‘Zwarte Piet is een uitvinding uit 1850’

Zwarte Piet is geen eeuwenoude figuur die altijd rond Sinterklaas hing. Hij is een uitvinding uit 1850, bedacht door een Amsterdamse onderwijzer, Jan Schenkman, die Sinterklaas met een destijds veel gelezen boekje nieuw leven inblies. En hij verzon er een donkere knecht bij. En Schenkman was, blijkt uit andere publicaties, gekant tegen de slavernij.

Dat alles staat in een boekje van historicus Frits Booy, die tegen de achtergrond van het gekrakeel uitzocht wat de historische wortels van Piet zijn.

Volgens hem had Sinterklaas nooit een zwarte knecht tot de komst van het boekje van Schenkman.

Los daarvan is Zwarte Piet veranderd. “Vanaf de jaren ’40 is hij lang neergezet als een dommige figuur. Dat veranderde in de jaren ’70. Vanaf toen heeft Zwarte Piet een enorme emancipatie doorgemaakt,” zegt Booy tegen het AD.ae8fa3133f73d195ae95ca8ef795c36362315da3

Die verandering zal niet stoppen. “Ik ben een groot liefhebber van Zwarte Piet, maar ik heb er geen moeite mee als roetvegen de zwarte schmink vervangen. Zolang de spelers maar onherkenbaar blijven. Dat is essentieel voor het spel.”

 

47 Reacties Doe mee met de discussie →


  1. vandehoedenderand

    Dat roetvegenplan is helemaal zo gek nog niet. Sterker nog, het past er prima bij. En waarom zou Piet eigenlijk niet blank mogen zijn? Ook dat is onzin. Of paars, of geel, of rood.

    Al dat gehuil over tradities. Tradities werken over het algemeen belemmerend en zijn niet zelden volkomen achterhaald. Maar als je daar toch een klap om geeft, dan blijkt nu dus dat je Piet beter kunt afschaffen, want oorspronkelijk hoorde die er helemaal niet bij. Het gaat dus eigenlijk tegen de echte traditie in. Wat overigens natuurlijk al wel langer bekend was, dat Schenkmanverhaal.

    Meegaan met de tijd, Piet een beetje aanpassen, iedereen blij, op een paar boeroepers na natuurlijk. Maar die zul je altijd houden. Kunnen we weer verder met het commerciële middenstandsfeestje. Geld moet immers rollen.

    • kletsmajoor

      Je zegt: “Meegaan met de tijd, Piet een beetje aanpassen, iedereen blij, op een paar boeroepers na natuurlijk.” Maar dat geldt precies voor de huidige situatie. Piet wordt al sinds de jaren ’70 aangepast in zijn voordeel, maar er is een groepje (vooral Amsterdamse) boeroepers die hun zin willen doordrijven.

      Vanwege de in de praktijk gewenste onherkenbaarheid zie ik meer in een roetzwarte Zwarte Piet i.p.v. die roetvegen. Als iedereen dan maar de nieuwe “officiële” oorzaak van zijn zwartheid accepteert, n.l. dat het door het roet komt. Hint: dat kun je zien omdat Zwarte Piet zijn handpalmen ook zwart zijn i.t.t. tot Afrikanen wier handpalmen blank zijn en hun huid is bruin, niet roetzwart.

      (in antwoord op vandehoedenderand)
      • Volledig

        “vanwege de in de praktijk gewenste onherkenbaarheid” Dat is nu het argument om een feest met racistische gronden niet aan te passen?
        Zwarte Piet heeft zwarte handschoenen en daarnaast ziet de doelgroep 0-7 jaar dat soort details niet.

        (in antwoord op kletsmajoor)
        • kletsmajoor

          Als kind was me dat wel opgevallen en ook dat Zwarte Piet veel te zwart was om een Afrikaan te zijn. Kinderen zijn juist heel goed in het opmerken van dit soort details. Ik heb ook nooit meegemaakt dat bruine kinderen in mijn lagere school klas (jaren ’70) voor Zwarte Piet werden uitgemaakt.

