Pinpas tegen je telefoon houden om je rekening te beveiligen? Juist dan wordt hij leeggehaald, zo werkt de nieuwe NFC-truc

Je wordt gebeld over verdachte betalingen op je rekening. Een behulpzame bankmedewerker wil je pas snel blokkeren. Je installeert een app en houdt je pinpas even tegen je telefoon. Precies op dat moment neemt iemand anders bij een geldautomaat geld van je rekening op.

En al die tijd heb je je pas gewoon zelf in handen.

De politie waarschuwt voor deze nieuwe vorm van bankhelpdeskfraude. Volgens Rijnmond en Omroep West buitten oplichters in drie weken tijd zo'n €380.000 uit bij ongeveer 170 slachtoffers. Twee verdachten zijn aangehouden.

Volgens de politie krijgen slachtoffers eerst een automatisch ingesproken bericht te horen. Een stem waarschuwt voor verdachte activiteiten op je rekening. Herken je de betalingen niet, dan moet je op 1 drukken. Na wat wachtmuziek neemt een zogenaamde bankmedewerker het gesprek over, meldt WaarMaarRaar.

Die berichten zijn gemaakt met kunstmatige intelligentie. Volgens Omroep West hebben de criminelen tientallen geluidsfragmenten gemaakt, met verschillende stemmen en de namen van verschillende banken en bedrijven. Daardoor klinkt elk telefoontje net even anders, en geloofwaardiger.

De nepmedewerker zegt dat je snel moet handelen om je bankpas te laten blokkeren. Daarvoor moet je een app op je telefoon installeren. Daarna vraagt hij je je pinpas tegen je eigen telefoon te houden.

Via die app lezen de criminelen de NFC-chip van je pinpas uit, de chip waarmee je contactloos betaalt. De gegevens gaan meteen naar een handlanger, een zogenoemde pinner, die al bij een geldautomaat staat. Hij neemt geld op met een telefoon die jouw pas nabootst, schrijft Omroep West. De app werkt volgens de politie op alle telefoons.

Soms is daarvoor niet eens een pincode nodig. Dat zei een woordvoerder van de politie Rotterdam tegen RTL Nieuws. Juist doordat je je pas niet uit handen geeft, heb je volgens de computerclub HCC het idee dat je je rekening beveiligt, terwijl er soms duizenden euro's verdwijnen.

Volgens de politie kwamen de slachtoffers uit heel Nederland en waren ze van alle leeftijden. Het waren niet alleen senioren: ook tientallen twintigers en dertigers werden opgelicht.

Het Rotterdamse Team Cybercrime pakte op 6 oktober twee mannen op: een 23-jarige uit Vaassen en een 25-jarige uit Ede. Volgens de politie hadden zij belangrijke rollen in het netwerk. Ze blijven nog zeker negentig dagen vastzitten. De servers waarmee de fraude werd gepleegd zijn offline gehaald, en de telefoons en laptops van de verdachten zijn in beslag genomen.

Contactloos betalen uitzetten in je bankapp kan bij de ene bank wel en bij de andere niet. Bij Rabobank kan het volgens SeniorWeb in de app, via Instellingen, Passen. Bij ABN AMRO, Bunq, ING en Knab kun je het volgens de Consumentenbond niet uitzetten. Wel kun je bij sommige banken je paslimiet verlagen. De politie noemt dat zelf niet als oplossing. Haar advies is: ophangen en zelf je bank bellen.

Op 15 oktober oordeelde het Europees Hof van Justitie dat banken slachtoffers van fraude direct moeten terugbetalen, ook als de klant grof nalatig is geweest. Het geld moet uiterlijk aan het eind van de eerstvolgende werkdag terug op je rekening staan, meldt HBP Media. Daarna kan de bank de schade alsnog op jou proberen te verhalen, maar dan moet ze bewijzen dat je grof nalatig was. De uitspraak geldt alleen voor betalingen die zonder jouw toestemming zijn gedaan, niet voor geld dat je zelf naar een oplichter overmaakt. Wat het arrest betekent als je op een nep-link hebt geklikt, lees je in ons eerdere stuk.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) bekijkt elke bank zelf wat de uitspraak betekent, meldde het ANP in Banken bekijken gevolgen uitspraak bankfraude 'ieder voor zich'. Volgens de NVB gaat het arrest over het moment van terugbetalen. Wie de schade uiteindelijk draagt, verandert er volgens de banken niet door. Dat bepaalt veel: in 2024 was de schade door bankhelpdeskfraude bijna €23 miljoen, en banken vergoedden 48 procent van de schade van particuliere klanten.

Heb je al meegedaan? Bel dan meteen je bank, want de plicht om terug te betalen geldt alleen als je de fraude zonder onnodige vertraging meldt. Doe daarna aangifte en meld het ook bij de Fraudehelpdesk.

Bronnen: Omroep West, Rijnmond, Hart van Nederland, Omroep Gelderland, WaarMaarRaar, ANDC, HCC, SeniorWeb, Consumentenbond, HBP Media, De Dagelijkse Standaard, ANP