Darmkanker neemt wereldwijd toe, zeker onder vijftigers en zelfs veertigers, en oncologen wijzen inmiddels zonder omwegen naar één schuldige: het avondeten dat vol ultrabewerkt en bewerkt voedsel zit.
Volgens een door
Business Insider geraadpleegde groep kankerspecialisten is “het slechtste diner” een avondmaaltijd die bestaat uit bewerkt vlees (ham, spek, worst), rood vlees, sterk gesuikerde drankjes en ultrabewerkte snacks zoals witbrood, pizza, kant‑en‑klaarmaaltijden en desserts uit de fabriek.
’s Avonds werkt de spijsvertering trager, waardoor vet, suiker en kankerverwekkende verbindingen langer in contact staan met het darmslijmvlies en ontstekingsprocessen worden aangejaagd.
De 4 ‘verboden’ onderdelen van het slechtste diner
- Bewerkt vlees Denk aan spek, worst, ham en knakworsten. De WHO‑kankertak IARC classificeert bewerkt vlees als “kankerverwekkend voor de mens” (groep 1); elke 50 gram per dag verhoogt het risico op darmkanker met zo’n 18 procent.
- Veel rood vlees Grote porties rund- of varkensvlees hangen samen met een duidelijk hoger risico op colorectale kanker. Haem‑ijzer en bij hoge verhitting gevormde stoffen beschadigen cellen in de darmwand.
- Ultrabewerkte koolhydraten en snacks Witte pizza‑bodems, fabrieksbrood, frituursnacks en zoete toetjes vallen in de categorie ultrabewerkt. Studies laten zien dat mensen die hier het meest van eten tot wel 45 procent meer voorstadia van darmkanker ontwikkelen dan mensen die zulke producten beperken.
- Suikerrijke (fris)dranken Suikerhoudende frisdrank en zoete ijsthee leveren veel calorieën, pieken de bloedsuiker en bevorderen zo obesitas, dat op zijn beurt het risico op darmkanker verhoogt. Jongvolwassenen met een hoge inname van suikerrijke dranken blijken vaker late‑stadium darmkanker te krijgen.
Cijfers
In grote langlopende studies onder tienduizenden vrouwen steeg het risico op voorstadia van darmkanker met 45 procent bij de hoogste consumptie van ultrabewerkt voedsel, vergeleken met de laagste.Een ander onderzoek vond 8 procent meer darmkanker per 30 gram extra rood en bewerkt vlees per dag. Wereldwijd schat de Wereld Kanker Onderzoeksfonds‑alliantie dat een aanzienlijk deel van de gevallen van colorectale kanker voorkomen kan worden door minder rood en bewerkt vlees en meer vezelrijke, onbewerkte voeding te eten.
Wat dan wel op je bord?
Oncologen benadrukken dat niet één hap je veroordeelt, maar dat patronen tellen. Een “beschermend” diner ziet er eerder uit als dit: veel groenten, volkoren granen, peulvruchten, wat noten en zaden, beperkt rood vlees en liefst geen bewerkt vlees of suikerrijke frisdrank.
Wie het risico op darmkanker wil verlagen, doet er volgens internationale richtlijnen goed aan
bewerkt vlees zo veel mogelijk te mijden, rood vlees te beperken en ultrabewerkte producten te verruilen voor simpele, herkenbare ingrediënten.