          Overigens, de rechter heeft gezegd dat Zwarte Piet niet racistisch is. Dus het is geen “feest met racistische gronden” zoals je beweert. De rechter heeft gezegd dat mensen zich gekwetst _kunnen_ voelen door Zwarte Piet en heeft de burgemeester van Amsterdam gevraagd daar rekening mee te houden.

          (in antwoord op Volledig)
          • Volledig

            Jij hebt dan een zeer sterke waarneming maar de meeste kinderen zien dat niet. Ik kan ook uit eigen ervaring putten over kinderen die mij zwarte piet noemden vanwege mijn uiterlijk.

            (in antwoord op kletsmajoor)
          • kletsmajoor

            Misschien kreeg je de Zwarte Piet toegespeeld omdat je altijd dwars lag?

            (in antwoord op Volledig)
      • Windows 8

        ” handpalmen blank zijn en hun huid is bruin, niet roetzwart.”
        Omdat ze op handen en voeten stonden op de spuitband ( grapje uit de kindertijd : D )

        (in antwoord op kletsmajoor)
    • Karel Kritisch

      Aan tradities wordt veel waarde gehecht. Het heeft te maken met identiteit van een volk, en heeft een verbindende werking. Dat heeft in principe niets met achterhaaldheid te maken. Er zijn nu een paar boeroepers en dat zijn de mensen die Zwarte Piet zogenaamd racistisch vinden.

      (in antwoord op vandehoedenderand)
      • Volledig

        Er wordt niet gevraagd om de traditie af te schaffen maar om een kleine wijziging. De tegenwerking is dan ook niet vanwege de traditie maar omdat racistisch Nederland vindt dat al die ‘nikkers’ en andere ‘vieze buitenlanders’ helemaal geen invloed mogen hebben op puur Hollandsche tradities.

        (in antwoord op Karel Kritisch)
        • kletsmajoor

          Dat is een puur racistische bewering van hetzelfde kaliber als die van Gario. Wat denk je ermee te bereiken? Wil je de stemming ophitsen of wil je een nuttige bijdrage leveren aan de discussie?

          (in antwoord op Volledig)
          • Volledig

            Op welke bewering doel je? Ik snap niet zo goed wat je raakt in bovenstaande tekst? Er zijn veel Nederlanders opgestaan op Facebook, Twitter en andere plekken die zich heel er ongenuanceerd en racistisch hebben uitgelaten over eenieder die een aanpassing in het uiterlijk van Zwarte Piet wil.

            (in antwoord op kletsmajoor)
          • kletsmajoor

            Door weg te duiken laat jij je nu ook enorm in de kaart kijken.

            (in antwoord op Volledig)
        • Diederdick

          Zie ik het goed?
          Ben jij het Mihamed?
          Alweer een nieuwe nick bedacht?

          (in antwoord op Volledig)
          • Volledig

            Wie is Mihamed en wie moet ik hiervoor zijn geweest?

            (in antwoord op Diederdick)
          • kletsmajoor

            Volledig noemde zich voorheen Mo Meta. Zijn manier van “discussiëren” lijkt inderdaad sterk op die van Mihamed Kouki (aka Jan Terlouw) maar alle trollen lijken nou eenmaal op elkaar. Mihamed Kouki bleek een Facebooker te zijn die onder zijn echte naam reageerde. Mo Meta is duidelijk een alias en hij was zeker al één jaar eerder actief dus ik denk niet dat het dezelfde persoon is.

            (in antwoord op Diederdick)
        • Windows 8

          Mogen we dan ook iets ‘klein’ wijzigen in andere culturen? De kopvod / hoofddoek bv?

