De kunst van het falen

Jean-Paul Sartre noemde het ‘mauvaise foi’ (kwade trouw, letterlijk ‘slecht geloof’): het feit dat mensen geen keuzes maken omdat ze bang zijn voor de consequenties ervan. Ze ontlopen hun verantwoordelijkheid en verschuilen zich achter dingen als het geloof. Sartre stelt de keuzevrijheid van de mens echter centraal. Je kiest als mens je eigen bestaan niet, maar je kunt je wel ontdoen van de bagage die je meekrijgt. Je levensdoel staat niet van te voren vast zoals bij religies, maar je maakt zelf allerlei existentiële keuzes in je leven. Je kunt die verantwoordelijkheid niet ontlopen: de mens is gedoemd tot vrijheid.

Door op safe te spelen, de meest voor de hand liggende keuzes te maken, te doen wat iedereen doet, zie je de vele andere keuzemogelijkheden niet meer. Je bent dan meer de speelbal van de omstandigheden dan iemand die bewust leeft en kiest. Veel mensen houden stug vol dat ze andere keuzes zouden willen maken, maar dat er nu eenmaal allerlei hindernissen zijn die dat onmogelijk maken. Ze vervullen sociale rollen en hangen normen en waarden aan die eigenlijk helemaal niet bij hen passen. Maar ook dat is een keuze.

In zijn boek The Art of Failure – The Anti Self-Help Guide stelt de Britse psychiater en filosoof Neel Burton dat we het grootste deel van onze tijd en energie besteden aan het najagen van succes, zodanig dat er weinig tijd over is om bewust na te denken, om te voelen wat we echt willen en om bewuste keuzes te maken. Dit boek gaat over vrijheid, angst, moed en waarden. De diepere betekenis van de dood en de waanzin worden ook onderzocht. Het eindigt met een positieve kijk op de invloed van geluk, vriendschap en waarheid voor het bereiken van persoonlijke keuzes en levensdoelen.

Bron(nen):   Psychology Today  Amazon