‘Honderden of zelfs duizenden geloven in fictieve Tolkienwereld’

“Dit is hoe religies ontstaan. Ooit waren het christendom of de islam nieuw, waren het verhalen die mensen al dan niet grepen. Bij de Tolkiengelovigen zie je dat allemaal hier en nu gebeuren. Hun fascinaties, hun redeneringen dat het allemaal echt waar is, ook al lijkt het fictie. Zo ontstaan religies dus,” zegt theoloog Markus Davidsen.

De Leidse onderzoeker Davidsen vertelt in een interview in de Volkskrant hoe moderne fictie een bron is voor religie. Mensen die geloven dat Gandalf, de witte tovenaar uit The Lord Of The Rings een historische figuur is, mensen die in Hobbits geloven en die in de elfenwereld van Tolkien aanwijzingen vinden voor het bestaan van een hogere macht.

Volgens Davidsen is voor honderden, zo niet duizenden de fictieve wereld een serieuze religieuze realiteit. Dat zijn geen gekken die de weg kwijt zijn. “Het gaat vaak om intelligente en creatieve mensen, zij het met een belangstelling voor het spirituele. Eigenlijk is het een vorm van spiritualiteit die niet wezenlijk verschilt met veel andere vormen en zelfs niet van de beleving van veel reguliere geloven.”

Er zijn meerdere ‘fiction based religions’, zoals het geloof in de Jedi, de magische ridders uit Star Wars. Davidsen promoveert er deze week op. “Het zijn geen fans, daar kijken ze vaak zelfs een beetje op neer. Nee, dit zijn mensen die oprecht menen dat Tolkien eigenlijk een profeet of sjamaan was, een werktuig van een hogere spirituele werkelijkheid.”

Het feit dat Tolkien uitermate precies en gedetailleerd te werk ging, draagt daar volgens Davidsen aan bij.

 

Bron(nen):   De Volkskrant      

18 Reacties Doe mee met de discussie →


  1. vandehoedenderand

    Ja, maar hallo. Toen de islam en het gristendom ontstonden was de wereld ongelooflijk achterlijk. ‘We’ dachten dat de aarde het middelpunt van alles was (op zich is dat geen verkeerde veronderstelling, je kunt elk punt in het universum volgens een bepaalde theorie als middelpunt beschouwen. Maar dat is niet wat de achterlijke idioten in de pre-Middeleeuwen bedoelden). We wisten nog helemaal niets van ons eigen zonnestelsel, de melkweg en laat staan andere sterrenstelsels. Er werd door de eeuwen heen al wel veel gebakkeleid over wat al die ‘hopen’ en ‘nevels’ waren, maar het duurde tot de 18e eeuw voordat men speculeerde dat het weleens afzonderlijke opeenhopingen van sterren konden zijn. En pas met Hubble in 1923 kregen we de bevestiging van andere stellenstelsels. On-tel-baar veel.

    Wat ik wil zeggen, destijds, in de tijd van achterlijkheid, was het niet vreemd om je aan een religie vast te klampen. Jezus en Mohammed waren toevallig degenen die er uiteindelijk uitgepikt werden. Maar het stikte destijds van dergelijke mafkezen. Nu nog, maar nu stoppen we ze in een gesticht.

    Ik ben het dus niet helemaal eens met de prof. Als je werkelijk denkt dat Gandalf echt bestaan heeft, ben je gewoon gek.

    • Windows 8

      “Nu nog, maar nu stoppen we ze in een gesticht.”
      Was dat maar waar. We geven hen een uitkering en staan ze toe ongebreideld te kweken en hun geestesziekte zo te verspreiden

      (in antwoord op vandehoedenderand)
    • Karel Kritisch

      Een gebrek aan bepaalde kennis is niet meteen ‘achterlijkheid’. Denken dat dat ‘achterlijkheid’ is is wel achterlijk overigens.