          (in antwoord op Volledig)
          • Volledig

            Dit is volgens mij geen ruilhandel met andere culturen. De discussie gaat over een traditie en niet over culturen, daarnaast zijn alle deelnemers aan de discussie gewoon NEDERLANDER. Het staat iedereen vrij om te discussiëren over tradities en over het wijzigen/afschaffen daarvan. Ik denk alleen dat je hele legitieme redenen moet hebben om dat ook voor elkaar te krijgen. Alle vormen van racisme zijn prima argumenten. De traditionele man-vrouw verhouding is toch ook flink gewijzigd ten opzichte van de jaren ’50 vanwege het seksistische karakter ervan.

            (in antwoord op Windows 8)
          • Windows 8

            Je kan er over discussiëren tot je een ons weegt, een traditie wijzigt zichzelf.
            Nederlander (of Belg) betekent NIETS meer sedert men de nationaliteit weggaf bij aankoop pak melk.

            (in antwoord op Volledig)
          • Windows 8

            Een vrouw die zich moet bedekken omdat ze anders schuldig is aan de lusten van mannen en anders voor hoer wordt uitgescholden = niet racistisch ?

            (in antwoord op Volledig)
        • Karel Kritisch

          Nou nee, niet racistisch Nederland vind het ook gezeur. Sterker nog veel Surinamers en Antillianen vinden het gezeur. Natuurlijk mogen er mensen wat van vinden en ja het roept verwerpelijke reacties op bij mensen die wel racistisch zijn en hun kans grijpen. Zulke reacties zijn net zo goed walgelijk. Die vreselijke mensen op het Malieveld bijvoorbeeld die die mevrouw belaagden.

          (in antwoord op Volledig)
  2. AT

    Dat Zwarte Piet niet eeuwenoud is en ook niet onlosmakelijk verbonden met Sinterklaas was mij al duidelijk, helaas is dat niet bij velen zo.

    Het roetvegen vind ik absurd. Het is eigenlijk de verwezenlijking van onze eigen leugen: Zwarte Piet is een donker iemand. Dit hebben we nooit willen vertellen.

    Wat heel goed zou kunnen is dat Schenkman ooit een donkere knecht afbeelde om de goedheid van Sinterklaas te verbeelden. Dus tussen zijn blanke knechten was ook een donker iemand om aan te geven dat de Sint van iedereen houdt.

    Net zoals het Sinterklaasfeest in de tijd is geëvolueerd kan er nu weer een nieuwe interpretatie van het feest komen. Daarmee de traditie van Sint in ere houden. Het is zielig dat er zoveel volwassenen zijn die gaan schuimbekken vanwege mensen die moeite hebben met Zwarte Piet. Grote kans dat die hele stoet Zwarte Pieten precies dat is wat Schenkman nooit heeft bedoeld.

  3. Karel Kritisch

    Iets is pas racistisch als het onderwerp het oogmerk heeft racistisch te zijn. Het inferieur vinden van een ander *ras (in zoverre we eigenlijk van menselijke rassen kunnen spreken)
    Zwarte Piet kan inderdaad een oud stereotype zijn maar racistisch is het zeker niet meer. Nu valt het mij op dat de tegenstanders juist racisme onbewust promoten door de scheidslijnen die bijna geheel verdwenen waren weer uit te diepen en door zich als slachtoffer te manifesteren en de ander te beschuldigen van racisme. De woede van de voorstanders komt niet eens zozeer van het vastklampen aan Zwarte Piet maar meer door de onjuiste beschuldiging dat zij racisten zouden zijn. Ik heb zelf als kind nooit dat verband met negroïde mensen gelegd en als volwassene eigenlijk ook niet totdat de hitser Gario het begon te benadrukken. Nu is na de ramp met de MH17 Gario vies door de mand gevallen en heeft hij gelukkig zijn ware gezicht laten zien. De blanke man is voor hem het grote kwaad. De man bleek zelf een racist…

    • Volledig

      Alle criticasters diskwalificeren door die idioot van een Gario als beeld neer te zetten van dé criticaster is wel een hele slechte manier om je gelijk te halen.
      En iets kan ook racistisch zijn als de intentie niet racistisch is.

