over het Belastingplan, de Eerste Kamer op 15 december.

Wat je nu kunt doen

  • Heb je al een akte? Maak de rente elk jaar op tijd over en bewaar de bankafschriften. Zonder bewijs van betaling verdwijnt het voordeel, wat de politiek ook besluit.
  • Reken na of het voor jou loont. Het voordeel is het grootst als je nalatenschap in de schijf van 20% valt en je de 6% rente zonder moeite kunt betalen.
  • Overweeg je een nieuwe akte? Bespreek het eerst met een notaris of fiscalist, en wacht niet tot december: het notariaat is aan het eind van het jaar vaak druk.
  • Houd 2 en 12 november in de gaten. Dan moet blijken of de VVD haar veto volhoudt of dat de schenking op papier toch in de dekking belandt.
loading

Loading