Toezichthouders: Iranoorlog zet financiële stabiliteit onder druk

AMSTERDAM (ANP) - De oorlog in het Midden-Oosten zet de financiële stabiliteit in Nederland verder onder druk. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwen dinsdag in rapporten voor toenemende risico's, terwijl De Nederlandsche Bank (DNB) bedreigingen signaleert door de aanhoudende geopolitieke en economische turbulentie in combinatie met de opmars van AI.

"Onzekerheid is het nieuwe normaal", zegt AFM-topvrouw Laura van Geest. De AFM merkt dat oplopende kosten en dalende koopkracht direct de financiële positie van bedrijven en huishoudens raken. De toezichthouder ziet ook meer volatiliteit op financiële markten, met grotere prijsschommelingen.

"Nog steeds hebben we te maken met code oranje", stelt DNB-president Olaf Sleijpen. Hij waarschuwt voor een grotere kans op marktcorrecties. Een van de redenen dat de beurskoersen de laatste tijd almaar omhooggaan, is volgens hem dat beleggers lijken te anticiperen op een snelle oplossing van het Iranconflict. Hij merkt echter op dat het zomaar kan dat marktpartijen hun inflatie- en groeiverwachtingen moeten bijstellen.

Beursrally

Het valt Sleijpen ook op dat de beursrally sterk gedreven wordt door een beperkt aantal grote AI- en technologiebedrijven. "Beleggers maken zich weinig zorgen over de forse investeringen die nodig zijn voor de ontwikkeling van AI. Maar juist bij nieuwe technologie zijn winsten onzeker en hangen ze af van hoe snel die technologie wordt toegepast."

De AFM, DNB en het CPB presenteren hun risico-rapporten in aanloop naar een bijpraatsessie volgende week in de Tweede Kamer. In de rapporten wijzen ze er ook op dat de groei van financiële activiteiten buiten het traditionele toezicht ertoe leidt dat het zicht op bepaalde risico's ontbreekt.

Grote investeringen

Het CPB noemt als voorbeeld dat grote investeringen in AI vaker worden gefinancierd via complexe schuldconstructies, zoals private credit. Dat laatste betreft bedrijfsleningen die niet op een beurs verhandeld worden en door andere instellingen dan banken worden verstrekt. Het planbureau zegt ook dat stablecoins, digitale munten waarvan de waarde is gekoppeld aan de dollar of de euro, in de gaten gehouden moeten worden.

Een stresstest van DNB wijst wel uit dat banken bestand zijn tegen mogelijke verliezen bij een aanhoudende Iranoorlog. Volgens de centrale bank is dat te danken aan hun stevige buffers. CPB-directeur Pieter Hasekamp hamert erop dat deregulering van de financiële sector naar Amerikaans voorbeeld daarom niet verstandig is.