Wetenschappers hebben ontdekt hoe de menopauze de hersenen verandert

Tijdens de menopauze ervaren veel vrouwen periodes van 'hersenmist', wat zich kan uiten in vergeetachtigheid, concentratieproblemen en aanhoudende mentale vermoeidheid. Deze problemen hangen vaak samen met schommelende hormoonspiegels. Om beter te begrijpen wat er in de hersenen gebeurt tijdens deze levensfase, hebben onderzoekers eerder gepubliceerde studies geanalyseerd die de relatie tussen structurele veranderingen in de hersenen en cognitieve, emotionele en fysieke gezondheid onderzoeken. Hun bevindingen werden gepresenteerd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van The Menopause Society in 2025, schrijft Science Daily

Wetenschappelijk bewijs toont aan dat de menopauze gepaard gaat met meetbare veranderingen in de hersenstructuur. Verschillende studies rapporteren een afname van het volume grijze stof in de frontale en temporale cortex, evenals in de hippocampus, gebieden die een centrale rol spelen bij geheugen en hogere denkvaardigheden. Deze afname van het hersenvolume is in verband gebracht met een achteruitgang van cognitieve vermogens, met name verbaal geheugen en visuospatiaal geheugen.

Onderzoek heeft ook een toename van hyperintensiteiten in de witte stof aangetoond, met name bij vrouwen die vroegtijdig in de menopauze komen of vaak opvliegers hebben. Hyperintensiteiten in de witte stof verschijnen als heldere gebieden op MRI-scans van de witte stof in de hersenen en duiden doorgaans op weefselschade veroorzaakt door een verminderde bloedtoevoer. Deze afwijkingen worden in verband gebracht met symptomen zoals cognitieve achteruitgang, evenwichtsproblemen en stemmingswisselingen. Ze worden ook geassocieerd met een verhoogd risico op beroerte en dementie.

Sommige studies suggereren dat het volume van de grijze stof na de menopauze gedeeltelijk kan herstellen, wat zou kunnen wijzen op het aanpassingsvermogen van de hersenen door middel van neuroplasticiteit. Onderzoekers hebben ook een hogere dichtheid van oestrogeenreceptoren waargenomen tijdens de menopauze. Deze toename zou een reactie van de hersenen kunnen zijn op de dalende hormoonspiegels, hoewel het ook in verband is gebracht met slechtere geheugenprestaties. Veranderingen in de cerebrovasculaire reactiviteit en veranderingen in het energiemetabolisme van de hersenen benadrukken verder hoe de menopauze de neurologische gezondheid en veerkracht kan beïnvloeden.