Eerste nachtvorst in aantocht: tap je buitenkraan nu af, anders kan je verzekeraar de schade weigeren

zaterdag, 24 oktober 2026 om 6:37

Heb je een buitenkraan aan de gevel of een kraan in de schuur? Draai die dan binnenkort dicht en laat hem leeglopen. Volgens Weeronline kan het kwik later deze week 's nachts plaatselijk dicht bij het vriespunt komen, en begin november is er kans op de eerste vorst. Een gesprongen leiding is meestal verzekerd, maar niet altijd als je zelf niets hebt gedaan om het te voorkomen.

Een buitenkraan die niet is afgetapt, kan voor je verzekeraar een reden zijn om niet te betalen.

Gemiddeld vriest het rond 3 november voor het eerst

In de actuele verwachting van Weeronline wordt het overdag vaak 13 tot 16 graden, terwijl de nachten steeds kouder worden. Volgens het weerbureau wordt het begin november mogelijk kouder, met 's nachts kans op de eerste vorst.

Dat is geen uitzondering. In De Bilt zakt de temperatuur volgens Weeronline gemiddeld op 3 november voor het eerst onder nul, meldt Weersvooruitzicht.nl. De laatste jaren kwam de eerste vorst wel later: van 2020 tot en met 2025 vroor het in De Bilt pas tussen 16 en 29 november voor het eerst. In 2019 was het daarentegen al op 31 oktober zover. Bij een heldere, windstille nacht met een minimum van 1 tot 3 graden kan het aan de grond al vriezen.

Wacht dus niet tot het echt koud is. Volgens Univé is de herfst het handigste moment om de buitenkraan af te sluiten, omdat je dan zeker weet dat de leiding voor de eerste vorst leeg is.

Vorstschade is meestal gedekt, maar niet altijd

Een kapotgevroren waterleiding valt in de meeste gevallen onder je opstalverzekering, schrijft Univé. De verzekeraar noemt wel een uitzondering: schade door achterstallig onderhoud of doordat je geen voorzorgsmaatregelen hebt genomen. OHRA is concreter. Vorstschade is daar vaak gedekt, maar alleen als je de thermostaat niet lager zet dan 15 graden en de buitenkraan aftapt.

Ook het bedrag dat je terugkrijgt kan tegenvallen. Volgens Verzekeringen.com komt het voor dat schade door een niet-afgetapte buitenkraan helemaal niet verzekerd is. Ook kan het zijn dat alleen de gevolgschade van de lekkage wordt vergoed, en niet de vervanging van de kapotte leiding. Schadeoplossing.nl noemt het niet van binnenuit afsluiten van de buitenkraan uitdrukkelijk als voorbeeld van nalatigheid.

Volgens Polismoment staat er in vrijwel alle polisvoorwaarden een vorstclausule. Daarin staat dat je de woning voldoende vorstvrij moet houden. Wat 'voldoende' is, verschilt per verzekeraar. Liet je de woning onverwarmd of heb je leidingen niet afgetapt, dan loop je het risico dat je claim helemaal of voor een deel wordt afgewezen.

Zo tap je je buitenkraan af

Je hebt er geen gereedschap voor nodig. Zoek eerst de afsluitkraan, die tussen de hoofdkraan en de buitenkraan zit. Volgens Univé vind je die meestal onder het aanrecht of in de kelder, en soms in de kruipruimte. Je herkent hem vaak aan een hendel of draaiknop.

Draai de afsluitkraan binnen dicht.
Draai de buitenkraan helemaal open, zodat het water dat nog in de leiding staat eruit loopt.
Zet het ontluchtingsventiel op de leiding naar de buitenkraan open, zoals OHRA adviseert.
Haal de tuinslang en eventuele koppelstukken van de kraan.
Gebruik je een kraan in de schuur of garage nooit? Sluit die dan ook af en laat de leiding leeglopen, adviseert a.s.r.

Heb je een vorstbestendige buitenkraan, dan hoef je volgens Schadeoplossing.nl minder te doen. Draai zo'n kraan dan niet te strak dicht.

Ook binnen kan een leiding bevriezen

De buitenkraan is niet het enige zwakke punt. Volgens OHRA bevriezen leidingen meestal pas bij een graad of min 5, maar dat hangt af van waar ze liggen. Leidingen in de kruipruimte, op een onverwarmde zolder en naar de garage of schuur zijn extra kwetsbaar. Tocht maakt het risico groter. Isoleer leidingen in onverwarmde ruimtes en maak de ruimte met de hoofdkraan en watermeter tochtvrij.

Let ook op de thermostaat. In De verwarming één graad lager: hoeveel scheelt dat op jouw rekening? schreven we al wat een lagere nachtstand oplevert. Kijk wel wat je polis als ondergrens noemt: bij OHRA is dat 15 graden. Univé adviseert de verwarming op 12 tot 15 graden te laten staan als je niet thuis bent.

Kijk vandaag nog in je polis

De dekking verschilt per verzekeraar. Verzekeringen.com raadt aan om vooraf de polisvoorwaarden van je opstalverzekering te lezen, omdat daar precies in staat wat wel en niet wordt vergoed. De opstalverzekering betaalt de schade aan het huis zelf. De inboedelverzekering betaalt de schade aan je spullen. Huur je, dan regelt de verhuurder de schade aan de woning met zijn verzekeraar.

Wanneer het precies gaat vriezen, is nog onzeker. Vorige week verwachtte Weeronline in de maandverwachting nog een zachtere november dan normaal, met waarschijnlijk weinig nachtvorst. Toch is aftappen een klusje van vijf minuten, en het kost niets. Een kapotte leiding die je zelf moet betalen kost wel geld.