Het basisinkomen: oplossing voor de toekomst of naïef links ideetje?

De laatste tijd staat het basisinkomen, een vaste uitkering voor iedereen, weer volop in de belangstelling. Het zou een oplossing kunnen zijn voor de zogenoemde ‘second machine age’, een nieuwe periode waarin steeds meer arbeid wordt overgenomen door machines en er simpelweg onvoldoende werk is voor iedereen.

In de toegenomen vrije tijd zouden mensen meer gaan zorgen voor anderen, extra scholing gaan volgen of zich bekwamen in creatieve en innovatieve werkzaamheden. Altijd met de zekerheid van een basisinkomen ter hoogte van bijvoorbeeld de huidige AOW van 760 euro per maand. Het basisinkomen vervangt alle andere uitkeringen en heeft als groot voordeel dat in tegenstelling tot de huidige bijstand, elke extra verdiende euro mag worden gehouden.

Maar er kleven natuurlijk ook grote nadelen aan, want gratis geld van de overheid is dat niet veel te duur en maakt het mensen niet lui? Volgens steeds meer deskundigen valt dat wel mee. In Tegenlicht van afgelopen zondag en in het pas verschenen boek van Rutger Bregman ‘Gratis geld voor iedereen’ leggen ze uit waarom.

Mincome Program
Voorstanders van het basisinkomen halen graag het Mincome Program aan als bewijs voor het welslagen van het basisinkomen. In de jaren 70, toen het onderwerp ook speelde, besloot een progressieve Canadese regering een experiment te starten in het kleine stadje Dauphin. Iedereen in de arme gemeenschap, die onder een bepaalde inkomensgrens zat, kreeg een aanvulling op zijn inkomen.

Het experiment duurde van 1974 tot 1979. Daarna gooide een nieuwe conservatieve regering roet in het eten. De geldkraan werd dichtgedraaid en de data van het onderzoek belandden in een archief.

Tot de Canadese economieprofessor Evelyn Forget besloot om de eindeloze hoeveelheid dozen met gegevens te gaan analyseren. Ze kwam tot verrassende resultaten.

De meesten werken door
Ten eerste bleek dat de meeste mensen gewoon doorwerkten. Er waren maar twee groepen die minder arbeidsuren maakten. Jonge mannen ruilden arbeid in voor scholing. Ze maakten hun middelbare school af en gingen niet op 16-jarige leeftijd werken, maar pas rond hun negentiende. En getrouwde vrouwen werkten minder. Zij besteedden meer tijd aan het moederschap en aan zorg voor anderen.

Mensen lijken dus niet lui te worden van een basisinkomen. Ze blijven grotendeels doorwerken of besteden hun toegenomen vrije tijd nuttig.

Minder ziekenhuisopnamen
Het tweede wat opviel was de afname van 8,5 procent van het aantal ziekenhuisopnamen. Enerzijds omdat er minder ongelukken in huis gebeurden en omdat huiselijk geweld en alcoholmisbruik afnamen. Anderzijds omdat mensen minder vaak werden opgenomen voor psychische klachten. Het aantal depressies en stress gerelateerde problemen daalde.

Vergelijkbare experimenten in de VS leidden tot dezelfde resultaten: mensen blijven gewoon werken, maar zijn gezonder en gelukkiger.

Kostenplaatje
Dan rest natuurlijk het kostenplaatje. Marcel Canoy, hoofdeconoom van onderzoeksbureau Ecorys, rekent voor dat het financieel haalbaar is. De baten die ontstaan door de afschaffing van alle andere uitkeringen, toeslagen en regelingen komen uit op 125 miljard. De kosten van een basisinkomen van 760 euro per maand voor iedereen zijn volgens de econoom 155 miljard. Dat is inclusief 18 miljard voor kinderbijslag en een bijzondere uitkering van 20 miljard voor hulpbehoevenden.

Zachte baten
Het tekort van 30 miljard zou moeten worden goed gemaakt door zogenaamde zachte baten: mensen nemen de nu nog betaalde zorg voor anderen over, ze doen ander nuttig vrijwilligerswerk, benutten hun innovatieve en creatieve vermogens en worden productiever omdat ze minder psychische en fysieke klachten hebben. Dat laatste bespaart bovendien ziektekosten.

Vooralsnog durft echter geen overheid zijn vingers te branden aan het basisinkomen. De risico’s zijn veel te groot. Wie zegt bijvoorbeeld dat de resultaten van het stadje Dauphin elders hetzelfde zijn en of die zachte baten hoog genoeg zijn.

Maar het idee is mooi: Het basisinkomen geeft mensen meer verantwoordelijkheid en de middelen om hun eigen leven in te richten en dat maakt hen ondernemender, gezonder en gelukkiger.

