Waarom slimme mensen zichzelf vaak in de weg zitten (en deze 5 dingen helpen)

We zijn er maar druk mee: carrière maken, relaties onderhouden, kinderen opvoeden, gezond eten en liefst ook nog een beetje gelukkig zijn. Maar één behoorlijk belangrijke vaardigheid krijgt opvallend weinig aandacht: jezelf een beetje leren besturen.

Psychologen noemen dat self-mastery. Dat klinkt alsof je voortaan als een zenmeester door het leven moet, zonder woede-uitbarstingen, onzekerheid of dat stemmetje dat om drie uur 's nachts ineens al je mislukkingen uit 2007 wil evalueren. Gelukkig niet. Het gaat erom dat je begrijpt wat er in jezelf gebeurt, zodat je niet voortdurend automatisch reageert.

Volgens psychologen kun je daarbij eigenlijk je eigen coach worden. Vijf vaardigheden helpen:

Dat betekent niet dat alles je eigen schuld is. Je baas kan werkelijk een draak zijn en je jeugd kan wel degelijk invloed hebben op hoe je nu functioneert. De nuttige vraag is alleen niet: wie heeft dit veroorzaakt? Maar: wat kan ík er nu mee? Daarmee verander je van figurant in je eigen leven weer een beetje in de schrijver ervan.

Word onderzoeker van je eigen gebruiksaanwijzing. Wanneer schiet je in de verdediging? Waarom raakt kritiek je zo? Wat gebeurt er als je je afgewezen voelt? En vooral: welke overtuiging zit daaronder? Gedachten als ik ben niet goed genoeg of ik moet presteren om iets waard te zijn kunnen jarenlang ongemerkt de dienst uitmaken.

Jaloers? "Wat kinderachtig van mij." Angstig? "Stel je niet aan." Fout gemaakt? "Wat ben ik toch een idioot." Zo hebben we niet alleen een vervelend gevoel, maar geven we onszelf ook nog een trap na. Mindfulness draait juist om constateren: ik merk dat ik boos ben. Dat is iets anders dan volledig door die boosheid te worden meegesleept.

Gedrag ontstaat meestal niet uit het niets. Misschien werd je perfectionistisch omdat goede prestaties vroeger waardering opleverden. Misschien zoek je voortdurend bevestiging omdat afwijzing je bang maakt. Begrijpen waar gedrag vandaan komt, is effectiever dan jezelf ervoor afbranden.

En daar komt alles samen. Iemand bekritiseert je en voordat je terugbijt, trek je je mentaal even terug. Wat gebeurt hier? Waarom raakt dit me? En vooral: hoe wil ik reageren?

Die paar seconden zijn belangrijker dan ze lijken. Zelfbeheersing betekent namelijk niet dat je nooit meer boos, bang of onzeker bent. Het betekent dat zulke gevoelens niet automatisch bepalen wat je vervolgens doet.

De beste vraag die je jezelf op een lastig moment kunt stellen is dan ook verrassend simpel: wat gebeurt er nu in mij en wie wil ik op dit moment zijn? Daar heb je uiteindelijk meer aan dan aan de zoveelste cursus timemanagement.

Bron: Psychology Today