Aardbevingen in Nederland: waarom Groningen en Limburg niet hetzelfde verhaal zijn

Bij een aardbeving in Nederland denken veel mensen eerst aan Groningen. Toch komen ook in het zuiden van het land aardbevingen voor. Het zijn niet automatisch dezelfde verschijnselen met dezelfde oorzaak. Het KNMI onderscheidt natuurlijke bevingen en bevingen die door menselijk handelen ontstaan.

Dat verschil verklaart waarom een kaart met Nederlandse aardbevingen meer laat zien dan alleen de geschiedenis van de gaswinning.

In Noord-Nederland komen geregeld geïnduceerde aardbevingen voor. Dat zijn bevingen veroorzaakt door menselijk handelen, zoals gaswinning. In het zuiden kunnen natuurlijke aardbevingen optreden die samenhangen met platentektoniek: de bewegingen en spanningen in de aardkorst.

Het is een uitleg van de belangrijkste patronen, geen regel waarmee je zonder onderzoek elke afzonderlijke trilling kunt indelen.

Het KNMI gebruikt seismische metingen om trillingen te registreren en te onderzoeken. Seismometers zetten beweging van de aardkorst om in een seismogram. De magnitudeschaal geeft de grootte van een aardbeving weer. Een registratie op een kaart is dus in de eerste plaats een meetresultaat, niet een verklaring dat alle omwonenden iets hebben gevoeld. [web:47]

Op de aardbevingenpagina vraagt het KNMI mensen die een beving hebben gevoeld juist om een enquête in te vullen. Metingen en ervaringen van bewoners zijn verschillende soorten informatie.

In het KNMI-jaaroverzicht over 2025 staat dat in het Groningenveld nog bevingen optraden ondanks het stoppen van de gaswinning. Het overzicht noemt voor dat jaar 31 aardbevingen in het veld. Het beëindigen van de winning betekende dus niet dat de geregistreerde seismische activiteit onmiddellijk verdween.

Dat is geen voorspelling van hoeveel bevingen nog komen of hoe zwaar die zullen zijn. De waarneming beschrijft wat in dat jaar is geregistreerd, niet wat een specifieke bewoner morgen kan verwachten.

De kaart op de KNMI-pagina toont de vijftien laatste aardbevingen en andere seismo-akoestische registraties in en rond Nederland. Het is daarmee geen kaart van uitsluitend schadegevallen of uitsluitend Nederlandse aardbevingen. Controleer de soort registratie, locatie en tijd voordat je er conclusies aan verbindt.

Let ook op de tijdsaanduiding. Het KNMI vermeldt de tijd in UTC, die verschilt van de Nederlandse lokale tijd. Een tijdstip op de kaart kan daardoor afwijken van het tijdstip dat je zelf op je klok zag.

De nuttigste eerste vraag bij een bericht over een Nederlandse aardbeving is daarom niet alleen hoe zwaar die was, maar ook waar die plaatsvond en hoe de beving is geclassificeerd. Groningen en Limburg staan op dezelfde kaart, maar vragen om een andere geologische uitleg.