      (in antwoord op vandehoedenderand)
    • Calhoun84

      Dan was de Bijbel zijn tijd toch wel ver vooruit door te vermelden dat de zon op en onder ging. Als men daadwerkelijk dacht dat de aarde om de zon draaide dan had de aarde wel stilgestaan in plaats van de zon voor Jozua 🙂

      Ver voor Copernicus en ondanks de ideeën van de Katholieke Kerk vermeld de Bijbel “gewoon” dat de zon om de aard draait.

      (in antwoord op vandehoedenderand)
    • Karel Kritisch

      Veel religie zegt overigens niets over natuurkunde hoor. Je moet de bijbel of koran niet lezen als een Ikea instructie.

      (in antwoord op vandehoedenderand)
      • vandehoedenderand

        Dat begrijp ik. En veel christenen nemen de bijbel vandaag de dag niet al te letterlijk. Gelukkig. Van moslims weet ik dat niet zo zeker overigens. Als ik die soms hoor lullen over hun boek…

        Maar dat is mijn punt verder niet. Het artikel gaat over het ontstaan van religie. Tolkien nu (onze tijd) vergelijken met boeken van eeuwen geleden, gaat m.i. ergens mank.

        (in antwoord op Karel Kritisch)
  2. Karel Kritisch

    Het is een misverstand om te denken dat veel gelovigen er een letterlijke interpretatie op na houden. De bijbel wordt door veel gelovigen gezien als een boek met mythes en poëzie. Je kan dus geloven in de ‘moraal’ van het verhaal zonder het verhaal letterlijk te nemen. Er is dus een verschil tussen ergens in ‘geloven’ en iets als letterlijke waarheid zien.

    • Burgermans

      “Een religieuze tekst is tegen elke interpretatie bestand, behalve tegen die van de letterlijkheid.”

      (in antwoord op Karel Kritisch)
    • harrr

      Leg je dat die IS barbaren ook ff uit ?..

      (in antwoord op Karel Kritisch)
      • Karel Kritisch

        Dat heeft geen zin want dat zijn zoals je zegt barbaren. Godsdienstwaanzinnigen, die elk scenario van een horrorfilm doen verbleken. Het is vreselijk om te zeggen maar ik zie geen andere uitweg dan dat ze deze wereld z.s.m. verlaten of opgesloten worden in een kamp op Cuba.

        Verwar ze a.u.b. niet met gewone religieuze mensen.

        (in antwoord op harrr)
  3. Burgermans

    Onzinnige theorie van iemand zonder enig religieus besef.

  4. RhodBerth

    Ik heb me in het verleden aardig diep ondergedompeld in de Tolkien wereld en de online fanbases en ben nooit, werkelijk nog nooit, iemand tegengekomen die ook maar een beetje dacht dat Tolkien iets beschreef dat echt was.

    Waarschijnlijk heeft deze man deze speculatieve aanname nodig om zijn eigen theorie op te kunnen baseren.

    Dat fans hun boeken soms net zo diep bediscussiëren/analyseren als religieuzen dat doen met hun boeken, dat is dan wel weer waar. Discussies over de vraag of Balrogs vleugels hebben of dat Aegon “Young Griff” Targaryen ‘echt’ of ‘nep’ is* doen denken aan religieuze disputen.

    *GRR Martin’s lied van ijs en vuur serie

  5. Kattebel

    Het ontgaat deze ‘theoloog’ kennelijk dat Tolkien zijn LOtR deels baseerde op het Bijbelboek Openbaring…

    • Wilders

      Oja? In welk deel van de bijbel staat dat erin dan? Waarover gaat het dan?

      (in antwoord op Kattebel)
  6. harrr

    Miljarden geloven in een ander sprookjesboek.

  7. Hector

    Davidsen doet nogal wat aannames om zijn veronderstellingen op te bouwen, anders kan hij niet promoveren van ons belastinggeld. Misschien kan hij eens vertellen waar hij “al die mensen” gevonden heeft die ervan overtuigd zijn dat de personages uit Tolkien of Star Wars echt zijn. Zelden zulke lulkoek gelezen.

    De enige keer dat ik in vertwijfeling kwam was toen ik J.P. Balkenende voor het eerst zag en dacht: “warempel, Harry Potter bestaat echt”.

Reacties niet toegestaan