Bron(nen):   Tegenlicht      

23 Reacties Doe mee met de discussie →


  • harrr

    Alle linkse ideetjes zijn naïef .. dusssssss….

  • kletsmajoor

    “Maar het idee is mooi: Het basisinkomen geeft mensen meer verantwoordelijkheid en de middelen om hun eigen leven in te richten en dat maakt hen ondernemender, gezonder en gelukkiger.”

    Nee, het neemt juist verantwoordelijkheid af van mensen, n.l. de verantwoordelijkheid om voor hun eigen inkomen te zorgen. Mensen worden daardoor juist minder ondernemend. Op termijn verdwijnt daardoor de economische groei, lopen de staatsinkomsten terug en wordt het hele stelsel onbetaalbaar. Zo zijn alle communistische landen ingestort.

    • Volledig

      Mensen willen geen basisinkomen omdat ze dan aardappelen in de pan kunnen gooien. Mensen willen minstens evenveel verdienen als de buurman. Een basisinkomen neemt geen verantwoordelijkheid weg, het maakt de levenstandaard in een land hoger. Maar goed, een wetenschappelijk onderzoek overtuigt je niet, dus waarom zou ik het eigenlijk proberen.

      • Apekool

        Eensch!

        Daarbij: in Nederland heb je feitelijk al een basis-inkomen, je moet er alleen een enorme stapel papieren voor invullen.

        Voor werkenden lijkt het basisinkomen op de belastingvrije voet (weet u nog van vroeger?), voor niet-werkenden is alle extra inkomen ook werkelijk extra.

  • marianne martens

    Eigendomsrecht opheffen, iedereen inkomsten, degenen die willen werken, innoveren, studeren, wetenschap bedrijven, meer inkomsten. Coöperaties zoals bij banken, woningen, verzekeringen, voetbalsport en andere sporten, kinderopvang, ziekenhuizen, luchtvaart, defensie,dierenbescherming etc. politici worden burgers en burgers worden politici. Gewoon weer zelfbestuur in de regio. Geen Provinciale State, geen 1e en 2e Kamer, vooral geen Gemeente besturen. Wat een besparing zou dit alles opleveren.

    • harrr

      wat moet ik me daarbij voorstellen in de praktijk?…

      • marianne martens

        Arbeidszelfbestuur/ raden, iedereen gelijk, Alleen maar Coöperaties ( gebeurt in Amerika steeds meer, geen hiërarchie),geen Stichtingen, geen VOF, geen BV’s, geen Roofridders-constructies etc. Een voorbeeld van Eigendomsrecht opheffen zou een mooie oplossing zijn voor een andere globale verdeling van de middelen en wordt het woord machtsuitoefening over anderen/wij/slaven/ proletariaat anders gedefineerd.

        • harrr

          Volgens mij heeft de teloorgang van het communisme wel aangetoond dat dit niet gaat werken.
          In een *iedereen is gelijk* maatschappij heeft heeft het geen direkt nut om “beter” of zelfs “de beste” te zijn en dat zit toch wel een beetje in de aard van ons beestje.
          Rijke bedrijven (met rijke eigenaren) zorgen nu eenmaal wel voor banen ….

          • marianne martens

            In je laatste alinea heb je gelijk. Volgens de geschiedenis was het arbeidszelfbestuur onder Tito een succes ook met zoveel ethnische verschillen.Misschien zijn de ontwikkelingen met het woord” groen” in opmars. Hele woonwijken worden ontwikkeld, gebouwd met inspraak
            van alle komende bewoners. In Duitsland, België en ook hier gebeurt veel. Hoopgevend in ieder geval.

          • harrr

            Klopt, daar gebeurt meer dan hier.

            Als dorp bijvoorbeeld investeren in eigen
            (groene) energievoorziening, bijvoorbeeld middels aardwarmte. 1malige
            investering en dan alleen draaiend houden. Daar gaat je energierekening flink
            van omlaag , Zeker bij verkoop van overproduktie (wat ook veel gebeurt daar)

            Echter.. Probeer dat maar eens in ons
            dichtgeregelde land.

            Hier kan helemaal niets.

            Eigenlijk is hier alles verboden of wettelijk
            verplicht, er is geen grijs vlak meer om
            zelf dat soort initiatieven te ontwikkelen.

            Je eigen watervoorziening / warmte uit de grond
            halen zit ook al dichtgetimmerd met regels en verboden.

            Verboden welke overigens vooral bestaan dankzij
            die “groenen” … want stel je voor dat er wat rook uit je pijp komt
            omdat je WEL CO2 neutraal stookt..