      (in antwoord op Karel Kritisch)
      • Jan Terlouw

        Zo is het!

        (in antwoord op Volledig)
      • kletsmajoor

        Je kan niet eisen dat iedereen net doet alsof Gario het nooit gezegd heeft. Hij heeft zich enorm in de kaart laten kijken met die tweet en dat heeft gevolgen voor hoe serieus mensen hem en zijn aanhangers nog nemen.

        (in antwoord op Volledig)
        • Volledig

          Het zijn niet “zijn aanhangers” lijkt me maar mensen die dezelfde ideeën hebben over zwarte piet. Ik snap dat het een beetje afgeeft op de anti-Zwarte Piet club maar het is niet netjes om daarmee de anderen te framen.

          (in antwoord op kletsmajoor)
          • kletsmajoor

            Je bent het dus met mee eens. (Die opmerkingen over aanhangers en framing zijn zijn afleiding.)

            (in antwoord op Volledig)
      • Karel Kritisch

        Volgens de definitie van racisme niet, daar is echt een intentie voor nodig namelijk: Het inferieur vinden van een ander ras. Gario is toch wel de man die dit hele gebeuren heeft aangezwengeld..

        (in antwoord op Volledig)
  4. Jan Terlouw

    Zwarte Piet is gewoon een product van een racistisch land!

  5. Windows 8

    “maar ik heb er geen moeite mee als roetvegen de zwarte schmink vervangen”

    Jij mag er geen moeite mee hebben dan varkens vliegen , alleen beslis jij daar niet over

  6. Bram

    Roetvegen voldoen niet aan onze huidige maatschappij waar zo’n beetje elk huis een CV bezit. Zwarte Piet is gewoon een zwarte knecht en anders niet. Je hebt nu eenmaal bazen en knechten en genetisch gezien zijn in veel gevallen blanken de baas. Dat heet natuurlijke selectie.

    • meesan

      Nee, een culturele, historische en economische achtergrond.

      (in antwoord op Bram)
    • Oh_Oh_SarCastro

      onwetendheid is, helaas voor jou, niet genetisch bepaald. Dus ga je schamen!

      (in antwoord op Bram)
      • Bram

        Bronnen,
        The Bell Curve
        James Watson
        Arthur Jensen

        (in antwoord op Oh_Oh_SarCastro)
        • Oh_Oh_SarCastro

          Al jouw aangedragen bronnen gaan over de relatie tussen etniciteit en IQ. Jij hebt het over etniciteit en leiderschap, of beter gezegd, etniciteit en onderdrukking.
          Dus je bent van mening dat blanken een genetische aanleg hebben om anderen te onderdrukken? .

          (in antwoord op Bram)
          • Bram

            Ik doel op leiderschap en IQ, gezien de door mij aangehaalde bronnen is het dus puur wetenschappelijk gezien logisch dat Sinterklaas de baas is en zwarte piet de knecht.

            Mij zal het verder allemaal worst wezen. Ik vier,en met mij velen,het sinterklaasfeest op ouderwetse wijze maar als 100 gefrustreerde kleurlingen met een slavernijtik het al voor elkaar krijgen om Neerlands cultureel erfgoed te veranderen dan vrees ik voor de toekomst inzake islamitische en Afrikaanse invloeden e.d.

            (in antwoord op Oh_Oh_SarCastro)
  7. K.

    Alberdingk Thijm beschrijft een bezoek van Sinterklaas en zwarte Piet aan een Amsterdamse koopman in 1828. Uit de beschrijving kun je opmaken dat Zwarte Piet ook toen al een standaard onderdeel was van de entourage van Sint Nicolaas. Tot 1835 waren Sint Nicolaas vieringen illegaal. Dit verklaart waarom beschrijvingen van Zwarte Piet zo zeldzaam zijn.

Reacties niet toegestaan