Kim Putters: “Dat ‘samen’ van de afgelopen tijd was deels eigenbelang”

We klapten voor de zorg, brachten boodschappen bij de buurvrouw en zwaaiden vaker naar oma dan ooit tevoren, maar of al dat sociale gedrag blijvend is? Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau is realistisch. “Een winstwaarschuwing is op zijn plaats.”

Eigenbelang
De bijzonder hoogleraar beleid en sturing van de zorg in de veranderende verzorgingsstaat spreekt in de Volkskrant van eigenbelang. “We hebben gezien dat een onvoorziene omstandigheid allerlei instituties en conventies onder druk kan zetten. Als je mij vier maanden geleden had gezegd dat we thuis zouden moeten blijven en dat we allerlei rechten zouden moeten inleveren, en dat al die beperkende maatregelen op een persconferentie worden afgekondigd, dan zou ik dat niet meteen hebben geloofd. Maar of dat met offervaardigheid heeft te maken? Ik weet niet of mensen aanvankelijk het idee hadden dat ze iets voor langere tijd opgaven. Zij hoopten met de inlevering van vrijheid die vrijheid ook weer heel snel terug te krijgen. In dat ‘samen’ waar de afgelopen maanden zo op werd gehamerd, lagen verwachtingen en een welbegrepen eigenbelang besloten.”

Zwaar weer
Putters waarschuwt net als veel andere experts dat we nog lang niet uit de problemen zijn. “De pandemie heeft cycli met uiteenlopende snelheden ontketend. Dit najaar, als het CPB ongetwijfeld zwaar weer voor de economie aankondigt, zullen de armoedecijfers in De Sociale Staat van Nederland die wij publiceren nog geen alarmerende aanblik bieden. De sociale impact van corona zal pas over een jaar of twee in zijn volle omvang zichtbaar zijn, als het virus hopelijk met succes is bestreden, en als de economie weer groeit.”

Sociale cohesie
Of de Nederlander nu echt behulpzamer is geworden? “De tijd zal het leren. Corona heeft zeker hulpvaardigheid ontketend. En het is mooi dat het kabinet nu wijst op het belang van sociale cohesie. Maar de hulp die burgers elkaar nu bieden, is geen compensatie voor het bouwwerk dat door corona is weggeslagen. Een winstwaarschuwing is dus zeker op z’n plaats.”

Mantelzorg
Putters is realistisch. “Het is allemaal prachtig: online contacten onderhouden, bij de buurvrouw vragen hoe het ermee is. Maar we moeten niet vergeten dat vóór corona meer dan vier miljoen mensen mantelzorg verleenden. Heel veel van die mantelhulp is nu stilgevallen. Het zou al heel mooi zijn als deze groep de mantelzorg zou kunnen hervatten. En dan heb ik het nog niet eens over de sportverenigingen en de andere plekken van vrijwilligerswerk die de laatste maanden door de neveneffecten van corona zijn geraakt.

We hebben het de laatste tijd vaak horen zeggen: we delen meer met elkaar dan we dachten. Maar we kunnen er niet zomaar van uitgaan dat dit duurzaam is.”

Bron(nen):   De Volkskrant (€)