          • marianne martens

            de regels zijn om te huilen zeker tegenover jong en oud die werkelijk vernieuwen, energiek en zo enthousiast zijn.Alle initiatieven worden grotendeels dichtgetimmerd ws om de fossielen die met fossielen brandstof werken te beschermen. Leuk is wel dat wat je schrijft toch gebeurt.
            Zo voel ik het ook, tegendraads doen.

          • harrr

            mwah.. de overheid verdiend het meest aan de energie (check je afrekening maar), dus die zijn er het meest bij gebaat. Gelukkig neem ik amper nog gas af, dus daar verdienen ze niet veel meer aan. Bespaar bakken geld en stook nog eens co2 neutraal ook :)
            Nu nog met zn allen over op kernenergie, scheelt bakken co2 , autos dan goedkoop elektrisch, scheelt ook bakken c02.. en de zon kan weer schijnen :) :)

          • marianne martens

            Minder gas verbruiken is knap van je. de voorstellen zijn goed, deze voorstellen brengen je meteen in een vrolijke stemming, wij zijn stapsgewijs naar co2 neutraal, spau muren, vloeren, dubbelglas nu nog gescheiden water etc.

          • harrr

            Minder gas is niet zo knap hoor, gebruik het alleen nog maar voor douchen en koken.
            Verbruik daarvoor is nihil vergelijken bij verwarmen.

          • ernie

            Voor het recht is iedereen gelijk (of mag de elite hier wel 150 rijden?). Dus ook als er een recht op inkomen is. Heeft niks met communisme te maken.

  • Vogelbeest

    In Noord-Korea werkt het al.

  • Joop

    Naïef natuurlijk, maar het gelijke monniken, gelijke kappen is wel een goed idee voor zaken die in NL te duur zijn. Wonen en zorg.

    Voor elk adres een woontoeslag à 300e en dan stoppen met HRA en huurtoeslag icm afschaffen sociale huur.
    Ook awbz naar de zorgverzekeraars en iedere volwassene toereikende zorg toeslag voor de onvermijdelijke premieverhoging icm inkomensafhankelijke eigen risico.

    • Vogelbeest

      Stoppen met alle mogelijke toeslagen en de belastingen omlaag. Minder ambtenaren nodig, minder kans op fraude. Hoger besteedbeer inkomen. Win-win-win.

  • Dead Silence

    Communisme noemen we dat.

  • Meneer Dick

    Het is totaal onmogelijk om in 1 land een fundamenteel ander systeem te hebben dan in alle andere landen. Dan zijn alle andere argumenten en overwegingen zinloos.

  • Rinus57

    Dit plaatje is communistisch en communie achtig gedachtengoed , zo zweverig en onrealistisch , dat ik mij afvraag waar deze onzin goed voor zou zijn .

    Bij deze redenatie word alles en iedereen over een kam geschoren en mogen wij als eenheidsworst volgens deze beleidsmakers fungeren alsof leven een wandelende rekening betreft met vast omlijnde kaders .

    Bedrijfsmatig een levensstandaard invoeren met een strak kosten baten regeling , met beperking op vrijheid van verwerving van goederen of bezit .

    Dit gelet op het niveau van betaling standaard € 760,00 .

    Zeer naïef om te denken dat daar in het systeem aan gedacht kan worden , een gemiddelde huurwoning doet al dit bedrag , laat staan dat daar voeding en kleding bij komt .

    Mijn mening is dan ook , een grote luchtfietserij , zowel van links als van rechts .

    Sorry , geen seconde om dit zinloze gedachtengoed te overwegen .

  • ernie

    Er is niks links aan:
    1. Ik leef en heb dus recht op leven
    2. Om te kunnen leven heb ik inkomen nodig
    3. Dus heb ik recht op inkomen

    Inkomen is een recht en geen links of rechtse hobby. Pas wanneer wij met zijn allen elkaar een (minimum?) inkomen garanderen is er sprake van een rechtvaardige samenleving. De weg ernaartoe zal nog wel even duren want de Romeinen wisten het al: homo hominem lupus (de mens is de mensen een wolf). Intussen doen we huilie huilie en roepen ach en ooh als er weer een supergraaiert wordt ontmaskerd en vinden we het onrechtvaardig dat de supergraaierts hun gang kunnen gaan. Wim Kok, Wouter Bos en vele andere linkse graaierts doen net zo hard mee als de rechtse zakkenvullers. Maar dat neemt niet weg: inkomen is een recht.

  • Twan

    Haha de SOPN partij was al lang voorstander van dit idee:

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Soeverein_Onafhankelijke_Pioniers_Nederland